📅 PUBLISHED IN 2007 Foundational Baseline & Context Study 📍 Multi-State Landscape (3 States/UTs)

Satpura, Vindhya, Maikal &Vidarbha Forest Complexes • Madhya Pradesh, Chhattisgarh, Maharashtra • Deccan Peninsula — Central Highlands

#Entomology #Biodiversity Inventory #Biogeography #Forest Indicator Species

🧭 HOW TO READ THIS DISPATCH — MODES, SCIENTIST'S LENS & VERIFIED CLAIMS Designed for effortless public reading and full scientific auditability

1. Choose Reading Time

Select ☕ Chai (3 min) for a clear, jargon-free public overview, 🍱 Tiffin (5 min) for analytical context and field methods, or 🍛 Thaali (10 min) for the full academic treatise.

2. Scientist's Lens (🔬)

The Scientist's Lens button is highlighted in Chai for one-click exploration and automatically turns ON in Thaali. When active, it color-codes every sentence by how the claim was established.

3. Epistemic Claim Badges

[✓] OBSERVED direct measurement • [~] ASSOCIATION statistical correlation • [⚡] CAUSAL tested mechanism • [⚙] MODELLED projection. Click any [CLM-001] link to jump to its exact page/table in the Evidence tab.

Switch Language (ଓଡ଼ିଆ)

📘 STUDY GLOSSARY (5 KEY TERMS) Paper-Specific Scientific Terminology Aids for This Study

Click to expand key concepts & CSTT triads ▾

Lepidopteran Bioindicator CSTT-ECOL-0244-OR

ଲେପିଡୋପ୍ଟରାନ ବାୟୋ ଇଣ୍ଡିକେଟର୍ (Titli Jaiv-Sanketak)

ବଟର୍ଫ୍ଲାଇ ପ୍ରଜାତି, ଯାହାର ତାପମାତ୍ରା, ଆର୍ଦ୍ରତା ଏବଂ ଗୃହପାଳିତ ବୃକ୍ଷର କ୍ଷତିକୁ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଜଙ୍ଗଲ ଇକୋସିଷ୍ଟମର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସୂଚକ ହୋଇଥାଏ ।

Larval Host-Plant Specificity CSTT-BOT-0519-OR

ଲାର୍ଭାଲ ହୋଷ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟର ବିଶେଷତା (Larva Poshak-Padap Vishishtata)

ପତ୍ର ଖୁଆଇବା ଏବଂ ବିକାଶ ପାଇଁ ବଟୁଆ କଇଁଛଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜଙ୍ଗଲୀୟ ବୃକ୍ଷ, ଗହମ କିମ୍ବା ପର୍ବତାରୋହୀ ଉପରେ କଠୋର ପ୍ରଗତିଶୀଳ ନିର୍ଭରତା।

Taxonomic Synonymy & Revision CSTT-ZOOL-0118-OR

ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମିକ ସିନୋନମି & ରିଭିଜନ୍ (Vargikaran Namkaran Sanshodhan)

ଦୁଇଗୁଣ ପ୍ରଜାତି ଗଣନାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଆଧୁନିକ ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମିକ ବର୍ଗୀକରଣ ସହିତ ଐତିହାସିକ ଉପନିବେଶିକ ଯୁଗର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମଗୁଡିକର ସନ୍ତୁଳନ ।

Satpura-Maikal Biogeographic Bridge CSTT-GEOG-0477-OR

ସାତପୁରା-ମାଇକଲ ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ ସେତୁ (Satpura-Maikal Jaiv-Setu)

କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତମାଳା ଶୃଙ୍ଖଳ, ଯାହା ହିମାଳୟ/ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିକାଶଶୀଳ ବିସ୍ତାର ହାଇୱେ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା ।

Seasonal Polyphenism CSTT-ZOOL-0679-OR

ଋତୁକାଳୀନ ପଲିଫିନିଜମ (Ritu-Aadharit Bahuroopta)

ଏହି ପ୍ରଥା ହେଉଛି ଏପରି ଏକ ଘଟଣା ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଟିଏ ବଟୁଆର ସମାନ ଜନ୍ତୁଙ୍କ ପତଳା ଓ ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ଥିବା ଚାରାଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିସ୍ଥଳୀ ଏବଂ ଲୁଚକାଳି ଆକାର ଦେଖାଇଥାଏ ।

CHOOSE YOUR READING DEPTH • ADVANCE AS YOU READ ☕ Chai: 3 min → 🍱 Tiffin: 5 min → 🍛 Thaali: 10 min (🔬 Lens Auto-On)

READING MODE I • ☕ CHAI (QUICK PUBLIC ESSENCE) ⏱️ 3 MIN READ • PUBLISHED 2007

ଭାରତର ଗଭୀରତାରେ 174ଟି ବଟଲର ପ୍ରଜାତିର ମାନଚିତ୍ର

ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ହୋଇଥିବା ସର୍ଭେରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଜଙ୍ଗଲ କିପରି ଉତ୍ତର ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ରଜାତିକୁ ଯୋଡ଼ିଥାଏ ।

Key Takeaway: ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଣୀ ବିଜ୍ଞାନ ସର୍ଭେର ଜନ୍ତୁ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ୧୮୮୬ରୁ ୨୦୦୭ ମଧ୍ୟରେ ୧୭୪ ପ୍ରଜାତିର ବତୁରୀର ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ । (1886) (2007) (174)

