1. पर्यावरण आणि प्रादेशिक आराखडा
[✓] OBSERVED २०२० मध्ये, अस्मिता सेंगुपा यांच्या नेतृत्वाखालील संशोधकांनी केरळमधील मानव-हत्ती संघर्ष तपासण्यासाठी मानवी पर्यावरणशास्त्रातील ऐतिहासिक संशोधन प्रकाशित केलेः भरपाई रेकॉर्डचा वापर करून एक वेगवान मूल्यांकन. (2020)
(
CLM-001
)
[✓] OBSERVED केरळमधील वायनाड, पालकाड, कन्नूर आणि मलापुराम या भूभागावर लक्ष केंद्रित करून अभ्यासात भारतीय पर्यावरण व ग्रामीण ज्ञानातील महत्त्वपूर्ण अंतर लक्षात आले.
(
CLM-001
)
[✓] OBSERVED भारतामध्ये, वीस-सात राज्ये शेतकरी आणि ग्रामीण कुटुंबियांना पिकांचे नुकसान, मालमत्ता हानी, वन्यजीवाने झालेल्या पशुधन शोषण आणि मानवी दुखापत याबद्दल भरपाई देण्यासाठी आर्थिक नुकसानभरपाई कार्यक्रम चालवतात.
(
CLM-001
)
[✓] OBSERVED निधी भरपाईच्या योजनांमध्ये विलंब आणि कार्यकारी अडचणींचा अनेकदा वाद होत असताना, संशोधक अस्मिता सेंगुप्ता, व्ही. व्ही विनय आणि सिंधू राधाकृष्ण यांनी हे सिद्ध केले की जलद अवकाश देखरेखीसाठी या सरकारी लेजरचे प्रचंड मूल्य आहे.
(
CLM-001 , CLM-002
)
2. अनुभवजन्य पद्धती आणि प्रमाणात्मक परिणाम
[✓] OBSERVED केरळवर लक्ष केंद्रित करून, दक्षिण पश्चिम घाटच्या खड्ड्यांच्या कडक आणि तुकडे असलेल्या शिखरांवरुन 3,520 ते 6,026 जंगली आशियाई हत्तींचे घर आहे.
(
CLM-002
)
[✓] OBSERVED केरळच्या 14 जिल्ह्यांपैकी 13 (कोटायम वगळून सर्व) मध्ये, 2013 मध्ये राज्यभरातील सर्व याचिकांमध्ये 54% पर्यंत पोहोचून नुकसान दाव्यांमध्ये नमूद केलेल्या तीन प्राण्यांच्या शीर्षस्थानी आशियाई हत्ती आहेत.
(
CLM-002 , CLM-003
)
[✓] OBSERVED प्रयोगात्मक मापनाने दावा CLM-001 वर आधारित आहेः केरळमध्ये भारतातील सर्वाधिक जंगली हत्तींची घनता आहे. 2010 च्या राज्य अंदाजानुसार ब्लॉकच्या आधारावर 3,520 आणि खाण घनतेच्या सर्वेक्षणानुसार 6,026 हत्ती नोंदवले आहेत.
(
CLM-001
)
[✓] OBSERVED दावा CLM-002 मध्ये प्रलेखित पद्धतशीर प्रोटोकॉलनुसार केरळमध्ये वन्यजीव भरपाईच्या याचिकांमध्ये हत्तींचा सर्वाधिक वाटा होता, 2010 मध्ये 50.2% (n = 1,862) आणि 2013 मध्ये 54.0% (n= 3,660) पर्यंत पोहोचला.
(
CLM-002
)
[✓] OBSERVED केवळ वायनाडमध्ये 7,343 दावे नोंदवले गेले आहेत, तर पलकात 66.6% हत्ती, कन्नूरमध्ये 58.5% आणि मलापुराममध्ये 57.1% हत्ती जबाबदार होते.
(
CLM-003 , CLM-004
)
[✓] OBSERVED वनसंपदांच्या सीमावर्ती भागात विशेषतः वायाणड, नारळ, नट, धान्य आणि कॉफी शेतात लागलेल्या पीकबागांवर ९५ टक्के व पलकडमध्ये ९४ टक्के हक्क जमा करण्यात आला. (95) (94)
(
CLM-004 , CLM-005
)
[✓] OBSERVED प्रमाणिक मूल्यांकनामुळे CLM-003 दाव्याची पुष्टी झालीः वायानाडमध्ये सर्वाधिक भरपाई याचिकांची संख्या नोंदली गेली (N = 7,343, 55.1% हत्ती संबंधित), तर पलकद (66.6%, N = 1,536), कन्नूर (58.5%, N = 1,905), आणि मलापपूरम (57.1%, N= 898) मध्ये सर्वात जास्त हत्ती शेअर्स दाखवण्यात आले.
