ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଶ୍ନ

[✓] OBSERVED ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ସୌମ୍ୟ ପ୍ରସାଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗବେଷକମାନେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ରାଜାଜୀ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଫିଲାଣ୍ଟସ୍ ଏମ୍ବ୍ଲିକାଲ୍ର ଫଳସାରର ପରୀକ୍ଷା କରି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଜାରି କରିଥିଲେ। (2004) [CLM-001] [✓] OBSERVED ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଦେହରାଡୁନ, ହରିଦ୍ୱାର ଏବଂ ପାଓରୀ ଗାର୍ହୁଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ପରିବେଶ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଜ୍ଞାନରେ ଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୂର କରାଯାଇଥିଲା । [CLM-001] [✓] OBSERVED ସାରା ଭାରତରେ ଅମଲା କିମ୍ବା ନେଲି (Phyllanthus emblica) ନାମରେ ପରିଚିତ ଭାରତୀୟ ଗାଜବେରୀକୁ ପରିବାର ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଭିଟାମିନ ସିର ସବୁଠାରୁ ସମୃଦ୍ଧ ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ତଥା ଏକ କୋଣକୋଣ ପଥର ଅଣ କାଠ ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପାଦ (ଏନଟିପିପି) ର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି । [CLM-001] [✓] OBSERVED ତେବେ ଶିବାଲିକ୍ ପାହାଡ଼ର ବନ୍ୟ ପତ୍ରବୃକ୍ଷରେ, ଏହି ୧୦ରୁ ୧୫ ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଗଛ କିପରି ଏହାର ଭାରୀ ସବୁଜ-ପକ୍ୱ ହଳଦିଆ ଫଳକୁ ବିସ୍ତାର କରି ସମଗ୍ର ଦୃଶ୍ୟଭୂମିରେ ପୁନଃପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥାଏ? (10) (15) [CLM-001] [CLM-002]

କ୍ଷେତ୍ରର ପଦ୍ଧତି ଓ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

[✓] OBSERVED ପରିବେଶବିତ୍ ସୌମ୍ୟ ପ୍ରସାଦ, ଏ. ପିଟେଟ ଏବଂ ରାମନ ସୁକୁମାର ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ରାଜାଜୀ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଥିବା ଆମ୍ଲା ଫ୍ରୁଜିଭୋରି ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦିନ ସମୟରେ ୧୯୩ ଘଣ୍ଟା ବାଇନୋକୁଲାର ଘଡ଼ି ସହିତ ୬୦ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଗଛ ତଳେ ଇଫ୍ରାରେଡ୍ କ୍ୟାମେରା ଲଗାଇ ଥିଲେ । (193) (60) [CLM-002] [✓] OBSERVED ଦିନର ଆଲୁଅରେ, ତିନି ପ୍ରଜାତିର ପାରା (ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡ୍ରିନ, ରୋଜ୍ ରିଙ୍ଗ୍ ଏବଂ ପିମ୍ପୁର୍-ହେଡ୍) ଫଳକୁ ମାଲିସ କରନ୍ତି କେବଳ ଏହାର ବୀଜକୁ ଚାପି ଦେଇ ଖାଇଥାନ୍ତି। [CLM-002] [CLM-003] [✓] OBSERVED କ୍ଲିମ CLM-001: Phyllanthus emblica (ଆମ୍ଲା / ଭାରତୀୟ ଗାଜବେରୀ) ଏକ ୧୦୧୫ ମିଟର ପତ୍ର ଗଛ ଅଟେ ଯାହା ଅକ୍ଟୋବରରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ଯାହାର ଭିଟାମିନ ସି ସମୃଦ୍ଧ ଡ୍ରପ୍ (15୩୩ ମିଲିମିଟର) ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଣ କାଠ ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପାଦ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । (10) [CLM-001] [✓] OBSERVED ଦାବି CLM-002 ରେ ଦସ୍ତାବିଜିତ ପଦ୍ଧତିଗତ ପ୍ରୋଟୋକଲଗୁଡିକରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଗବେଷକମାନେ ୧୪ଟି ଗଛ ଉପରେ ୧୯୩ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟାର ଏବଂ ୫ଟି ବୃକ୍ଷକୁ ଅଟୋମେଟିକ୍ ଇନଫ୍ରା ରେଡ୍ କ୍ୟାମେରାରେ ଫସାଇ ୬୦ ରାତି ଧରି ରାଜାଜି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର Focal phyllanthus emblica ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ । (193) (14) [CLM-002]