ଗବେଷଣାରୁ ମିଳିଲା କ'ଣ

[✓] OBSERVED ବିନ୍ଧ୍ୟା ଓ ସାତପୁରା ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବ୍ୟାପି ବସ୍ତର ଜଙ୍ଗଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଭାରତ ଉପଦ୍ୱୀପର ପରିବେଶ ସେତୁ ଭାବେ ଗଢ଼ି ଉଠିଛି । [✓] OBSERVED ବଟୁଲି ପ୍ରକୃତିର ସବୁଠାରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଜୈବିକ ସୂଚକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲଃ କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ଗାତଗୁଡିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ୱଦେଶୀ ଗୃହପାଳିତ ପନିପରିବା ଏବଂ ମାଇକ୍ରୋ ଜଳବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ବଟୁର ବିଭିନ୍ନତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ତୁରନ୍ତ ବନ ଅବକ୍ଷୟ କିମ୍ବା ଜଳବାହିନୀ ଚାପକୁ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥାଏ । [✓] OBSERVED ଜବଲପୁରରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଣୀବିଜ୍ଞାନ ସର୍ଭେ (ZSI) ର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ଆଧୁନିକ ZSI କ୍ଷେତ୍ର ଅଭିଯାନ ସହିତ ୧୨୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଐତିହାସିକ ରେକର୍ଡକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିଛନ୍ତି । (120) [✓] OBSERVED ଏହି ଆଧାରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ସୂଚୀରୁ 100ଟି ବଂଶ ଏବଂ 5ଟି ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ 174 ପ୍ରକାରର ଗୁପ୍ତଫୁଲର ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି: 61 ଟି ବ୍ରସ୍ ଫୁଟ୍ ଗୁପ୍ତା (ନୟମପହଅଲଇଦଅଏ), 48 ଟି ନୀଳ ଓ କେଶ ପତଳା (ଲୟକଅଏନଇଦଅଏ), 29 ଟି ସ୍କିପର୍ (ହଏସପଏରଇଇଦଅଏ), 22 ଟି ଧଳା ଏବଂ ହଳଦିଆ (ପଇଏରଇଦଅଏ) ଏବଂ 14 ଟି ଗ୍ଲୋଭ୍ ଟାଇଲ୍ (ପଅପଇଲଇଓନଇଦଅଏ) ।

କାହିଁକି ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନ ସୀମା

[✓] OBSERVED ଏଥି ସହିତ, ଲେଖକମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଛତିଶଗଡ଼ର ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଛୋଟ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଉଡନ୍ତା ସ୍କିପ୍ପର୍ (Hesperiidae) ଓ କାନୋପୀ-ଜୀବିତ କେଶ ପଟାଗୁଡିକ କମ୍ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି । [i] CONTEXT ଏହି ପ୍ରାଧିକୃତ ଜିଏସଆଇ ଆଧାର ସୂଚୀ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ବନ ପରିଚାଳକ, କଲେଜ ଛାତ୍ର ଏବଂ ନାଗରିକ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରମାଣିତ ସନ୍ଦର୍ଭ ପ୍ରଦାନ କରେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପରିବେଶ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଅଣ-ପ୍ରମାଣିତ ଅଗ୍ରଗତି ବିନା ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିପାରିବେ ।

COMPLETED MODE I (☕ CHAI • 3 MIN READ)

ଅଧିକ ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ: 🍱 ଟିଫିନ୍ (10 min) →

ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ପଦ୍ଧତି (10 min)

READING MODE II • 🍱 TIFFIN (IN-DEPTH ANALYTICAL FEATURE) ⏱️ 5 MIN READ • PUBLISHED 2007

କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଚ୍ଚପୃଷ୍ଠର ପକ୍ଷୀ ସୂଚକ: ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ର ବଟର୍ଫ୍ଲାଇ ଆଟଲାସ୍

ନିମ୍ଫାଲିଡେ ଓ ଲାଇକାନାଇଡେ ଦ୍ବାରା ପରିଚାଳିତ ପାଞ୍ଚଟି ଲେପିଡୋପ୍ଟର ପରିବାର କିପରି ସାଲ, ଟିକ୍ ଏବଂ ବାଉଁଶ ଜଙ୍ଗଲର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରନ୍ତି

Analytical Synthesis: ପେଞ୍ଚ, କାନ୍ହା, ବନ୍ଧବଗଡ଼, ପାଚମାରୀ ଏବଂ ବସାରରେ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ସଂଗ୍ରହ ଓ କ୍ଷେତ୍ର ଅଭିଯାନକୁ ସଂଯୁକ୍ତ କରି ଜିଏସଆଇ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ 174ଟି ଗୁପ୍ତଚର ପ୍ରଜାତିର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। (153) (115)

ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଶ୍ନ

[✓] OBSERVED ୨୦୦୭ରେ କୈଳାସ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଗବେଷକମାନେ ଜୁସ୍ ପ୍ରିଣ୍ଟ ଜର୍ଣ୍ଣାଲରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟର ବଟଲର ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା । (2007) [CLM-001] [✓] OBSERVED ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଛତିଶଗଡ଼ର ଜବଲପୁର, ନର୍ମଦାପୁର୍ମ୍, ମଣ୍ଡଲା, ବସ୍ତାର ଏବଂ ସୁରଗୁଜା ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କରାଯାଇଥିଲା । [CLM-001] [✓] OBSERVED ବିନ୍ଧ୍ୟା ଓ ସାତପୁରା ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବ୍ୟାପି ବସ୍ତର ଜଙ୍ଗଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଭାରତ ଉପଦ୍ୱୀପର ପରିବେଶ ସେତୁ ଭାବେ ଗଢ଼ି ଉଠିଛି । [CLM-001] [✓] OBSERVED ବଟୁଲି ପ୍ରକୃତିର ସବୁଠାରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଜୈବିକ ସୂଚକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲଃ କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ଗାତଗୁଡିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ୱଦେଶୀ ଗୃହପାଳିତ ପନିପରିବା ଏବଂ ମାଇକ୍ରୋ ଜଳବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ବଟୁର ବିଭିନ୍ନତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ତୁରନ୍ତ ବନ ଅବକ୍ଷୟ କିମ୍ବା ଜଳବାହିନୀ ଚାପକୁ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥାଏ । [CLM-001] [CLM-002]

କ୍ଷେତ୍ରର ପଦ୍ଧତି ଓ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

[✓] OBSERVED ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ପଚମାରୀ ବାୟୋସ୍ଫେୟାର ରିଜର୍ଭ, କାନହା, ପେଞ୍ଚ ଏବଂ ବାନ୍ଧବଗଡ଼ରେ 153ଟି ପ୍ରଜାତିର ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି। ଛତିଶଗଡରେ କାଙ୍ଗର ଉପତ୍ୟକା, ଇନ୍ଦ୍ରାବତୀ ଓ ଆଚନାକର ଅଞ୍ଚଳରେ 115ଟି ପ୍ରজাତିର ସଂଖ୍ୟାରେ ରେକର୍ଡିଂ ହୋଇଛି । [CLM-003] [CLM-004] [≈] ASSOCIATION ଏହି ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକାରେ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ (ପରୀକ୍ଷା) ଆଇନ, ୧୯୭୨ ଅନୁଯାୟୀ ଆଇନ୍ଗତ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ ପ୍ରଜାତିର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଛି । ଏହାଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ଅମୃତସୃଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଲାର୍ଭାଲ ହୋଷ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟ୍ , ମାଟି-ପୁଡୁଲ୍ଲିଂ ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ବେଙ୍କ ଏବଂ ବନ୍ୟ ନେକ୍ଟାର କରିଡର୍ଗୁଡିକର ସୁରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ। (1972) [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED ସଂଖ୍ୟାଗତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦ୍ୱାରା ଦାବି CLM-003କୁ ଆହୁରି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛିଃ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ବିଭାଜନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ 153 ପ୍ରଜାତିର ବତୁରୀର ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ ମଧ୍ୟରେ 115 ପ୍ରଜାତିରେ ବତୂରୀ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟରେ 94ଟି ପ୍ରଜାତା ସାମିଲ ରହିଛି । [CLM-003] [≈] ASSOCIATION ନମୁନାଭୁକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ, Claim CLM-004 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ପଚମାରୀ, କାଙ୍ଖା ଏବଂ ବସ୍ତର ଜଙ୍ଗଲର ମୃଦୁ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ସାଲ (ଶୋରିଆ ରୋବଷ୍ଟା) ବନଗୁଡ଼ିକରେ ଥଣ୍ଡା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ସାତ୍ରିନା ଓ ପାପିଲିନଡ ଟ୍ୟାକ୍ସନ୍ଗୁଡିକ ଖୁବ୍ କମ୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। [CLM-004]

ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା

[✓] OBSERVED ଏଥି ସହିତ, ଲେଖକମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଛତିଶଗଡ଼ର ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଛୋଟ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଉଡନ୍ତା ସ୍କିପ୍ପର୍ (Hesperiidae) ଓ କାନୋପୀ-ଜୀବିତ କେଶ ପଟାଗୁଡିକ କମ୍ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି । [CLM-005] [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା (CLM-006) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେଃ ଐତିହାସିକ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ସୁଗମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଆଖପାଖରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇଛି (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। [CLM-006] [≈] ASSOCIATION ଏଥି ସହିତ, ଲେଖକମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଛତିଶଗଡ଼ର ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଛୋଟ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଉଡନ୍ତା ସ୍କିପ୍ପର୍ (Hesperiidae) ଓ କାନୋପୀ-ଜୀବିତ କେଶ ପଟାଗୁଡିକ କମ୍ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ଦାବି CLM-005 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଚ୍ଚଭୂମିରେ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା ଅନେକ ବିରଳ ଟ୍ୟାକ୍ସନ, ଯେଉଁଥିରେ କି ରାବଣୀ ରଙ୍ଗର ଗୋଲାପ (ପାଚଲିଓପ୍ଟା ହେକ୍ଟର୍) ଏବଂ ଅର୍କିଡ ଟିଟ (ଚାଲିଆରିୟା ଓଥୋନା) ସାମିଲ ଅଛି, ଭାରତୀୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ୧୯୭୨ର ଅନୁସୂଚିତ I ଏବଂ II ଅନୁଯାୟୀ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି । (1972) [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ଏହି ପ୍ରାଧିକୃତ ଜିଏସଆଇ ଆଧାର ସୂଚୀ ମଧ୍ୟ ଭାରତରେ ବନ ପରିଚାଳକ, କଲେଜ ଛାତ୍ର ଏବଂ ନାଗରିକ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପରିବେଶ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମାଣିତ ସନ୍ଦର୍ଭ ପ୍ରଦାନ କରେ । [CLM-004] [CLM-005] [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା (CLM-006) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେଃ ଐତିହାସିକ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ସୁଗମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଆଖପାଖରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇଛି (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। [CLM-006]

[≈] ASSOCIATION ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଛତିଶଗଡ଼ର ନାଗରିକ, ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଫଳାଫଳ ଶିକ୍ଷା ପତ୍ରିକା ଓ ପ୍ରାକ୍ଟିକ ଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍ପେଡ୍ ଷ୍ଟିଅର୍ଣ୍ଡିଂ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୂର କରିଥାଏ । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ଜୈବିକ ସର୍ଭେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ZSI) ଏବଂ ବଟର୍ଫ୍ଲାଇ ଅଫ୍ ଭାରତ (NCBS / IBP) ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ସର୍ବସାଧାରଣ ଡାଟା ସେଟ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ଏହି ଫଳାଫଳକୁ କ୍ରସ ରେଫରେନ୍ସ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ଗବେଷଣାରେ ସାମୂହିକ କ୍ଷେତ୍ର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନ ସୀମାବଦ୍ଧତାର ସ୍ୱଚ୍ଛ ରିପୋର୍ଟକୁ ମିଶାଇ ଭାରତରେ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରିତ ପରିବେଶ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ମାନ୍ୟତା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରାଯାଇଛି । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ରାଜ୍ୟ ବିଭାଗୀୟ ବଜେଟକୁ ସ୍ଥାନିକ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ତଥ୍ୟ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷଣ ନିବେଶଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ଗାଁ ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନରେ ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, ସେହି ଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବ । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ଏହାଛଡା ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ସାମିଲ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପରିବେଶ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ଏହି ଆଧାରରେ ଭବିଷ୍ୟତ ଲମ୍ବାଦିକ ସର୍ଭେ ହେବ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଭୂମି ବ୍ୟବହାରର ପରିବର୍ତନ କିପରି ଏଗୁଡ଼ିକର ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବ ତାହା ଅନୁସରଣ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିବ । [CLM-004] [CLM-005]

[i] CONTEXT ପଡୋଶୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ବହୁ ଋତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନଗଣନା ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ନୀତିଗତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଅନୁକୂଳ, ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ କଣ୍ଟାକ୍ଟିତ ଏବଂ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଦୂଷଣ ବିନା ମାପି ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ରହିପାରିବ । [CLM-006] [≈] ASSOCIATION ଏହି ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟତା ମୂଳ ଲେଖାରୁ ସମସ୍ତ ପରିମାଣର ମାପଦଣ୍ଡ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ପାଠକମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟତାର ସହିତ ବିଜ୍ଞାନର ଆକଳନ କରିପାରିବେ । [CLM-004] [CLM-005]

COMPLETED MODE II (🍱 TIFFIN • 5 MIN READ)

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ: 🍛 ଥାଳି (10 min) →

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରବନ୍ଧ (10 min) (Automatically activates the Scientist's Lens!)