(
CLM-003
)
[✓] OBSERVED या प्रकरणात, सर्व प्राण्यांना नुकसान पोहोचवण्याची मागणी केली गेली आहे. (004) (95) (94)
(
CLM-004
)
3. धोरण संश्लेषण आणि पद्धतशीर गुहा
[≈] ASSOCIATION दावा वारंवारता, नुकसान प्रमाण आणि देय देणे यांचा समावेश करून मानकीकृत मानव-हत्ती संघर्ष निर्देशांक तयार करण्यात आला.
(
CLM-005
)
[≈] ASSOCIATION या फील्ड निरीक्षणांचे संश्लेषण करून क्लेम सीएलएम-००५ ने असे दाखवले की, कंपाऊंड कॉन्फिग्रेस इंडेक्स मॉडेलिंगने वेयानड, पालकाड आणि कन्नरला प्राधान्य कमी करण्याच्या निधीची आवश्यकता असलेल्या तीन प्राथमिक मानवी-हत्ती संघर्ष हॉटस्पॉट्स म्हणून कसे पुष्टी केले. (005)
(
CLM-005
)
[i] CONTEXT जर शेतकरी कागदपत्रे चुकवत असतील तर नुकसान भरपाईच्या फाईलमध्ये न नोंदवलेल्या छोट्या नुकसानीचा आढावा घेता येत नाही, तरी विद्यमान वन रेकॉर्डचे पद्धतशीर विश्लेषण केल्याने धोरण निर्मात्यांना लवकर चेतावणी देणारी प्रणाली आणि सौर वेदी लक्ष्य करण्यासाठी तात्काळ, पुराव्यावर आधारित नकाशा उपलब्ध होतो.
(
CLM-006
)
[i] CONTEXT यामध्ये एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे की, लेखकांनी एक महत्त्वपूर्ण पद्धतीगत चेतावणी (CLM-006) वर भर दिलाः प्रक्रिया विलंब किंवा प्रवासाच्या खर्चामुळे दावा दाखल करण्यापासून दूर राहणाऱ्या छोट्या शेतकऱ्यांच्या न नोंदवलेल्या किरकोळ पीक नुकसान अधिकृत भरपाई पुस्तकांमध्ये सादर केले जात नाही.
(
CLM-006
)
[✓] OBSERVED परिणाम - प्रजाती प्रमाण, पृ. 4 मध्ये आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (1) द्वारे सिद्ध झाले आहे की केरळमध्ये वन्यजीव भरपाई याचिकांमध्ये हत्तींचा सर्वाधिक वाटा होता आणि 2010 मध्ये (n = 1,862) सर्व प्रकरणांमधील 50.2% आणि 2013 मध्ये 54.0% पर्यंत पोहोचला (n= 3,660). वायनाड, पालकाड, कन्नूर या दक्षिणेकडील पश्चिम घाटच्या जैव-भौगोलिक संदर्भात हा घटक थेट संख्यात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन सूचित करतो.
(
CLM-002
)
[✓] OBSERVED परिणामांवर आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (2) - जिल्हा वितरण, टेबल 1, पृ. 4 मध्ये सत्यापित केले आहे की wayanad ने भरपाई याचिकांचा सर्वाधिक प्रमाण नोंदवले (n = 7,343, 55.1% हत्ती संबंधित), तर पालकड (66.6%, n = 1,536), कन्नर (58.5%, n = 1,905), आणि मलापपूरम (57.1%, n= 898) यांनी उच्चतम हत्ती शेअर दर्शविले आहेत. वायनाद, पलकड, कन्नूरमधील दक्षिणेकडील पश्चिम घाटच्या जैव भौगोलिक संदर्भात हा घटक थेट संख्यात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन सूचित करतो.