[✓] OBSERVED ହନୁମାନ ଲାଙ୍ଗୁର (ସେମନୋପିଥେକସ୍ ଏଣ୍ଟେଲସ) ର ସୈନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଶାଖାରେ ଭାରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଚିତ୍ତଲ (ବର୍ଣ୍ଣଯୁକ୍ତ ଗଧ), ବଳକା ଗଧ ଏବଂ ସମ୍ବାର ଅନେକ ସମୟରେ ଲଙ୍ଗର ସୈନିକଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି କିମ୍ବା ରାତିରେ ବୁଲି ଦେଖିଥାନ୍ତି । [CLM-003] [CLM-004] [✓] OBSERVED କ୍ୟାମେରା ଫାଟକରେ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ମାଟି ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ସନ୍ଧାନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଭକ୍ଷ୍ୟର ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ଚିଲିକାଲ ଥିଲା। (75) [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED ସଂଖ୍ୟାଗତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦ୍ୱାରା ଦାବି କଲମ-003କୁ ଆହୁରି ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଛିଃ ଦିନର ସମୟରେ ଗଛ କବାଟରେ ହନୁମାନ ଲଙ୍ଗୁର୍ସ (ସେମନୋପିଥେକସ୍ ଏଣ୍ଟେଲ୍ସ) ଏବଂ ତିନିଟି ପାରାକୀଟ ପ୍ରଜାତି (ପସଇତତଅକଉଲଅ ଏଉପଅତରଇଅ, ପ. କରଅମଏରଇ ଓ ପ. କୟଅନଓକଏପହଅଲଅ) ପ୍ରମୁଖ ଉପଭୋକ୍ତା ଥିଲେ। [CLM-003] [✓] OBSERVED ଏହି ବୀମାଭୁକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଦାବି CLM-004 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ଜଙ୍ଗଲ ପୃଷ୍ଠରେ ଚିତ୍ତ (ଅକ୍ଷର ଅକ୍ଷାଳ) ସମସ୍ତ ଭୂତଳ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ସନ୍ଧାନ ପାଇଁ କମେରା ଫାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା 75% ଭିଜେଟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥିଲା। [CLM-004]

ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା

[≈] ASSOCIATION ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, କାରଣ ଏକ ଗହଣା ର କଠିନ ପଥର କୋଣ (ଏଣ୍ଡୋକାର୍ପ) ଏହାର କଳସକୁ ଅଳ୍ପ ପାଚନ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ଅଟେ। ତେଣୁ ଏହି ଗହନାମାନେ ଛାଇରେ ଥିବା ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ଫଳ କୋଣ କୁ ଘଷିବା ସମୟରେ ଫୁଲକୁ ଝୁରୁଥାନ୍ତି ଓ ମା' ଗଛ ଠାରୁ ଦୂରରେ ଥିବା ସିମ କ୍ୟାପ୍ସୁଲକୁ ଶୁଖି ଦିଅନ୍ତି । [CLM-005] [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା (CLM-006) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ: ବ୍ଲାଞ୍ଚର ଘେରାଉ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣରୁ ଅମଲା ଫଳଗୁଡିକର ବ୍ୟବସାୟିକ ସଂଗ୍ରହ ଯୋଗୁଁ ବନ୍ୟ କୁମ୍ଭୀରମାନେ ଶୀତଦିନିଆ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ହରାଇପାରିବେ ଏବଂ ଅସୀମିତ ବିକ୍ରୟ ବିନା ପ୍ରାକୃତିକ ପୁନଃ ଜୀବଜନ୍ତୁ ବିହନ ପ୍ରସାରଣ ଚକ୍ରକୁ କାଟି ପାରିବେ । [CLM-006] [✓] OBSERVED ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, କାରଣ ଏକ ଗହଣା ର କଠିନ ପଥର କୋଣ (ଏଣ୍ଡୋକାର୍ପ) ଏହାର କଳସକୁ ଅଳ୍ପ ପାଚନ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ଅଟେ। ତେଣୁ ଏହି ଗହନାମାନେ ଛାଇରେ ଥିବା ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ଫଳ କୋଣ କୁ ଘଷିବା ସମୟରେ ଫୁଲକୁ ଝୁରୁଥାନ୍ତି ଓ ମା' ଗଛ ଠାରୁ ଦୂରରେ ଥିବା ସିମ କ୍ୟାପ୍ସୁଲକୁ ଶୁଖି ଦିଅନ୍ତି । [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଅବଲୋକନକୁ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ କରି କ୍ଲେମ୍ CLM-005 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ, ଯେତେବେଳେ ଲଙ୍ଗୁର୍ମାନେ ଆମ୍ବ ତଳେ ଫଳ ପକାଇଥାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ହରିଣମାନେ ଅମଲା ଫଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗ୍ରାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରେ ପଥର ଇଣ୍ଡୋକାର୍ପ୍ସଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃପ୍ରଚାର କରିଥାନ୍ତି। [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED ଏହି ଆପୋସ ବୁଝାମଣା ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ ଭାରତର ବନ୍ୟ ଅମଲା ଜଙ୍ଗଲକୁ ପୁନଃପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ସୁସ୍ଥ ବନ୍ୟ ହରିଣ ଏବଂ ଲଙ୍ଗୁର ଜନସଂଖ୍ୟା ଆବଶ୍ୟକ । [CLM-004] [CLM-005] [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା (CLM-006) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ: ବ୍ଲାଞ୍ଚର ଘେରାଉ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣରୁ ଅମଲା ଫଳଗୁଡିକର ବ୍ୟବସାୟିକ ସଂଗ୍ରହ ଯୋଗୁଁ ବନ୍ୟ କୁମ୍ଭୀରମାନେ ଶୀତଦିନିଆ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ହରାଇପାରିବେ ଏବଂ ଅସୀମିତ ବିକ୍ରୟ ବିନା ପ୍ରାକୃତିକ ପୁନଃ ଜୀବଜନ୍ତୁ ବିହନ ପ୍ରସାରଣ ଚକ୍ରକୁ କାଟି ପାରିବେ । [CLM-006]

