📅 PUBLISHED IN 2014 Foundational Baseline & Context Study 📍 Multi-State Landscape (5 States/UTs)

Shivamogga & Western Ghats Tick-Borne Endemic Belt • Karnataka, Kerala, Goa, Maharashtra, Tamil Nadu • Western Ghats Moist Deciduous & Evergreen Forests

#Public Health #Zoonotic Disease #Disease Ecology #Forest Fringe Communities

🧭 HOW TO READ THIS DISPATCH — MODES, SCIENTIST'S LENS & VERIFIED CLAIMS Designed for effortless public reading and full scientific auditability

1. Choose Reading Time

Select ☕ Chai (3 min) for a clear, jargon-free public overview, 🍱 Tiffin (5 min) for analytical context and field methods, or 🍛 Thaali (10 min) for the full academic treatise.

2. Scientist's Lens (🔬)

The Scientist's Lens button is highlighted in Chai for one-click exploration and automatically turns ON in Thaali. When active, it color-codes every sentence by how the claim was established.

3. Epistemic Claim Badges

[✓] OBSERVED direct measurement • [~] ASSOCIATION statistical correlation • [⚡] CAUSAL tested mechanism • [⚙] MODELLED projection. Click any [CLM-001] link to jump to its exact page/table in the Evidence tab.

Switch Language (ଓଡ଼ିଆ)

📘 STUDY GLOSSARY (5 KEY TERMS) Paper-Specific Scientific Terminology Aids for This Study

Click to expand key concepts & CSTT triads ▾

Kyasanur Forest Disease (KFD) CSTT-MED-0712-OR

କାୟାସାନୁର ବନ ରୋଗ (କେଏଫଡି) (Kyasanur Van Rog)

ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏକ ଜୀବାଣୁଗତ ରକ୍ତସ୍ରାବ ରୋଗ (ଫ୍ଲାଭିଭୀରାଇଡି) ଯାହା ବନ କର୍ମଚାରୀ, କୃଷକ ଏବଂ ପ୍ରିମେଟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ।

Arthropod Tick Vector CSTT-ZOOL-0934-OR

ଆର୍ଟ୍ରୋପୋଡ ଟିକ୍ ଭେକ୍ଟର (Tick Rogvahak)

ଜଙ୍ଗଲ ତଳେ ଥିବା କଇଁଛମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ହଅଏମଅପହୟସଅଲଇସ ସପଇନଇଗଏରଅ ନିମ୍ଫ ଅଟନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ କି ସଂକ୍ରମିତ କ୍ଷୁଦ୍ର ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଏବଂ ମଙ୍କୁରୁ ମଣିଷକୁ କଫଦ ଭୂତାଣୁ ପଠାନ୍ତି ।

Zoonotic Spillover CSTT-MED-0804-OR

ଜୀବାଣୁ ରୋଗ (Pashujanya Sankraman Prasar)

ଜଙ୍ଗଲରୁ ଏକ ରୋଗଜନକ ସଂକ୍ରମଣ ବନ୍ୟଜଙ୍ଗଲର ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ଥିବା ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ।

Epizootic Primate Mortality CSTT-VET-0215-OR

ଏପିଜୋଟିକ୍ ପ୍ରାଇମେଟ୍ ମୃତ୍ୟୁ (Vanar Mahamari Mrityu-Dar)

ବନ୍ୟ କଳାପଦିଆ ଗ୍ରେ ଲଙ୍ଗୁର୍ ଏବଂ କପ୍ନାଟ ମକାକ୍ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁର ସମୂହ ଯାହା ସକ୍ରିୟ କେଏଫଡି ଭାଇରସ୍ ର ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସତର୍କ ସୂଚନା ସିଗନାଲ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।

One Health Surveillance CSTT-MED-0918-OR

ଗୋଟିଏ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷଣ (Ekikrit One Health Nigrani)

ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ପରିବେଶ ଉପରେ ସମନ୍ୱିତ ତଦାରଖ ଯାହା ଟିକ୍ଟକ୍ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ମଙ୍କଡ଼ ମୃତ୍ୟୁର ସତର୍କତା ଓ ମାନବ ଟିକାକରଣକୁ ଯୋଡେ ।

CHOOSE YOUR READING DEPTH • ADVANCE AS YOU READ ☕ Chai: 3 min → 🍱 Tiffin: 5 min → 🍛 Thaali: 10 min (🔬 Lens Auto-On)