(
CLM-003
)
[✓] OBSERVED परिणामांवर आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (3) (परिणाम - नुकसान मोड, सारणी 2, पृ. 4) द्वारे सिद्ध केले आहे की वायनाड, पालकाड आणि कन्नूरमध्ये कृषी पिकांचे नुकसान अनुक्रमे 95%, 94% आणि 82% नोंदवलेल्या वन्यजीव हानी याचिकेचे प्रतिनिधित्व करते. वायनाद, पालक्काड, कन्नुरमधील दक्षिणेकडील पश्चिम घाटच्या जैव-भौगोलिक संदर्भात हा घटक थेट प्रमाणात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन सूचित करतो.
(
CLM-004
)
[≈] ASSOCIATION परिणाम आणि चर्चा - संघर्ष निर्देशांक, पृ. ५-७ मध्ये आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (४) द्वारे सिद्ध झाले आहे की एकत्रित संघर्ष निर्दिष्टीकरण मॉडेलिंगने वायनाड, पालकाड आणि कन्नूर यांना प्राधान्य कमी करण्याच्या निधीची आवश्यकता असलेल्या तीन प्राथमिक मानवी-हत्ती संघर्ष हॉटस्पॉट्स म्हणून पुष्टी केली आहे. दक्षिणेकडील पश्चिम घाटांच्या जैव भौगोलिक संदर्भात वायनाद, पलकड, कन्नुर या पॅरामीटरद्वारे प्रमाणात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन थेट सूचित केले जाते. (4) (5) (7)
(
CLM-005
)
[i] CONTEXT पद्धतशीर सीमा विश्लेषण (5) असे अधोरेखित करते की, प्रक्रिया विलंब किंवा प्रवासाच्या खर्चामुळे दावा दाखल करण्यापासून दूर राहणाऱ्या छोट्या शेतकरी शेतकऱ्यांकडून न नोंदवलेल्या किरकोळ पीक नुकसान अधिकृत भरपाई पुस्तकांमध्ये आढळून येत नाही. परिणामी या संरचनात्मक मर्यादांचा विचार न करता निष्कर्ष वाढवता येऊ शकत नाही.
(
CLM-006
)
[✓] OBSERVED प्रारंभीच्या अभ्यासात आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (६) चे प्रमाण आहे की केरळमध्ये भारतातील सर्वात जास्त वन्य हत्ती घनता आहे. २०१० च्या राज्य अंदाजानुसार ब्लॉक गणनानुसार ३,५२० आणि खारट घनतेचे सर्वेक्षण करून ६,०२६ हत्ती नोंदवले आहेत. वायनाड, पालकाड, कन्नूरमधील दक्षिणेकडील पश्चिम घाटांच्या जैव-भौगोलिक संदर्भात हा पॅरामीटर थेट संख्यात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन सूचित करतो. (6) (3) (2010)
(
CLM-001
)
[✓] OBSERVED परिणाम - प्रजाती प्रमाण, पृ. 4 मध्ये आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (7) द्वारे सिद्ध झाले आहे की केरळमध्ये वन्यजीव भरपाई याचिकांचा सर्वाधिक हिस्सा हत्तींवर होता आणि 2010 मध्ये (n = 1,862) आणि 2013 मध्ये 54.0% पर्यंत पोहोचला होता. दक्षिणेकडील पश्चिम घाटच्या जैव-भौगोलिक संदर्भात वायनाड, पालकाड, कन्नूर या पॅरामीटरद्वारे थेट संख्यात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन केले जाते. (50.2)
(
CLM-002
)
[✓] OBSERVED परिणामांवर आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (8) मध्ये परिणाम - जिल्हा वितरण, सारणी 1, पृ. 4 यासह सत्यापित केले आहे की वायनडने भरपाई याचिकांचा सर्वाधिक प्रमाण नोंदवले (n = 7,343, 55.1% हत्ती संबंधित), तर पलकड (66.6%, n = 1,536), कन्नर (58.5%, n = 1,905), आणि मलापपूरम (57.1%, n= 898) ने उच्चतम हत्ती शेअर दर्शविले आहेत. वायनाड, पालकाड, कन्नूरमधील दक्षिणेकडील पश्चिम घाटच्या जैव भौगोलिक संदर्भात हा घटक थेट संख्यात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन सूचित करतो.