[✓] OBSERVED ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ନାଗରିକ, ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ତଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପତ୍ରିକା ଓ ପ୍ରାକ୍ଟିକଲ ଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍ପେଡ ଷ୍ଟିଅର୍ଣ୍ଡିଂ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୂର କରୁଛି । [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED କେନ୍ଦ୍ର ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନ (ସିଇଏସ, ଆଇଆଇଏସ୍ସି) ଏବଂ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ବନ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ସାର୍ବଜନୀନ ଡାଟା ସେଟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରାକ୍ଟିସିଆନମାନଙ୍କୁ ଏହି ଫଳାଫଳକୁ କ୍ରସ ରେଫରେନ୍ସ କରି ଅଗ୍ରଗତି କରୁଥିବା ଆଞ୍ଚଳିକ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ । [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED ଗବେଷଣାରେ ସାମୂହିକ କ୍ଷେତ୍ର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନ ସୀମାବଦ୍ଧତାର ସ୍ୱଚ୍ଛ ରିପୋର୍ଟକୁ ମିଶାଇ ଭାରତରେ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରିତ ପରିବେଶ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ମାନ୍ୟତା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରାଯାଇଛି । [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED ରାଜ୍ୟ ବିଭାଗୀୟ ବଜେଟକୁ ସ୍ଥାନିକ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ତଥ୍ୟ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷଣ ନିବେଶଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ଗାଁ ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନରେ ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, ସେହି ଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବ । [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED ଏହାଛଡା ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ସାମିଲ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପରିବେଶ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ । [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED ଏହି ଆଧାରରେ ଭବିଷ୍ୟତ ଲମ୍ବାଦିକ ସର୍ଭେ ହେବ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଭୂମି ବ୍ୟବହାରର ପରିବର୍ତନ କିପରି ଏଗୁଡ଼ିକର ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବ ତାହା ଅନୁସରଣ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିବ । [CLM-004] [CLM-005]

[i] CONTEXT ପଡୋଶୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ବହୁ ଋତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନଗଣନା ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ନୀତିଗତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଅନୁକୂଳ, ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ କଣ୍ଟାକ୍ଟିତ ଏବଂ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଦୂଷଣ ବିନା ମାପି ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ରହିପାରିବ । [CLM-006] [✓] OBSERVED ଏହି ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟତା ମୂଳ ଲେଖାରୁ ସମସ୍ତ ପରିମାଣର ମାପଦଣ୍ଡ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ପାଠକମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟତାର ସହିତ ବିଜ୍ଞାନର ଆକଳନ କରିପାରିବେ । [CLM-004] [CLM-005]