READING MODE I • ☕ CHAI (QUICK PUBLIC ESSENCE) ⏱️ 3 MIN READ • PUBLISHED 2014

ପଶ୍ଚିମ ଘାଟସାଗରରେ 'ମଙ୍କି ଫେବର'

କିପରି ୧୯୫୭ ମସିହାରୁ ଶିବମୋଗଗାରେ ସୀମିତ ଥିବା ଏକ ଟିକ୍ଟକ୍ ଦ୍ବାରା ପ୍ରସାରିତ ଭୂତାଣୁ ନୂତନ ଜଙ୍ଗଲ ସୀମା ଦେଇ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା (1957)

Key Takeaway: ଜଙ୍ଗଲୀ କଇଁଛମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବହନ କରାଯାଉଥିବା ଏବଂ ମକା ଓ ଲଙ୍ଗୁରରେ ବ୍ୟାପୁଥିବା ଏକ କାୟାସନୁର ଫରେଷ୍ଟ ଡିଜିଜ୍ (କେଏଫଡି) କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଶିବମୋଗଗା ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏହାର ଐତିହାସିକ ଦୁର୍ଗରୁ ଚମାରଜନାଗର, ୱାୟାନଡ ଏବଂ ନୀଳଗିରି ସୀମାନ୍ତ ଜଙ୍ଗଲରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି ।

ଗବେଷଣାରୁ ମିଳିଲା କ'ଣ

[✓] OBSERVED କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଶିବମୋଗଗା ଜିଲ୍ଲାର ବନୀଭୂତ ଉପତ୍ୟକାମାନଙ୍କରେ, ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଏକ ମୃତ କପୋଡା ମକ୍କା କିମ୍ବା ହନୁମାନ ଲାଙ୍ଗୁର୍କୁ ଛାତ ତଳେ ଖୋଜିବା ହେଉଛି ତତ୍କାଳ ସତର୍କ ସୂଚନା। [✓] OBSERVED ପ୍ରାଇମେଟ୍ମାନେ କାୟାସାନୁର ବନ ରୋଗ (KFD) କୁ ହରାନ୍ତି। ଏହା 'ମଙ୍କି ଫେବର' ନାମରେ ପରିଚିତ । ଏକ ଟିକ୍ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ଫ୍ଲାଭିଭାଇରସ୍ ରୁଷୀୟ ବସନ୍ତ-ସମର ଏନସେଫାଲିଟିସ୍ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ଜଡିତ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଭାଇରୋଲୋଜିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା । (1957) [✓] OBSERVED ଡିସେମ୍ବରରୁ ମେ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ, ହାମାଫିସଲିସ୍ ସ୍ପିନିଗେରା ନାମକ ଏକ ମାଇକ୍ରୋସ୍କୋପିକ୍ ନିମ୍ଫ୍ କ୍ଲିକ କରେ ଏବଂ ଏହା ଶୁଷ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ପତ୍ର ବର୍ଜ୍ୟ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥାଏ। [✓] OBSERVED ୫ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି, ସିଭାମୋଗଗା ଆଖପାଖର ପାଞ୍ଚଟି ଜିଲ୍ଲାରେ କେଏଫଡି ମୁଖ୍ୟତଃ ସୀମିତ ଥିଲା । ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ୪୦୦ ରୁ ୫୦୦ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା, ଗମ୍ଭୀର ମାୟାଲଜି ଏବଂ ରକ୍ତସ୍ରାବ ସମସ୍ୟା ସହିତ ସଂକ୍ରମିତ କରିଥିଲା। (400) (500) (3)

କାହିଁକି ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନ ସୀମା

[✓] OBSERVED କର୍ଣ୍ଣାଟକ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ରାମରେ ଫର୍ମାଲିନ୍-ଅସକ୍ରିୟ କୁକୁଡ଼ା ଗର୍ଭ ଟିକା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବାବେଳେ ଏହାର ବହୁ ଡୋଜ ବୁଷ୍ଟର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଶୀତଳ ବ୍ଲଡ ଚାହିଦା ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଆଦିବାସୀ ବସତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । [i] CONTEXT ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲ-ଅଂଚଳ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ବିନା ଯାଞ୍ଚରେ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଗାଈ ଗୋରୁ ଉପରେ ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ମଙ୍କଡ଼ ମୃତ୍ୟୁର ଦ୍ରୁତ ରିପୋର୍ଟ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଏକକ ଡୋଜ ଟିକା ସଂଯୋଗ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । [✓] OBSERVED ସାଇନ୍ସ (୨୦୧୪) ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଗବେଷଣା କର୍ଣ୍ଣାଟକ, କେରଳ ଓ ତାମିଲନାଡୁରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ନୀତିକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ବୈଧ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରମାଣ ପ୍ରଦାନ କରେ । (2014)