(
CLM-003
)
[✓] OBSERVED परिणाम - नुकसान मोड, सारणी 2, पृ. 4 मध्ये आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (9) द्वारे सिद्ध केले आहे की वायनाड, पालकाड आणि कन्नूरमध्ये कृषी पिकांचे नुकसान अनुक्रमे 95%, 94% आणि 82% नोंदवलेल्या वन्यजीव हानी याचिकेचे प्रतिनिधित्व करते. वायनाद, पालक्काड, कन्नुरमधील दक्षिणेकडील पश्चिम घाटच्या जैव-भौगोलिक संदर्भात हा घटक थेट प्रमाणात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन सूचित करतो.
(
CLM-004
)
[≈] ASSOCIATION परिणाम आणि चर्चा - संघर्ष निर्देशांक, पृ. 5-7 मध्ये आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (10) द्वारे सिद्ध झाले आहे की एकत्रित संघर्ष निर्दिष्टीकरण मॉडेलिंगने वायनाड, पालकाड आणि कन्नूरला प्राधान्य कमी करण्याच्या निधीची आवश्यकता असलेल्या तीन प्राथमिक मानवी-हत्ती संघर्ष हॉटस्पॉट्स म्हणून पुष्टी केली आहे. दक्षिणे पश्चिम घाटांच्या जैव भौगोलिक संदर्भात वायनाद, पलकड, कन्नुरमध्ये हा घटक थेट प्रमाणात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि क्षेत्रीय संरक्षण नियोजन सूचित करतो.
(
CLM-005
)
[i] CONTEXT पद्धतशीर सीमा विश्लेषण (11) असे अधोरेखित करते की, प्रक्रिया विलंब किंवा प्रवासाच्या खर्चामुळे दावा दाखल करण्यापासून दूर राहणाऱ्या छोट्या शेतकरी शेतकऱ्यांकडून न नोंदवलेल्या किरकोळ पीक नुकसान अधिकृत भरपाई पुस्तकांमध्ये नमूद केलेले नाही. परिणामी या संरचनात्मक मर्यादांचा विचार न करता निष्कर्ष वाढवता येऊ शकत नाही.
(
CLM-006
)
[✓] OBSERVED प्रारंभीच्या अभ्यासात आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (१२) मध्ये, पृष्ठ ३ द्वारे केरळमध्ये भारतातील सर्वात जास्त जंगली हत्ती घनता आहे हे सिद्ध झाले. २०१० च्या राज्य अंदाजानुसार ब्लॉक गणनानुसार 3,520 आणि खारट घनतेचे सर्वेक्षण करून 6,026 हत्ती नोंदवले आहेत. वायनाड, पालकाड, कन्नूरमधील दक्षिणेकडील पश्चिम घाटांच्या जैव-भौगोलिक संदर्भात हा घटक थेट प्रमाणात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन सूचित करतो. (12) (2010)
(
CLM-001
)
[✓] OBSERVED परिणाम - प्रजाती प्रमाण, पृ. 4 या पुस्तकात आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (13) मध्ये हे सिद्ध झाले आहे की केरळमध्ये वन्यजीव भरपाई याचिकांमध्ये हत्तींचा सर्वाधिक वाटा होता आणि 2010 मध्ये (n = 1,862) सर्व प्रकरणांमधील 50.2% आणि 2013 मध्ये 54.0% पर्यंत पोहोचला (n= 3,660). वायनाड, पालकाड, कन्नूरच्या दक्षिणेकडील पश्चिम घाटातील जैव-भौगोलिक संदर्भात हा घटक थेट संख्यात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजनास सूचित करतो.
(
CLM-002
)
[✓] OBSERVED परिणाम - जिल्हा वितरण, सारणी 1, पृ. 4 मध्ये आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (14) द्वारे सिद्ध झाले आहे की वायनडने भरपाई याचिकांचा सर्वाधिक प्रमाण नोंदवले (n = 7,343, 55.1% हत्ती संबंधित), तर पलकड (66.6%, n = 1,536), कन्नूर (58.5%, n = 1,905), आणि मलापपूरम (57.1%, n= 898) ने उच्चतम हत्ती शेअर दर्शविले आहेत. वायनाड, पालकड, कन्नुरमधील दक्षिणेकडील घाटच्या जैव भौगोलिक संदर्भात हा घटक थेट संख्यात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन सूचित करतो.