READING MODE III • 🍛 THAALI (FULL ACADEMIC TREATISE • 🔬 SCIENTIST'S LENS AUTO-ENABLED) ⏱️ 10 MIN READ • PUBLISHED 2007

ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ରୋପାଲୋସେରା (ଲେପିଡୋପ୍ଟେରା) ର ଟ୍ୟାକ୍ସୋନମିକ ସଂଯୋଗ ଏବଂ ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ ବଣ୍ଟନ

କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ପାପିଲିନାଇଡ, ପିରିଡିଡା, ନିମ୍ଫାଲାଇଡ଼େ, ଲିକାନାଇଡ୍ ଏବଂ ହେସେପିରିଡେ ଭଳି 174ଟି ପ୍ରଜାତିର ଏକ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରାଣୀ ତାଲିକା

Academic Treatise Abstract: ସାତପୁରା-ମାଇକଲ ଏବଂ ଡାଣ୍ଡାକରଣିଆର ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ବତୁରୀର ପରିବାର ଗଠନ, ଗୃହପାଳିତ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମ୍ପର୍କ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀକୁ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରୁଥିବା ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟେକ୍ସୋନୋମିକ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂକଳନ ।

1. ପରିବେଶ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଢାଂଚା

[✓] OBSERVED ୨୦୦୭ରେ କୈଳାସ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଗବେଷକମାନେ ଜୁସ୍ ପ୍ରିଣ୍ଟ ଜର୍ଣ୍ଣାଲରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟର ବଟଲର ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା । (2007) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଛତିଶଗଡ଼ର ଜବଲପୁର, ନର୍ମଦାପୁର୍ମ୍, ମଣ୍ଡଲା, ବସ୍ତାର ଏବଂ ସୁରଗୁଜା ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କରାଯାଇଥିଲା । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ବିନ୍ଧ୍ୟା ଓ ସାତପୁରା ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବ୍ୟାପି ବସ୍ତର ଜଙ୍ଗଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଭାରତ ଉପଦ୍ୱୀପର ପରିବେଶ ସେତୁ ଭାବେ ଗଢ଼ି ଉଠିଛି । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ବଟୁଲି ପ୍ରକୃତିର ସବୁଠାରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଜୈବିକ ସୂଚକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲଃ କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ଗାତଗୁଡିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ୱଦେଶୀ ଗୃହପାଳିତ ପନିପରିବା ଏବଂ ମାଇକ୍ରୋ ଜଳବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ବଟୁର ବିଭିନ୍ନତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ତୁରନ୍ତ ବନ ଅବକ୍ଷୟ କିମ୍ବା ଜଳବାହିନୀ ଚାପକୁ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥାଏ । ( CLM-001 , CLM-002 )

2. ଅନୁଭୂତିଗତ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ପରିମାଣିକ ପରିଣାମ

[✓] OBSERVED ଜବଲପୁରରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଣୀବିଜ୍ଞାନ ସର୍ଭେ (ZSI) ର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ଆଧୁନିକ ZSI କ୍ଷେତ୍ର ଅଭିଯାନ ସହିତ ୧୨୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଐତିହାସିକ ରେକର୍ଡକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିଛନ୍ତି । (120) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଏହି ଆଧାରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ସୂଚୀରୁ 100ଟି ବଂଶ ଏବଂ 5ଟି ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ 174 ପ୍ରକାରର ଗୁପ୍ତଫୁଲର ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି: 61 ଟି ବ୍ରସ୍ ଫୁଟ୍ ଗୁପ୍ତା (ନୟମପହଅଲଇଦଅଏ), 48 ଟି ନୀଳ ଓ କେଶ ପତଳା (ଲୟକଅଏନଇଦଅଏ), 29 ଟି ସ୍କିପର୍ (ହଏସପଏରଇଇଦଅଏ), 22 ଟି ଧଳା ଏବଂ ହଳଦିଆ (ପଇଏରଇଦଅଏ) ଏବଂ 14 ଟି ଗ୍ଲୋଭ୍ ଟାଇଲ୍ (ପଅପଇଲଇଓନଇଦଅଏ) । ( CLM-002 , CLM-003 ) [✓] OBSERVED ଏମ୍ପିରିକଲ ମାପ ଦ୍ୱାରା ଦାବି CLM-001କୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ମିଳିଥିଲା: 5ଟି ପରିବାର ଅନ୍ତର୍ଗତ 100 ଜେନରରେ ଥିବା ବତୁରୀର 174 ପ୍ରଜାତି ଏବଂ ଉପପ୍ରଜାତିର ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ରହିଛି । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଦାବି CLM-002 ରେ ଦସ୍ତାବିଜିତ ପଦ୍ଧତିଗତ ପ୍ରୋଟୋକଲ ଅନୁଯାୟୀ, ପରିବାର ନିମ୍ଫାଲିଡା (ବୃଷା ଫୁଟୁ ବତକ) ୬୧ଟି ପ୍ରଜାତି (35.1%) ସହିତ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଜାତିରେ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖାଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ପରେ ଲାଇକେନାଇଡ (48ଟି ପ୍ରজাତି), ହେସେରିଡିଏ (29), ପିୟରାଇଡ୍ (22) ଓ ପାପିଲିଓନିୟୋନ୍ (14) ଥିଲା । (61) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ପଚମାରୀ ବାୟୋସ୍ଫେୟାର ରିଜର୍ଭ, କାନହା, ପେଞ୍ଚ ଏବଂ ବାନ୍ଧବଗଡ଼ରେ 153ଟି ପ୍ରଜାତିର ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି। ଛତିଶଗଡରେ କାଙ୍ଗର ଉପତ୍ୟକା, ଇନ୍ଦ୍ରାବତୀ ଓ ଆଚନାକର ଅଞ୍ଚଳରେ 115ଟି ପ୍ରজাତିର ସଂଖ୍ୟାରେ ରେକର୍ଡିଂ ହୋଇଛି । ( CLM-003 , CLM-004 ) [≈] ASSOCIATION ଏହି ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକାରେ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ (ପରୀକ୍ଷା) ଆଇନ, ୧୯୭୨ ଅନୁଯାୟୀ ଆଇନ୍ଗତ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ ପ୍ରଜାତିର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଛି । ଏହାଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ଅମୃତସୃଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଲାର୍ଭାଲ ହୋଷ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟ୍ , ମାଟି-ପୁଡୁଲ୍ଲିଂ ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ବେଙ୍କ ଏବଂ ବନ୍ୟ ନେକ୍ଟାର କରିଡର୍ଗୁଡିକର ସୁରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ। (1972) ( CLM-004 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ସଂଖ୍ୟାଗତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦ୍ୱାରା ଦାବି CLM-003କୁ ଆହୁରି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛିଃ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ବିଭାଜନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ 153 ପ୍ରଜାତିର ବତୁରୀର ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ ମଧ୍ୟରେ 115 ପ୍ରଜାତିରେ ବତୂରୀ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟରେ 94ଟି ପ୍ରଜାତା ସାମିଲ ରହିଛି । ( CLM-003 ) [≈] ASSOCIATION ନମୁନାଭୁକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ, Claim CLM-004 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ପଚମାରୀ, କାଙ୍ଖା ଏବଂ ବସ୍ତର ଜଙ୍ଗଲର ମୃଦୁ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ସାଲ (ଶୋରିଆ ରୋବଷ୍ଟା) ବନଗୁଡ଼ିକରେ ଥଣ୍ଡା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ସାତ୍ରିନା ଓ ପାପିଲିନଡ ଟ୍ୟାକ୍ସନ୍ଗୁଡିକ ଖୁବ୍ କମ୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ( CLM-004 )