1. ପରିବେଶ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଢାଂଚା

[✓] OBSERVED ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ସୌମ୍ୟ ପ୍ରସାଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗବେଷକମାନେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ରାଜାଜୀ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଫିଲାଣ୍ଟସ୍ ଏମ୍ବ୍ଲିକାଲ୍ର ଫଳସାରର ପରୀକ୍ଷା କରି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଜାରି କରିଥିଲେ। (2004) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଦେହରାଡୁନ, ହରିଦ୍ୱାର ଏବଂ ପାଓରୀ ଗାର୍ହୁଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ପରିବେଶ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଜ୍ଞାନରେ ଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୂର କରାଯାଇଥିଲା । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ସାରା ଭାରତରେ ଅମଲା କିମ୍ବା ନେଲି (Phyllanthus emblica) ନାମରେ ପରିଚିତ ଭାରତୀୟ ଗାଜବେରୀକୁ ପରିବାର ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଭିଟାମିନ ସିର ସବୁଠାରୁ ସମୃଦ୍ଧ ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ତଥା ଏକ କୋଣକୋଣ ପଥର ଅଣ କାଠ ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପାଦ (ଏନଟିପିପି) ର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ତେବେ ଶିବାଲିକ୍ ପାହାଡ଼ର ବନ୍ୟ ପତ୍ରବୃକ୍ଷରେ, ଏହି ୧୦ରୁ ୧୫ ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଗଛ କିପରି ଏହାର ଭାରୀ ସବୁଜ-ପକ୍ୱ ହଳଦିଆ ଫଳକୁ ବିସ୍ତାର କରି ସମଗ୍ର ଦୃଶ୍ୟଭୂମିରେ ପୁନଃପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥାଏ? (10) (15) ( CLM-001 , CLM-002 )

2. ଅନୁଭୂତିଗତ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ପରିମାଣିକ ପରିଣାମ

[✓] OBSERVED ପରିବେଶବିତ୍ ସୌମ୍ୟ ପ୍ରସାଦ, ଏ. ପିଟେଟ ଏବଂ ରାମନ ସୁକୁମାର ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ରାଜାଜୀ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଥିବା ଆମ୍ଲା ଫ୍ରୁଜିଭୋରି ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦିନ ସମୟରେ ୧୯୩ ଘଣ୍ଟା ବାଇନୋକୁଲାର ଘଡ଼ି ସହିତ ୬୦ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଗଛ ତଳେ ଇଫ୍ରାରେଡ୍ କ୍ୟାମେରା ଲଗାଇ ଥିଲେ । (193) (60) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଦିନର ଆଲୁଅରେ, ତିନି ପ୍ରଜାତିର ପାରା (ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡ୍ରିନ, ରୋଜ୍ ରିଙ୍ଗ୍ ଏବଂ ପିମ୍ପୁର୍-ହେଡ୍) ଫଳକୁ ମାଲିସ କରନ୍ତି କେବଳ ଏହାର ବୀଜକୁ ଚାପି ଦେଇ ଖାଇଥାନ୍ତି। ( CLM-002 , CLM-003 ) [✓] OBSERVED କ୍ଲିମ CLM-001: Phyllanthus emblica (ଆମ୍ଲା / ଭାରତୀୟ ଗାଜବେରୀ) ଏକ ୧୦୧୫ ମିଟର ପତ୍ର ଗଛ ଅଟେ ଯାହା ଅକ୍ଟୋବରରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ଯାହାର ଭିଟାମିନ ସି ସମୃଦ୍ଧ ଡ୍ରପ୍ (15୩୩ ମିଲିମିଟର) ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଣ କାଠ ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପାଦ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । (10) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଦାବି CLM-002 ରେ ଦସ୍ତାବିଜିତ ପଦ୍ଧତିଗତ ପ୍ରୋଟୋକଲଗୁଡିକରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଗବେଷକମାନେ ୧୪ଟି ଗଛ ଉପରେ ୧୯୩ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟାର ଏବଂ ୫ଟି ବୃକ୍ଷକୁ ଅଟୋମେଟିକ୍ ଇନଫ୍ରା ରେଡ୍ କ୍ୟାମେରାରେ ଫସାଇ ୬୦ ରାତି ଧରି ରାଜାଜି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର Focal phyllanthus emblica ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ । (193) (14) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ହନୁମାନ ଲାଙ୍ଗୁର (ସେମନୋପିଥେକସ୍ ଏଣ୍ଟେଲସ) ର ସୈନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଶାଖାରେ ଭାରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଚିତ୍ତଲ (ବର୍ଣ୍ଣଯୁକ୍ତ ଗଧ), ବଳକା ଗଧ ଏବଂ ସମ୍ବାର ଅନେକ ସମୟରେ ଲଙ୍ଗର ସୈନିକଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି କିମ୍ବା ରାତିରେ ବୁଲି ଦେଖିଥାନ୍ତି । ( CLM-003 , CLM-004 ) [✓] OBSERVED କ୍ୟାମେରା ଫାଟକରେ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ମାଟି ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ସନ୍ଧାନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଭକ୍ଷ୍ୟର ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ଚିଲିକାଲ ଥିଲା। (75) ( CLM-004 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ସଂଖ୍ୟାଗତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦ୍ୱାରା ଦାବି କଲମ-003କୁ ଆହୁରି ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଛିଃ ଦିନର ସମୟରେ ଗଛ କବାଟରେ ହନୁମାନ ଲଙ୍ଗୁର୍ସ (ସେମନୋପିଥେକସ୍ ଏଣ୍ଟେଲ୍ସ) ଏବଂ ତିନିଟି ପାରାକୀଟ ପ୍ରଜାତି (ପସଇତତଅକଉଲଅ ଏଉପଅତରଇଅ, ପ. କରଅମଏରଇ ଓ ପ. କୟଅନଓକଏପହଅଲଅ) ପ୍ରମୁଖ ଉପଭୋକ୍ତା ଥିଲେ। ( CLM-003 ) [✓] OBSERVED ଏହି ବୀମାଭୁକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଦାବି CLM-004 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ଜଙ୍ଗଲ ପୃଷ୍ଠରେ ଚିତ୍ତ (ଅକ୍ଷର ଅକ୍ଷାଳ) ସମସ୍ତ ଭୂତଳ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ସନ୍ଧାନ ପାଇଁ କମେରା ଫାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା 75% ଭିଜେଟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥିଲା। ( CLM-004 )