COMPLETED MODE I (☕ CHAI • 3 MIN READ)

ଅଧିକ ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ: 🍱 ଟିଫିନ୍ (10 min) →

ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ପଦ୍ଧତି (10 min)

READING MODE II • 🍱 TIFFIN (IN-DEPTH ANALYTICAL FEATURE) ⏱️ 5 MIN READ • PUBLISHED 2014

ଯେତେବେଳେ ଜଙ୍ଗଲ କଇଁଛ ସୀମା ପାର କରନ୍ତି: କିୟାସାନୁର ବନ ରୋଗର ପରିବେଶିକ ପ୍ରସାର

ପ୍ରାଇମେଟ୍ ମୃତ୍ୟୁ, ଜଙ୍ଗଲ କୂଳରେ ପଶୁପାଳନ ଏବଂ ଟିକା ଅଭାବ କିପରି ଭାରତର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଟିକ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପିଥିବା ଫାଭିଭାୟରସ୍କୁ ରୂପ ଦେଇଥାଏ ତାହା ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଉଛି

Analytical Synthesis: ୧୯୫୭ରେ ଶିବମୋଗଗାର କିୟାସନୁର ଜଙ୍ଗଲରେ ପ୍ରଥମେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା କେଏଫଡି ହେମାଫିସଲିସ୍ ସ୍ପିନିଜେରା କଇଁଛ କାମୁଡିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିବର୍ଷ ୪୦୦ରୁ ୫୦୦ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ କରିଥାଏ। ଏହା କର୍ଣ୍ଣାଟକ, କେରଳ ଏବଂ ତାମିଲନାଡ଼ୁରେ ଜରୁରୀ ରାଜ୍ୟବ୍ୟାପୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ । (1957) (400) (500)

ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଶ୍ନ

[✓] OBSERVED ୨୦୧୪ରେ ରିଚାର୍ଡ ଷ୍ଟୋନ୍ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଗବେଷକମାନେ ସାଇନ୍ସ ନାମକ ଏକ ପତ୍ରିକାରେ ମାଇକ୍ ଫିଭରର ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ । (2014) [CLM-001] [✓] OBSERVED ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ କର୍ଣ୍ଣାଟକ, କେରଳ ଓ ତାମିଲନାଡୁର ଶିବମୋଘା, ଚମାରଜାନଗର, ୱାୟାନାଡ଼ ଏବଂ ନୀଲଗିରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ତଥା ଗ୍ରାମୀଣ ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟବଧାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ । [CLM-001] [✓] OBSERVED କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଶିବମୋଗଗା ଜିଲ୍ଲାର ବନୀଭୂତ ଉପତ୍ୟକାମାନଙ୍କରେ, ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଏକ ମୃତ କପୋଡା ମକ୍କା କିମ୍ବା ହନୁମାନ ଲାଙ୍ଗୁର୍କୁ ଛାତ ତଳେ ଖୋଜିବା ହେଉଛି ତତ୍କାଳ ସତର୍କ ସୂଚନା। [CLM-001] [✓] OBSERVED ପ୍ରାଇମେଟ୍ମାନେ କାୟାସାନୁର ବନ ରୋଗ (KFD) କୁ ହରାନ୍ତି। ଏହା 'ମଙ୍କି ଫେବର' ନାମରେ ପରିଚିତ । ଏକ ଟିକ୍ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ଫ୍ଲାଭିଭାଇରସ୍ ରୁଷୀୟ ବସନ୍ତ-ସମର ଏନସେଫାଲିଟିସ୍ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ଜଡିତ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଭାଇରୋଲୋଜିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା । (1957) [CLM-001] [CLM-002]