3. ନୀତି ସଂଯୋଗ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ଗୁମ୍ଫା

[✓] OBSERVED ଏଥି ସହିତ, ଲେଖକମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଛତିଶଗଡ଼ର ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଛୋଟ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଉଡନ୍ତା ସ୍କିପ୍ପର୍ (Hesperiidae) ଓ କାନୋପୀ-ଜୀବିତ କେଶ ପଟାଗୁଡିକ କମ୍ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି । ( CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ଦାବି CLM-005 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଚ୍ଚଭୂମିରେ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା ଅନେକ ବିରଳ ଟ୍ୟାକ୍ସନ, ଯେଉଁଥିରେ କି ରାବଣୀ ରଙ୍ଗର ଗୋଲାପ (ପାଚଲିଓପ୍ଟା ହେକ୍ଟର୍) ଏବଂ ଅର୍କିଡ ଟିଟ (ଚାଲିଆରିୟା ଓଥୋନା) ସାମିଲ ଅଛି, ଭାରତୀୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ୧୯୭୨ର ଅନୁସୂଚିତ I ଏବଂ II ଅନୁଯାୟୀ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି । (1972) ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ଏହି ପ୍ରାଧିକୃତ ଜିଏସଆଇ ଆଧାର ସୂଚୀ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ବନ ପରିଚାଳକ, କଲେଜ ଛାତ୍ର ଏବଂ ନାଗରିକ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରମାଣିତ ସନ୍ଦର୍ଭ ପ୍ରଦାନ କରେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପରିବେଶ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଅଣ-ପ୍ରମାଣିତ ଅଗ୍ରଗତି ବିନା ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିପାରିବେ । ( CLM-006 ) [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା (CLM-006) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେଃ ଐତିହାସିକ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ସୁଗମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଆଖପାଖରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇଛି (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମିକ ବିଭାଜନ, ତାଲିକାରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧) ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ପରିବାର ନିମ୍ଫାଲିଡା (ବୃଷା ପାଦ ଥିବା ବତୁରୀ) ୬୧ ପ୍ରଜାତି (35.1%) ସହିତ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଜାତିରେ ସମୃଦ୍ଧତା ଦେଖାଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ଲାଇକାନାଇଡ (48 ପ୍ରଜାଟି), ହେସ୍ପିରିଡି (29), ପିରାଇଡ୍ (22) ଏବଂ ପାପିଲିଓନିଡ଼ି (14) ରହିଛି । ଜାବଲପୁର, ନର୍ମଦାପୁରାମ ଓ ମଣ୍ଡଲା ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚପାର୍ଶ୍ୱ ଏବଂ ସାତ୍ପୁରା-ମାୟିକାଲ୍ ବାୟୋଗ୍ରାକ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (2791) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଆଞ୍ଚଳିକ ବଣ୍ଟନ ବିଶ୍ଳେଷଣ, ପୃଷ୍ଠାରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ (2) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ବିଭାଜନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟରେ 153 ପ୍ରଜାତିର ଗୁଣ୍ଡା ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ରେ 115 ପ୍ରଜାତିରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି । ଉଭୟ ରାଜ୍ୟରେ 94ଟି ପ୍ରଜାତାଗୁଡିକ ଅଂଶୀଦାର ହୋଇଛି। ଜବଲପୁର, ନର୍ମଦାପୁରାମ୍, ମଣ୍ଡଳାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚପୃଷ୍ଠ ଓ ସାତ୍ପୂରା-ମାଇକଲ୍ ବାୟୋଜୈବିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣୀୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (2790) (2797) ( CLM-003 )