3. ନୀତି ସଂଯୋଗ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ଗୁମ୍ଫା

[≈] ASSOCIATION ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, କାରଣ ଏକ ଗହଣା ର କଠିନ ପଥର କୋଣ (ଏଣ୍ଡୋକାର୍ପ) ଏହାର କଳସକୁ ଅଳ୍ପ ପାଚନ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ଅଟେ। ତେଣୁ ଏହି ଗହନାମାନେ ଛାଇରେ ଥିବା ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ଫଳ କୋଣ କୁ ଘଷିବା ସମୟରେ ଫୁଲକୁ ଝୁରୁଥାନ୍ତି ଓ ମା' ଗଛ ଠାରୁ ଦୂରରେ ଥିବା ସିମ କ୍ୟାପ୍ସୁଲକୁ ଶୁଖି ଦିଅନ୍ତି । ( CLM-005 ) [≈] ASSOCIATION ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଅବଲୋକନକୁ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ କରି କ୍ଲେମ୍ CLM-005 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ, ଯେତେବେଳେ ଲଙ୍ଗୁର୍ମାନେ ଆମ୍ବ ତଳେ ଫଳ ପକାଇଥାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ହରିଣମାନେ ଅମଲା ଫଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗ୍ରାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରେ ପଥର ଇଣ୍ଡୋକାର୍ପ୍ସଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃପ୍ରଚାର କରିଥାନ୍ତି। ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ଏହି ଆପୋସତା ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ ଭାରତର ବନ୍ୟ ଅମଳା ଜଙ୍ଗଲକୁ ପୁନଃପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ସୁସ୍ଥ ବନ୍ୟ ହରିଣ ଏବଂ ଲଙ୍ଗୁର ଜନସଂଖ୍ୟା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। ( CLM-006 ) [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା (CLM-006) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ: ବ୍ଲାଞ୍ଚର ଘେରାଉ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣରୁ ଅମଲା ଫଳଗୁଡିକର ବ୍ୟବସାୟିକ ସଂଗ୍ରହ ଯୋଗୁଁ ବନ୍ୟ କୁମ୍ଭୀରମାନେ ଶୀତଦିନିଆ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ହରାଇପାରିବେ ଏବଂ ଅସୀମିତ ବିକ୍ରୟ ବିନା ପ୍ରାକୃତିକ ପୁନଃ ଜୀବଜନ୍ତୁ ବିହନ ପ୍ରସାରଣ ଚକ୍ରକୁ କାଟି ପାରିବେ । ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ପ୍ରୟୋଗିକ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧) ରେ ଆଧାରିତ, ମଥଡ୍ସ - ଫିଲ୍ଡ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ପୃଷ୍ଠାସବୁ ୧୧୮-୧୮୯ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ଗବେଷକମାନେ ୧୪ଟି ଗଛ ଉପରେ ୧୯୩ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦୈନିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ୫ଟି ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୬୦ ଟ୍ୟାପ୍-ନାଇଟ୍ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଇନ୍ଫ୍ରା ରେଡ୍ କ୍ୟାମେରା ବ୍ୟବହାର କରି ରାଜାଜୀ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ଫୋକାଲ ଫିଲ୍ଲାଂଟସ୍ ଏମ୍ବ୍ଲିକାଲ ଗଛଗୁଡିକର ନିରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ପଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟ - ଶିବଲିକ ତାରାଈ ଜୈବଭୌଗତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଦେହରଦୁର, ହରିଦ୍ବାର, ପାଓରୀ ଗାର୍ହୁଲ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମେଟର୍ ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ପରିବେଶ ପ୍ରଣାଳୀକରଣ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (1) (1188) (1189) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୨) ରେ ଆଧାରିତ ଫଳାଫଳ - ବୃକ୍ଷ ଉପଭୋକ୍ତା, ଟେବୁଲ ୧, ପୃଷ୍ଠା ୧୧୮୯ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ଦିନ ସମୟରେ ଗଛ କବାଟୀରେ ହନୁମାନ ଲଙ୍ଗୁର୍ସ୍ (ସେମନୋପିଥେକସ ଏଣ୍ଟେଲସ୍) ଏବଂ ତିନିଟି ପାରାଦୀପ ପ୍ରଜାତି (ପିଷ୍ଟାକୁଲା ଇଉପାଟ୍ରିୟା, ପି.କ୍ରାମେରୀ ଓ ପି.ସାଇନୋଜେଫାଲା) ପ୍ରମୁଖ ଉପଭୋଗକାରୀ ଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ କି ପାରାଦୀପ କେବଳ ପଥରକାଠି ଖୋଲିବା ଦ୍ୱାରା ବୀଜ ଶିକାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ପାଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟ-ଶିବଲିକ୍ ତୈରାର ଜୈବିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଦେହରାଡୁନ୍, ହରିଦ୍ବାର, ପାଉରି ଗାର୍ହୁୱାଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମେଟର୍ ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ପରିବେଶ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (2) (1) (1189) ( CLM-003 )