(
CLM-003
)
[✓] OBSERVED परिणाम - नुकसान मोड, सारणी 2, पृ. 4 मध्ये आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (15) द्वारे सिद्ध केले आहे की वायनाड, पालकाड आणि कन्नूरमध्ये कृषी पिकांचे नुकसान अनुक्रमे 95%, 94% आणि 82% नोंदवलेल्या वन्यजीव हानी याचिकेचे प्रतिनिधित्व करते. वायनाद, पालक्काड, कन्नुरमधील दक्षिणेकडील पश्चिम घाटच्या जैव-भौगोलिक संदर्भात हा घटक थेट प्रमाणात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन सूचित करतो.
(
CLM-004
)
[≈] ASSOCIATION परिणाम आणि चर्चा - संघर्ष निर्देशांक, पृ. ५-७ मध्ये आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (१६) द्वारे सिद्ध झाले आहे की कंपाऊंड कॉन्फिग्रेस इंडेक्स मॉडेलिंगने वायनाड, पालकाड आणि कन्नूर यांना प्राधान्य कमी करण्याच्या निधीची आवश्यकता असलेल्या तीन प्राथमिक मानवी-हत्ती संघर्ष हॉटस्पॉट्स म्हणून पुष्टी केली आहे. दक्षिणेकडील पश्चिम घाटांच्या जैव भौगोलिक संदर्भात वायनाद, पलकड, कन्नुरमध्ये हा घटक थेट प्रमाणात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि क्षेत्रीय संरक्षण नियोजनास सूचित करतो. (16) (5) (7)
(
CLM-005
)
[i] CONTEXT पद्धतशीर सीमा विश्लेषण (17) असे अधोरेखित करते की, प्रक्रिया विलंब किंवा प्रवासाच्या खर्चामुळे दावा दाखल करण्यापासून दूर राहणाऱ्या छोट्या शेतकरी शेतकऱ्यांकडून न नोंदवलेल्या किरकोळ पीक नुकसान अधिकृत भरपाई पुस्तकांमध्ये आढळून येत नाही. परिणामी या संरचनात्मक मर्यादांचा विचार न करता निष्कर्ष वाढवता येऊ शकत नाही.
(
CLM-006
)
[✓] OBSERVED प्रारंभीच्या अभ्यासात आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (१८) चे प्रमाण आहे की केरळमध्ये भारतातील सर्वात जास्त वन्य हत्ती घनता आहे. २०१० च्या राज्य अंदाजानुसार ब्लॉक गणनानुसार ३,५२० आणि खारट घनतेचे सर्वेक्षण करून ६,०२६ हत्ती नोंदवले आहेत. वायनाड, पालकाड, कन्नूरमधील दक्षिणेकडील पश्चिम घाटांच्या जैव-भौगोलिक संदर्भात हा पॅरामीटर थेट संख्यात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजन सूचित करतो. (18) (3) (2010)
(
CLM-001
)
[✓] OBSERVED परिणामांवर आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (19), पृ. 4 द्वारे सिद्ध केले आहे की केरळमध्ये वन्यजीव भरपाई याचिकांमध्ये हत्तींचा सर्वाधिक प्रमाण होता, 2010 मध्ये (n = 1,862) आणि 2013 मध्ये 54.0% पर्यंत पोहोचला. वायनाड, पालकाड, कन्नूरमधील दक्षिणेकडील पश्चिम घाटच्या जैव-भौगोलिक संदर्भात हा घटक थेट संख्यात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजनास सूचित करतो. (50.2)
(
CLM-002
)
[✓] OBSERVED परिणामांवर आधारित अनुभवजन्य संश्लेषण बिंदू (20) मध्ये परिणाम - जिल्हा वितरण, टेबल 1, पृ. 4 यासह सत्यापित केले आहे की वायनडने भरपाई याचिकांचा सर्वाधिक प्रमाण नोंदवले (n = 7,343, 55.1% हत्ती संबंधित), तर पलकद (66.6%, n = 1,536), कन्नूर (58.5%, n = 1,905), आणि मलापपूरम (57.1%, n= 898) ने उच्चतम हत्ती शेअर दर्शविले आहेत. वायनाड, पालकाड, कन्नुरमधील दक्षिणी पश्चिम घाटच्या जैव भौगोलिक संदर्भात हा घटक थेट संख्यात्मक इकोसिस्टम मॉडेलिंग आणि प्रादेशिक संरक्षण नियोजनास सूचित करतो.
(
CLM-003
)