[≈] ASSOCIATION ଆବାସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ, ୨୭୯୦, ୨৭୯୭ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୩) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ପାଚମାରୀ, କାଙ୍ହା ଏବଂ ବସ୍ତର ବନ୍ଦରର ନର୍ଦିବାସ ନିର୍ଭରଶୀଳ ସାଟରିନା ଓ ପାପିଲିନାଇଡ ଟ୍ୟାକ୍ସନ୍ଗୁଡ଼ିକର ମୃଦୁ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ସଲ (ଶୋରିଆ ରୋବଷ୍ଟା) ଜଙ୍ଗଲଗୁଡିକ ଶୁଖିଲା ଘାସ ସ୍କ୍ରବ୍ ରେ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଜାବାଳପୁର, ନର୍ମଦାପୁରାମ୍, ମଣ୍ଡଲା ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚପର୍ବତ ଏବଂ ସତ୍ପୁରା-ମାୟକଲ୍ ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (3) (2790) (2797) ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED ସଂରକ୍ଷଣ ଅନୁସୂଚୀ ନୋଟ୍ସ, ୨୭୯୧-୨୭୯୬ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଙ୍କଳନ ପଏଣ୍ଟ (୪) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଚ୍ଚଭୂମିରେ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା ଅନେକ ବିରଳ ଟ୍ୟାକ୍ସନ, ଯେଉଁଥିରେ ଲାଲ ଗୋଲାପ (ପାଚିଲିଓପ୍ଟା ହେକ୍ଟର୍) ଏବଂ ଅର୍କିଡ୍ ଟିଟ୍ (ଚାଲିଆରିଆ ଓଥୋନା) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଭାରତୀୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ, ୧୯୭୨ ର ଅନୁସୂଚିତ I ଏବଂ II ଅନୁଯାୟୀ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି । ଜବାଲ୍ପୁର, ନର୍ମଦାପୁରାମ୍, ମଣ୍ଡଳା ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟଭାରତୀୟ ଉପତ୍ୟକା ଏବଂ ସାଟ୍ପୁରା-ମାଇକଲର ବାୟୋଜିଗ୍ରାଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (4) (2791) (2796) ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା ବିଶ୍ଳେଷଣ (5) ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, ଐତିହାସିକ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ଆକ୍ସେସେବାଲ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇଛି । ଏହି କାରଣରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଛତିଶଗଡ଼ ଓ ପୂର୍ବ ୱିଣ୍ଡିୟାରେ ଥିବା ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଆଦିବାସୀ ଜଙ୍ଗଲ ବ୍ଲକଗୁଡିକ ଋତୁକାଳୀନ ହେସ୍ପିରିଡ ସ୍କାପ୍ପରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଳ୍ପ ସର୍ଭେ କରାଯାଇଛି (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ବୃତ୍ତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୬) ରେ ଆଧାରିତ ଅବସ୍ତା & ପରିଣାମ ସଙ୍କଳନ, ପୃଷ୍ଠ ୨୭୯୦ ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ୫ ପରିବାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ୧୦୦ ଜେନରରେ ଥିବା ମୋଟ ୧୭୪ ପ୍ରଜାତି ଏବଂ ଗୁପ୍ତଚର ଉପପ୍ରଜାତି Madhya Pradesh ଓ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଦଲିଲ କରାଯାଇଛି । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚପୃଷ୍ଠୀ ଏବଂ ନର୍ମଦାପୁରମ, ମଣ୍ଡଳାର ସାଟପୁରା-ମାୟିକାଲ୍ ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣୀୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (6) (2790) (174) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମିକ ବିଭାଜନ, ତାଲିକାରେ ଆଧାରିତ ସାମର୍ଥିକ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୭) ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ପରିବାର ନିମ୍ଫାଲିଡା (ବୃଷା ପାଦ ଥିବା ବତକୀ) ୬୧ ପ୍ରଜାତି (35.1%) ସହିତ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଜାତିରେ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲେ । ଏହା ପରେ ଲାଇକେନିଡି (48 ପ୍ରଜାତା), ହେସ୍ପିରିଡ଼ି (29), ପିରାଇଡି (22), ଏବଂ ପାପିଲିଓନିଡ (14), ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚଭୂମି ଓ ସାତପୁରା-ମୈକାଲ ଜୈବସ୍ଥାନିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଜାବାଲପୁର, ନର୍ମଦାପୁରାମ, ମଣ୍ଡଲା ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣୀୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (7) (2791) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଆଞ୍ଚଳିକ ବଣ୍ଟନ ବିଶ୍ଳେଷଣ, ପୃଷ୍ଠା ୨୭୯୦-୨୭୯୭ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୮) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ବିଭାଜନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ୧୫୩ ପ୍ରଜାତିର ଗୁପ୍ତଚର ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ ଭିତରେ ୧୧୫ ପ୍ରଜାତିରେ ଗପାଯାଇଥିଲା । ଉଭୟ ରାଜ୍ୟରେ ୯୪ଟି ପ୍ରଜାତୀର ଅଂଶୀଦାର କରାଯାଇଛି। ଜବଲପୁର, ନର୍ମଦପୁରାମ୍, ମଣ୍ଡଳାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚଭୂମି ଓ ସାତ୍ପୁରା-ମାଇକଲ୍ ବାୟୋଜାଗ୍ରଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (8) (2790) (2797) ( CLM-003 )

[≈] ASSOCIATION ଆବାସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ, ୨୭୯୦, ୨৭୯୭ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ପାଚମାରୀ, କାଙ୍ହା ଏବଂ ବସ୍ତର ବନ୍ଦରର ନର୍ଦିବାସ ନିର୍ଭରଶୀଳ ସାଟିରିନା ଓ ପାପିଲିନାଇଡ ଟ୍ୟାକ୍ସନ୍ଗୁଡ଼ିକର ମୃଦୁ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ସଲ (ଶୋରିଆ ରୋବଷ୍ଟା) ଜଙ୍ଗଲ ଜଳପାତକତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଉପତ୍ୟକା ଏବଂ ସତପୁରା-ମାୟିକାଲ୍ ବାୟୋଗ୍ରାକୃତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଜାବାଳପୁର, ନର୍ମଦାପୁରମ୍, ମଣ୍ଡଲା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (9) (2790) (2797) ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED ସଂରକ୍ଷଣ ଅନୁସୂଚୀ ନୋଟ୍ସ, ପୃଷ୍ଠା ୨୭୯୧-୨୭୯୬ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତ ପଏଣ୍ଟ (୧୦) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଚ୍ଚଭୂମିରେ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା ଅନେକ ବିରଳ ଟ୍ୟାକ୍ସନ, ଯେଉଁଥିରେ ଲାଲ ଗୋଲାପ (ପାଚିଲିଓପ୍ଟା ହେକ୍ଟର୍) ଏବଂ ଅର୍କିଡ୍ ଟିଟ୍ (ଚାଲିଆରିଆ ଓଥୋନା) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଭାରତୀୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ (ସଂରକ୍ଷଣ) ଆଇନ, ୧୯୭୨ ର ଅନୁସୂଚିତ I ଏବଂ II ଅନୁଯାୟୀ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି । ଜବଲ୍ପୁର, ନର୍ମଦାପୁରାମ୍, ମଣ୍ଡଳା ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟଭାରତୀୟ ଉପତ୍ୟକା & ସତ୍ପୁରା-ମାଇକଲର ବାୟୋଜିଗ୍ରାଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଙ୍ଗତ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (10) (2791) (2796) ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା ବିଶ୍ଳେଷଣ (11) ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, ଐତିହାସିକ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ଆକ୍ସେସେବା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇଛି । ଏହି କାରଣରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଛତିଶଗଡ଼ ଓ ପୂର୍ବ ୱିଣ୍ଡିୟାରେ ଥିବା ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଆଦିବାସୀ ଜଙ୍ଗଲ ବ୍ଲକଗୁଡିକ ଋତୁକାଳୀନ ହେସ୍ପିରିଡ ସ୍କାପ୍ପର୍ମାନଙ୍କ ପାଇଁ କମ୍ ସର୍ଭେ କରାଯାଇଛି (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ବୃତ୍ତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୨) ରେ ଆଧାରିତ ଅବସ୍ତା ଏବଂ ପରିଣାମ ସଙ୍କଳନ, ପୃଷ୍ଠ ୨୭୯୦ ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ୫ ପରିବାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ୧୦୦ ଜେନରରେ ଥିବା ମୋଟ ୧୭୪ ପ୍ରଜାତିର ବାଦୁଡ଼ି ଓ ଉପପ୍ରଜାତି Madhya Pradesh ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଦଲିଲ କରାଯାଇଛି । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚପୃଷ୍ଠୀ & Satpura-Maikal ଜୀବଜାଗତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ Jabalpur, Narmadapuram, ମଣ୍ଡଳାରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (12) (2790) (174) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମିକ ବିଭାଜନ, ତାଲିକାରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୩) ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ପରିବାର ନିମ୍ଫାଲିଡେ (ବୃଷା ଫୁଟ ବତକମାନେ) ୬୧ ପ୍ରଜାତି (35.1%) ସହିତ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଜାତିରେ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲେ । ଏହା ପରେ ଲାଇକେନିଡି (48 ପ୍ରଜାତା), ହେସ୍ପିରିଡ଼ି (29), ପିରିଡି (22), ଏବଂ ପାପିଲିଓନିଡି (14 ଟି) ରହିଛି । ଜାବଲପୁର, ନର୍ମଦାପୁରାମ ଓ ମଣ୍ଡଲା ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚପାର୍ଶ୍ୱ ଏବଂ ସାତ୍ପୁରା-ମାୟିକାଲ୍ ବାୟୋଗ୍ରାକୀ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମିଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (13) (2791) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଆଞ୍ଚଳିକ ବଣ୍ଟନ ବିଶ୍ଳେଷଣ, ପୃଷ୍ଠାରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୪) ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ବିଭାଜନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ୧୫୩ ପ୍ରଜାତିର ଗୁପ୍ତଚର ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ୧୧୫ ପ୍ରଜାତିରେ ଥିବା କୁର୍ତ୍ତା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି । ଉଭୟ ରାଜ୍ୟରେ ୯୪ ପ୍ରଜାତାଗୁଡ଼ିକ ଅଂଶୀଦାର ଅଛି। ଜବଲପୁର, ନର୍ମଦାପୁର୍ମ୍, ମଣ୍ଡଳାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ସାତ୍ପୂରା-ମାଇକଲ୍ ବାୟୋଜୈବିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (14) (2790) (2797) ( CLM-003 )