[✓] OBSERVED ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟତା ପଏଣ୍ଟ (୩) ରେ ଆଧାରିତ ଫଳାଫଳ - ସ୍ଥଳଭାଗୀ କ୍ୟାମେରା ଧରିବା, ପୃ.୧୧୮୯ ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଜଙ୍ଗଲ ତଳେ ଚିଟାଲ୍ (ଅକ୍ଷସନ୍ତୋଷ) କମେରା ଫାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଭୂମି ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଭ୍ରମଣରେ ୭୫% ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । (3) (1189) (75) ( CLM-004 ) [≈] ASSOCIATION ଆଲୋଚନା - ରୁମିନେଶନ ବିସ୍ତାର, ପୃଷ୍ଠାସବୁ 1189-1190 ରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (4) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଲଙ୍ଗୁର୍ମାନେ କାନୋପୀ ତଳେ ଫଳ ପକାଇ ଦିଅନ୍ତି, ହରିଣମାନେ ଆମ୍ଲା ଫଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଗ୍ରାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରେ ଦୂରସ୍ଥ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥଳରେ ପୁନଃପ୍ରଚାର (ଚୋବ) କରିବା ସମୟରେ ଅକ୍ଷତ ପ୍ରସ୍ତର ଏଣ୍ଡୋକାର୍ପ୍ସକୁ ରିଗୁର୍ଟ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ପ୍ରାଥମିକ ଦୀର୍ଘ-ଦୂର ବିହନ ବିସ୍ତାରୀକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଡେରାଡୁନ୍, ହରିଦ୍ୱାଡ଼, ପାଓରୀ ଗାର୍ହ୍ୱଲ ମଧ୍ୟରେ ପଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟ - ଶିବଲିକ ତୈରାଇ ଜୈବସ୍ଥାନିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଓ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା ବିଶ୍ଳେଷଣ (5) ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ବ୍ଲକର ଇନତଏନସଇଭଏ ହଉମଅନ କଉତତଇନଗ ଓଫ ବରଅନକହଏସ ଅନଦ କଓମମଏରକଇଅଲ କଓଲଲଏକତଇଓନ ଓଫ ଅମଲଅ ଫରଉଇତସ ଫରଓମ ଫଓରଏସତ ରଏସଏରଭଏସ କଅନ ଦଏପରଇଭଏ ୱଇଲଦ ଉନଗଉଲଅତଏସ ଓଫ ୱଇନତଏର ଫଏଏଦ ଅନଦ ଇନତଏରରଉପତ ତହଏ ନଅତଉରଅଲ ରଉମଇନଅନତ ସଏଏଦ-ଦଇସପଏରସଅଲ କୟକଲଏ (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ପ୍ରାରମ୍ଭ - ବଂଶଜୈବିକତା, ପୃଷ୍ଠାରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତି ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୬) ଦୋହରାଇଥାଏ ଯେ ଫିଲାଣ୍ଟସ୍ ଏମ୍ବ୍ଲିକାଲସ (ଆମଲା / ଭାରତୀୟ ଗାଜବେରୀ) ଏକ ୧୦୧୫ ମିଟର ପତ୍ର ଗଛ ଅଟେ ଯାହା ଅକ୍ଟୋବରରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ଯାହାର ଭିଟାମିନ ସି ସମୃଦ୍ଧ ଡ୍ରପ୍ (15୩୩ ମିଲିମିଟର) ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଣ-କାଠ ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପାଦ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଡେରାଡୁନ୍, ହରିଦ୍ୱାର, ପାଓରୀ ଗାର୍ହୱାଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ପଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟ - ଶିବଲିକ ତାରାୟ ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ୍ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଣ୍ଟର ସିଧାସୀକ ପରିବେଶ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। (6) (1188) (10) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ପଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟ-ଶିବଲିକ ତୈରାଇରେ ଥିବା ଡେରାଡୁନ, ହରିଦ୍ୱାର ଓ ପାଓରୀ ଗାର୍ହୱାଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପାରାମେଟର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନାକୁ ସିଧାସଳଖ ସୂଚିତ କରାଯାଇଥାଏ । (7) (1188) (1189) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୮) ରେ ଆଧାରିତ ଫଳାଫଳ - ବୃକ୍ଷ ଉପଭୋକ୍ତା, ଟେବୁଲ ୧, ପୃଷ୍ଠା ୧୧୮୯ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ଦିନ ସମୟରେ ଗଛ କବାଟୀରେ ହନୁମାନ ଲଙ୍ଗୁର୍ସ୍ (ସେମନୋପିଥେକସ ଏଣ୍ଟେଲସ୍) ଏବଂ ତିନିଟି ପାରାଦୀପ ପ୍ରଜାତି (ପିଷ୍ଟାକୁଲା ଇଉପାଟ୍ରିୟା, ପି.କ୍ରାମେରୀ ଓ ପି.ସାଇଅନୋଜେଫାଲା) ପ୍ରମୁଖ ଉପଭୋଗକାରୀ ଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ କି ପାରାଦୀପ କେବଳ ପଥରକାଠି ଖୋଲି ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ପାଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟ-ଶିବାଲିକ୍ ତୈରାର ଜୈବିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଦେହରାଡୁନ୍, ହରିଦ୍ବାର, ପାଉରି ଗାର୍ହୁୱଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମେଟ୍ର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ପରିବେଶ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (8) (1) (1189) ( CLM-003 )