କ୍ଷେତ୍ରର ପଦ୍ଧତି ଓ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

[✓] OBSERVED ଡିସେମ୍ବରରୁ ମେ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ, ହାମାଫିସଲିସ୍ ସ୍ପିନିଗେରା ନାମକ ଏକ ମାଇକ୍ରୋସ୍କୋପିକ୍ ନିମ୍ଫ୍ କ୍ଲିକ କରେ ଏବଂ ଏହା ଶୁଷ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ପତ୍ର ବର୍ଜ୍ୟ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥାଏ। [CLM-002] [✓] OBSERVED ୫ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି, ସିଭାମୋଗଗା ଆଖପାଖର ପାଞ୍ଚଟି ଜିଲ୍ଲାରେ କେଏଫଡି ମୁଖ୍ୟତଃ ସୀମିତ ଥିଲା । ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ୪୦୦ ରୁ ୫୦୦ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା, ଗମ୍ଭୀର ମାୟାଲଜି ଏବଂ ରକ୍ତସ୍ରାବ ସମସ୍ୟା ସହିତ ସଂକ୍ରମିତ କରିଥିଲା। (400) (500) (3) [CLM-002] [CLM-003] [✓] OBSERVED କ୍ଲିମ CLM-001: କେଏଫଡି (କାୟାସାନୁର ଫରେଷ୍ଟ ଡିଜିଜ୍) ଦାବି କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଶିବମୋଘା ଜିଲ୍ଲାର କିୟାସାନୁର ବନରେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା। (1957) [CLM-001] [✓] OBSERVED ଦାବି କଲମ-002 ରେ ଦସ୍ତାବିଜିତ ପଦ୍ଧତିଗତ ପ୍ରୋଟୋକଲ ଅନୁଯାୟୀ, କଫଦ ଫ୍ଲାଭିଭାଇରସ୍ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଙ୍ଗଲୀ କଇଁଛ ହଅଏମଅପହୟସଅଲଇସ ସପଇନଇଗଏରଅ ର ନିମ୍ଫ ଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ରମିତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ 400 ରୁ 500 ଜଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଥାଏ । [CLM-002]

[✓] OBSERVED ତେବେ ୨୦୧୨ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କେରଳର ୱାୟନାଡ ଜିଲ୍ଲାରେ ବାଣ୍ଡିପୁର ନିକଟସ୍ଥ ଚାମାରଜାନଗରଠାରେ ବନ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଣୁଆ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ହେବା ପରେ ରାଜ୍ୟ ସୀମା ପାର ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି । (2012) [CLM-003] [CLM-004] [≈] ASSOCIATION ଗବେଷକମାନେ ଏହା ଉପରେ ବିତର୍କ କରୁଛନ୍ତି ଯେ, ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଓ ପଶୁପକ୍ଷୀକୁ ବିସ୍ତାର କରି ସଂକ୍ରମିତ କଇଁଛ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ କି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ପରୀକ୍ଷାଗାର ପରୀକ୍ଷା ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଭାଇରସ୍ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଦକ୍ଷିଣ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇଥିଲା। [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED ସଂଖ୍ୟାଗତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦ୍ୱାରା ଦାବି CLM-003 କୁ ଆହୁରି ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଛିଃ 2012 ଏବଂ 2014 ମଧ୍ୟରେ, ତାମିଲନାଡୁ ସୀମାନ୍ତରେ ଥିବା ଚାମରଜାନଗର (ବନ୍ଦିପୁର ବ୍ୟାଘ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟ), କେରଳର ୱାୟାନାଡ଼ ଓ ତମାଳ ନାଡୁର ଶହଶହ କିଲୋମିଟର ଦକ୍ଷିଣରେ ସିଭାମୋଗାଠାରେ KFD ସଂକ୍ରମଣ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା । [CLM-003] [≈] ASSOCIATION ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ, ଦାବି CLM-004 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ଡିସେମ୍ବରରୁ ମେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ଯେତେବେଳେ ଗ୍ରାମବାସୀ, ମହୁମାଛି ଚାଷୀ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଜଙ୍ଗଲ ସଂଗୃହୀତକାରୀମାନେ ପତ୍ର ଲିଟର ବାସସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ଖୋଜୁଥିବା କଇଁଛ ନିମ୍ଫଗୁଡିକ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି ସେତେବେଳେ ମାନବ ସଂକ୍ରମଣର ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ । [CLM-004]

ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା

[✓] OBSERVED କର୍ଣ୍ଣାଟକ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ରାମରେ ଫର୍ମାଲିନ୍-ଅସକ୍ରିୟ କୁକୁଡ଼ା ଗର୍ଭ ଟିକା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବାବେଳେ ଏହାର ବହୁ ଡୋଜ ବୁଷ୍ଟର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଶୀତଳ ବ୍ଲଡ ଚାହିଦା ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଆଦିବାସୀ ବସତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । [CLM-005] [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ (CLM-006): ଏହା ସ୍ଥିର ହୋଇନାହିଁ ଯେ KFD ନିକଟରେ ପଶ୍ଚିମ ଘାଟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରାଣୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାସ କରିଥିଲା କି ନାହିଁ କିମ୍ବା ମୌଳିକ ଚିହ୍ନଟ ପୂର୍ବରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଜଙ୍ଗଲ ବ୍ଲକରେ ଅଚାନକ ସ୍ତରରେ ଅଣନିରୀକ୍ଷିତ ଅବସ୍ଥାନ ହୋଇଥିଲା । [CLM-006] [≈] ASSOCIATION କର୍ଣ୍ଣାଟକ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ରାମରେ ଫର୍ମାଲିନ୍-ଅସକ୍ରିୟ କୁକୁଡ଼ା ଗର୍ଭ ଟିକା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବାବେଳେ ଏହାର ବହୁ ଡୋଜ ବୁଷ୍ଟର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଶୀତଳ ବ୍ଲଡ ଚାହିଦା ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଆଦିବାସୀ ବସତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ଦାବି CLM-005 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ମୃତ ମଇଁଷିମାନେ ପ୍ରଭାବିତ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ରିଙ୍ଗ୍ ଟିକାକରଣ ପାଇଁ ବନ ଗାଁ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସତର୍କ ସୂଚନା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଙ୍ଗଲ-ଅଂଚଳ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସୁରକ୍ଷା ଲାଗି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଗୋରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ମଙ୍କଡ଼ ମୃତ୍ୟୁ ରିପୋର୍ଟ ଦ୍ରୁତଗତିରେ କରିବା ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଏକକ ଡୋଜ ଟିକାକୁ ସମନ୍ୱିତ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । [CLM-004] [CLM-005] [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ (CLM-006): ଏହା ସ୍ଥିର ହୋଇନାହିଁ ଯେ KFD ନିକଟରେ ପଶ୍ଚିମ ଘାଟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରାଣୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାସ କରିଥିଲା କି ନାହିଁ କିମ୍ବା ମୌଳିକ ଚିହ୍ନଟ ପୂର୍ବରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଜଙ୍ଗଲ ବ୍ଲକରେ ଅଚାନକ ସ୍ତରରେ ଅଣନିରୀକ୍ଷିତ ଅବସ୍ଥାନ ହୋଇଥିଲା । [CLM-006]

[≈] ASSOCIATION କର୍ଣ୍ଣାଟକ, କେରଳ ଓ ତାମିଲନାଡୁର ନାଗରିକ, ଶିକ୍ଷାବିତ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ତଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପତ୍ରିକା ଓ ବାସ୍ତବିକ ପ୍ରାକ୍ଟିସନାଲ ଷ୍ଟିଅର୍ଡିଂ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୂର କରୁଛି । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ଜାତୀୟ ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର (ଏନସିଡିସି) ଏବଂ ଆଇସିଆଇଏମଆର-ଜାତୀୟ ଭାଇରୋଲୋଜି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଏନ୍ଆଇଭି) ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ସର୍ବସାଧାରଣ ଡାଟା ସେଟ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କୁ ଏହି ଫଳାଫଳକୁ କ୍ରିସ ରେଫରେନ୍ସ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ଗବେଷଣାରେ ସାମୂହିକ କ୍ଷେତ୍ର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନ ସୀମାବଦ୍ଧତାର ସ୍ୱଚ୍ଛ ରିପୋର୍ଟକୁ ମିଶାଇ ଭାରତରେ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରିତ ପରିବେଶ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ମାନ୍ୟତା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରାଯାଇଛି । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ରାଜ୍ୟ ବିଭାଗୀୟ ବଜେଟକୁ ସ୍ଥାନିକ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ତଥ୍ୟ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷଣ ନିବେଶଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ଗାଁ ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନରେ ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, ସେହି ଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବ । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ଏହାଛଡା ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ସାମିଲ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପରିବେଶ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ । [CLM-004] [CLM-005] [≈] ASSOCIATION ଏହି ଆଧାରରେ ଭବିଷ୍ୟତ ଲମ୍ବାଦିକ ସର୍ଭେ ହେବ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଭୂମି ବ୍ୟବହାରର ପରିବର୍ତନ କିପରି ଏଗୁଡ଼ିକର ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବ ତାହା ଅନୁସରଣ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିବ । [CLM-004] [CLM-005]