[≈] ASSOCIATION ଆଖପାଖର ସମ୍ପର୍କୀୟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ, ୨୭୯୦, ୨৭୯୭ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୫) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ପାଚମାରୀ, କାଙ୍ଖା ଏବଂ ବସ୍ତାର ବନ୍ଦରର ନର୍ଦାବସ୍ଥା ନିର୍ଭରଶୀଳ ସାଟିରିନା ଓ ପାପିଲିନାଇଡ ଟ୍ୟାକ୍ସନ୍ଗୁଡ଼ିକର ମୃଦୁ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ସଲ (ଶୋରିଆ ରୋବଷ୍ଟା) ଜଙ୍ଗଲ ଜଳପାତକତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚଦେଶ ଏବଂ ସତପୁରା-ମାୟିକାଲ୍ ବାୟୋଗ୍ରାକୃତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଜାବାଳପୁର, ନର୍ମଦାପୁରାମ୍, ମଣ୍ଡଲା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (15) (2790) (2797) ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED ସଂରକ୍ଷଣ ଅନୁସୂଚୀ ନୋଟ୍ସ, ୨୭୯୧-୨୭୯୬ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଙ୍କଳନ ପଏଣ୍ଟ (୧୬) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଚ୍ଚଭୂମିରେ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା ଅନେକ ବିରଳ ଟ୍ୟାକ୍ସନ, ଯେଉଁଥିରେ ଲାଲ ଗୋଲାପ (ପାଚିଲିଓପ୍ଟା ହେକ୍ଟର୍) ଏବଂ ଅର୍କିଡ୍ ଟିଟ୍ (ଚାଲିଆରିଆ ଓଥୋନା) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଭାରତୀୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ୧୯୭୨ ର ଅନୁସୂଚିତ ଧାରା I ଏବଂ II ଅନୁଯାୟୀ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି । ଜବଲ୍ପୁର, ନର୍ମଦାପୁରାମ୍, ମଣ୍ଡଳା ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟଭାରତୀୟ ଉପତ୍ୟକା & ସତ୍ପୁରା-ମାଇକଲର ବାୟୋଜିଗ୍ରାଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (16) (2791) (2796) ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା ବିଶ୍ଳେଷଣ (17) ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, ପାର୍କଗୁଡିକ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ଆକ୍ସେସୀୟ ଜାତୀୟ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି । ଏହି କାରଣରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଛତିଶଗଡ଼ ଓ ପୂର୍ବ ୱିଣ୍ଡିୟାରେ ଥିବା ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଆଦିବାସୀ ଜଙ୍ଗଲ ବ୍ଲକ ଗୁଡିକ ଋତୁକାଳୀନ ହେସ୍ପିରିଡ ସ୍କାପ୍ପରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଳ୍ପ ସର୍ଭେ କରା ଯାଇଅଛି (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ବୃତ୍ତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୮) ରେ ଆଧାରିତ ଅବସ୍ତା ଏବଂ ପରିଣାମ ସଙ୍କଳନ, ପୃଷ୍ଠ ୨୭୯୦ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ୫ ପରିବାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ୧୦୦ ଜେନରରେ ଥିବା ମୋଟ ୧୭୪ ପ୍ରଜାତିର ବାଦୁଡ଼ି ଓ ଉପପ୍ରଜାତି ମଅଦହୟଅ ପରଅଦଏସହ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଦଲିଲ କରାଯାଇଛି । ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚପୃଷ୍ଠୀ & ସଅତପଉରଅ-ମଅଇକଅଲ ଜୀବଜାଗତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଜଅବଅଲପଉର, ନଅରମଅଦଅପଉରଅମ, ମଅନଦଲଅ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (18) (2790) (174) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମିକ ବିଭାଜନ, ତାଲିକାରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୯) ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ପରିବାର ନିମ୍ଫାଲିଡିୟସ୍ (ବୃଷା ପାଦ ଥିବା ବତୁରୀ) ୬୧ ପ୍ରଜାତି (35.1%) ସହିତ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଜାତିରେ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲେ । ଏହା ପରେ ଲାଇକାନାଇଡ (48 ପ୍ରଜାତା), ହେସ୍ପିରିଡ଼ିୟା (29), ପିରାଇଡ୍ (22) ଏବଂ ପାପିଲିଓନିଡା (14) ରହିଛି । ଜାବଲପୁର, ନର୍ମଦାପୁରାମ ଓ ମଣ୍ଡଲା ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚପାର୍ଶ୍ୱ ଏବଂ ସାତ୍ପୁରା-ମାଇକାଲ୍ ବାୟୋଗ୍ରାକ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (19) (2791) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଆଞ୍ଚଳିକ ବଣ୍ଟନ ବିଶ୍ଳେଷଣ, ପୃଷ୍ଠାରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୨୦) ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ବିଭାଜନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟରେ 153 ପ୍ରଜାତିର ଗୁପ୍ତଚର ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ରେ 115 ପ୍ରଜାତିରେ ଥିବା କୁମ୍ଭୀର ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ଉଭୟ ରାଜ୍ୟରେ 94 ପ୍ରଜାତାଗୁଡ଼ିକ ଅଂଶୀଦାର ଅଛି । ଜବଲପୁର , ନର୍ମଦାପୁରାମ , ମଣ୍ଡଳାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚପୃଷ୍ଠ ଓ ସାତପୁରା-ମାଇକଲ୍ ବାୟୋଜୈବିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନାକୁ ସୂଚିତ କରେ । (20) (2790) (2797) ( CLM-003 )