[✓] OBSERVED ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟତା ପଏଣ୍ଟ (୯) ରେ ଆଧାରିତ ଫଳାଫଳ - ସ୍ଥଳଭାଗୀ କ୍ୟାମେରା ଧରିବା, ପୃ.୧୧୮୯ରେ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ଜଙ୍ଗଲ ତଳେ ଚିଟାଲ୍ (ଅକ୍ଷସନ୍ତୋଷ) କମେରା ଫାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଭୂମି ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଭ୍ରମଣଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ୭୫% କୁ ନେଇଥିଲା । (9) (1189) (75) ( CLM-004 ) [≈] ASSOCIATION ଆଲୋଚନା - ରୁମିନେଶନ ବିସ୍ତାର, ପୃଷ୍ଠାସବୁ 1189-1190 ରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (10) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଲଙ୍ଗୁର୍ମାନେ କାନୋପୀ ତଳେ ଫଳ ପକାଇ ଦିଅନ୍ତି, ହରିଣମାନେ ଆମ୍ଲା ଫଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଗ୍ରାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରେ ଦୂରସ୍ଥ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥଳରେ ପୁନଃପ୍ରଚାର (ଚୋବ) କରିବା ସମୟରେ ଅକ୍ଷତ ପଥର ଏଣ୍ଡୋକାର୍ପ୍ସକୁ ରିଗୁର୍ଟେଟ୍ କରନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରାଥମିକ ଦୀର୍ଘ-ଦୂର ବିହନ ବିସ୍ତାରଣକାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ପାଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟ ମଧ୍ୟରେ - ଶିବଲିକ୍ ତୈରାୟ ଜୈବିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଦେହରାଡୁନ୍, ହରିଦ୍ୱାର, ପାଉରୀ ଗର୍ବ୍ୱାଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଓ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା ବିଶ୍ଳେଷଣ (11) ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ବ୍ଲକର ଇନତଏନସଇଭଏ ହଉମଅନ କଉତତଇନଗ ଓଫ ବରଅନକହଏସ ଅନଦ କଓମମଏରକଇଅଲ କଓଲଲଏକତଇଓନ ଓଫ ଅମଲଅ ଫରଉଇତସ ଫରଓମ ଫଓରଏସତ ରଏସଏରଭଏସ କଅନ ଦଏପରଇଭଏ ୱଇଲଦ ଉନଗଉଲଅତଏସ ଓଫ ୱଇନତଏର ଫଏଏଦ ଅନଦ ଇନତଏରରଉପତ ତହଏ ନଅତଉରଅଲ ରଉମଇନଅନତ ସଏଏଦ-ଦଇସପଏରସଅଲ କୟକଲଏ (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ପ୍ରାରମ୍ଭ - ବଂଶଜୈବିକତା, ପୃଷ୍ଠାରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତି ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (12) ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ଫିଲାଣ୍ଟସ୍ ଏମ୍ବ୍ଲିକା (ଆମଲା / ଭାରତୀୟ ଗାଜବେରୀ) ଏକ 1015 ମିଟର ପତ୍ର ଗଛ ଅଟେ ଯାହା ଅକ୍ଟୋବରରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ଯାହାର ଭିଟାମିନ-ସି ସମୃଦ୍ଧ ଡ୍ରପ୍ (1533 ମିଲିମିଟର) ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଣ କାଠ ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପାଦ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଡେରାଡୁନ୍, ହରିଦ୍ୱାର, ପାଓରୀ ଗାର୍ହୱାଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ପଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟ - ଶିବଲିକ ତାରାୟ ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ୍ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଣ୍ଟର ସିଧାସୀକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। (1188) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ପଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟ-ଶିବଲିକ ତୈରାଇରେ ଥିବା ଜୈବ ଭୌଗୋଳିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଡେରାଡୁନ, ହରିଦ୍ୱାର, ପାଓରୀ ଗାର୍ହୱାଲ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନାକୁ ସୂଚିତ କରେ । (13) (1188) (1189) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୪) ରେ ଆଧାରିତ ଫଳାଫଳ - ବୃକ୍ଷ ଉପଭୋକ୍ତା, ଟେବୁଲ ୧, ପୃଷ୍ଠା ୧୧୮୯ ଦୈନିକ ସମୟରେ ଗଛର ଛାତରେ ହନୁମାନ ଲଙ୍ଗୁର୍ସ୍ (ସେମନୋପିଥେକସ ଏଂଟେଲସ୍) ଏବଂ ତିନିଟି ପାରାଦୀପ ପ୍ରଜାତି (ପିଷ୍ଟାକୁଲା ଇଉପାଟ୍ରିୟା, ପି.କ୍ରାମେରୀ ଓ ପି.ସାଇଅନୋଜେଫାଲା) ପ୍ରମୁଖ ଉପଭୋଗକାରୀ ଥିଲେ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କରେ। ପଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟ-ଶିବଲିକ୍ ତରାୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମିଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ପରିବେଶ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (14) (1189) ( CLM-003 )