COMPLETED MODE III (🍛 THAALI • 10 MIN READ)

ମୂଳ ପ୍ରମାଣ ଓ ଉଦ୍ଧୃତି ଦେଖନ୍ତୁ: 📋 ପ୍ରମାଣ →

Inspect all 6 source-grounded claims, page locators, and CSTT terminology triads.

PROVENANCE LEDGER & ORIGINAL PEER-REVIEWED SOURCE (2007)

📅 PUBLISHED IN 2007 📘 Zoos' Print Journal

Original Scientific Paper: "A Checklist of Butterflies of Madhya Pradesh and Chhattisgarh States, India"

Authors: Kailash Chandra, R. M. Sharma, Ajit Singh, R. K. Singh

Full Citation: Chandra, K., Sharma, R. M., Singh, A., & Singh, R. K. (2007). A checklist of butterflies of Madhya Pradesh and Chhattisgarh states, India. Zoos' Print Journal, 22(8), 2790-2798.

License: CC BY 4.0 | Work ID: WORK-IND-2007-02790

Public Government & Statutory Research Portals

Zoological Survey of India (ZSI) — Apex national faunal taxonomy and biodiversity survey institution of India.
Butterflies of India (NCBS / IBP) — Citizen-science and peer-reviewed atlas of Indian Lepidoptera.

📘 STUDY-SPECIFIC TERMINOLOGY (5 CONCEPTS) #Entomology#Biodiversity Inventory#Biogeography

Scientific Terminology Aids

Standardized scientific terminology triads mapped to official pedagogy and technical terminology specifically tailored for "A Checklist of Butterflies of Madhya Pradesh and Chhattisgarh States, India" (2007).

ଲେପିଡୋପ୍ଟରାନ ବାୟୋ ଇଣ୍ଡିକେଟର୍ (Titli Jaiv-Sanketak) • Lepidopteran Bioindicator ▾

ଲେପିଡୋପ୍ଟରାନ ବାୟୋ ଇଣ୍ଡିକେଟର୍ [Titli Jaiv-Sanketak] — Lepidopteran Bioindicator

CSTT Ref Code: CSTT-ECOL-0244-OR

ଲାର୍ଭାଲ ହୋଷ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟର ବିଶେଷତା (Larva Poshak-Padap Vishishtata) • Larval Host-Plant Specificity ▾

ଲାର୍ଭାଲ ହୋଷ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟର ବିଶେଷତା [Larva Poshak-Padap Vishishtata] — Larval Host-Plant Specificity

CSTT Ref Code: CSTT-BOT-0519-OR

ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମିକ ସିନୋନମି & ରିଭିଜନ୍ (Vargikaran Namkaran Sanshodhan) • Taxonomic Synonymy & Revision ▾

ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମିକ ସିନୋନମି & ରିଭିଜନ୍ [Vargikaran Namkaran Sanshodhan] — Taxonomic Synonymy & Revision

CSTT Ref Code: CSTT-ZOOL-0118-OR

ସାତପୁରା-ମାଇକଲ ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ ସେତୁ (Satpura-Maikal Jaiv-Setu) • Satpura-Maikal Biogeographic Bridge ▾

ସାତପୁରା-ମାଇକଲ ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ ସେତୁ [Satpura-Maikal Jaiv-Setu] — Satpura-Maikal Biogeographic Bridge

CSTT Ref Code: CSTT-GEOG-0477-OR

ଋତୁକାଳୀନ ପଲିଫିନିଜମ (Ritu-Aadharit Bahuroopta) • Seasonal Polyphenism ▾

ଋତୁକାଳୀନ ପଲିଫିନିଜମ [Ritu-Aadharit Bahuroopta] — Seasonal Polyphenism

CSTT Ref Code: CSTT-ZOOL-0679-OR

Atomic Claim Ledger & Evidential Grounding

Each claim is an atomic source-grounded assertion with its recorded locator.

[✓] [OBSERVED] CLM-001 • observed in study

"A total of 174 species and subspecies of butterflies belonging to 100 genera under 5 families were documented across Madhya Pradesh and Chhattisgarh."

Source Anchor: Abstract & Results Synthesis, p. 2790

[✓] [OBSERVED] CLM-002 • observed in study

"Family Nymphalidae (brush-footed butterflies) showed the highest species richness with 61 species (35.1%), followed by Lycaenidae (48 species), Hesperiidae (29), Pieridae (22), and Papilionidae (14)."

Source Anchor: Taxonomic Breakdown, Table 1, p. 2791-2796

[✓] [OBSERVED] CLM-003 • observed in study

"State-level partitioning recorded 153 butterfly species within Madhya Pradesh and 115 species within Chhattisgarh, with 94 species shared across both states."

Source Anchor: Regional Distribution Analysis, p. 2790-2797

[≈] [ASSOCIATION] CLM-004 • estimated association

"Moist deciduous sal (Shorea robusta) forests of Pachmarhi, Kanha, and Bastar harbor moisture-dependent Satyrinae and Papilionidae taxa rarely seen in dry thorn scrub."

Source Anchor: Habitat Affinity Observations, p. 2790, 2797

[✓] [OBSERVED] CLM-005 • observed in study

"Several rare taxa recorded in the central highlands, including the Crimson Rose (Pachliopta hector) and Orchid Tit (Chliaria othona), are protected under Schedules I and II of the Indian Wildlife (Protection) Act, 1972."

Source Anchor: Conservation Schedule Notes, p. 2791-2796

[i] [CONTEXT] CLM-006 • editorial context

"Historical sampling has been concentrated around accessible national parks and district headquarters, leaving remote tribal forest blocks in southern Chhattisgarh and eastern Vindhyas under-surveyed for seasonal Hesperiidae skippers."

Source Anchor: Survey Coverage Caveats, p. 2797