[✓] OBSERVED ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀ ସିଣ୍ଟେଜ୍ ପଏଣ୍ଟ (୧୫) ରେ ଆଧାରିତ ଫଳାଫଳ - ସ୍ଥଳଭାଗୀ କ୍ୟାମେରାର ଧାବନ, ପୃ. ୧୧୮୯ରେ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ଜଙ୍ଗଲ ତଳେ ଚିଟାଲ୍ (ଅକ୍ଷର ଅକ୍ଷାଳୟ) କମେରା ଫାଙ୍କି ଦ୍ୱାରା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଭୂମି ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଭ୍ରମଣର ୭୫% ପାଇଁ ନିର୍ଭର କରେ। (15) (1189) (75) ( CLM-004 ) [≈] ASSOCIATION ଆଲୋଚନା - ରୁମିନେସନ ବିସ୍ତାର, ପୃଷ୍ଠାସବୁ ୧୧୮୯-୧୧୯୦ରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୬) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଲଙ୍ଗୁର୍ମାନେ କାନୋପୀ ତଳେ ଫଳ ପକାଇ ଦିଅନ୍ତି, ହରିଣମାନେ ଆମ୍ଲା ଫଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗ୍ରାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରେ ଦୂରସ୍ଥ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥଳରେ ପୁନଃପ୍ରଚାର କରିବା ସମୟରେ ଅକ୍ଷତ ପ୍ରସ୍ତର ଏଣ୍ଡୋକାର୍ପ୍ସକୁ ରିଗୁର୍ଟ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ପ୍ରାଥମିକ ଦୀର୍ଘଦୂର ବିହନ ବିସ୍ତାରଣକାରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ପଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟ ମଧ୍ୟରେ - ଶିବଲିକ୍ ତୈରାୟ ଜୈବିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଡେହରାଡୁନ୍, ହରିଦ୍ୱାଡ଼, ପାଓରୀ ଗର୍ବ୍ୱଲ୍ ରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଓ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (16) (1189) (1190) ( CLM-005 )