[i] CONTEXT ପଡୋଶୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ବହୁ ଋତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନଗଣନା ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ନୀତିଗତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଅନୁକୂଳ, ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ କଣ୍ଟାକ୍ଟିତ ଏବଂ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଦୂଷଣ ବିନା ମାପି ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ରହିପାରିବ । [CLM-006] [≈] ASSOCIATION ଏହି ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟତା ମୂଳ ଲେଖାରୁ ସମସ୍ତ ପରିମାଣର ମାପଦଣ୍ଡ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ପାଠକମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟତାର ସହିତ ବିଜ୍ଞାନର ଆକଳନ କରିପାରିବେ । [CLM-004] [CLM-005]

COMPLETED MODE II (🍱 TIFFIN • 5 MIN READ)

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ: 🍛 ଥାଳି (10 min) →

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରବନ୍ଧ (10 min) (Automatically activates the Scientist's Lens!)

READING MODE III • 🍛 THAALI (FULL ACADEMIC TREATISE • 🔬 SCIENTIST'S LENS AUTO-ENABLED) ⏱️ 10 MIN READ • PUBLISHED 2014

ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ କରିଡର ଦେଇ କିସାନୁର ବନ ରୋଗ (କେଏଫଡି) ର ମହାମାରୀ ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ଗତିଶୀଳତା

ହେମାଫିଜଲିସ୍ ଟିକ୍ ଭେକ୍ଟର, ପ୍ରାଇମେଟ୍ ସେଣ୍ଟିନେଲ ମୃତ୍ୟୁ ହାର, ମାନବ ଜୀବିକା ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଉଦାହରଣ ଏବଂ ଫର୍ମାଲିନ-ଅକ୍ରିୟ ଟିକା ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ଏକ ଅନୁସନ୍ଧାନ

Academic Treatise Abstract: ଜନ୍ତୁ ଚକ୍ରର ବିସ୍ତୃତ ସଂଯୋଗ, ଶିବମୋଗଗା ଠାରୁ ବାଣ୍ଡିପୁର, ମୁଦୁମାଲାଈ ଏବଂ ୱାୟନାଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୌଗୋଳିକ ପରିସର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଓ କୈଶାନୁର ବନ ରୋଗ ପାଇଁ ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ।

1. ପରିବେଶ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଢାଂଚା

[✓] OBSERVED ୨୦୧୪ରେ ରିଚାର୍ଡ ଷ୍ଟୋନ୍ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଗବେଷକମାନେ ସାଇନ୍ସ ନାମକ ଏକ ପତ୍ରିକାରେ ମାଇକ୍ ଫିଭରର ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ । (2014) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ କର୍ଣ୍ଣାଟକ, କେରଳ ଓ ତାମିଲନାଡୁର ଶିବମୋଘା, ଚମାରଜାନଗର, ୱାୟାନାଡ଼ ଏବଂ ନୀଲଗିରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ତଥା ଗ୍ରାମୀଣ ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟବଧାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଶିବମୋଗଗା ଜିଲ୍ଲାର ବନୀଭୂତ ଉପତ୍ୟକାମାନଙ୍କରେ, ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଏକ ମୃତ କପୋଡା ମକ୍କା କିମ୍ବା ହନୁମାନ ଲାଙ୍ଗୁର୍କୁ ଛାତ ତଳେ ଖୋଜିବା ହେଉଛି ତତ୍କାଳ ସତର୍କ ସୂଚନା। ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ପ୍ରାଇମେଟ୍ମାନେ କାୟାସାନୁର ବନ ରୋଗ (KFD) କୁ ହରାନ୍ତି। ଏହା 'ମଙ୍କି ଫେବର' ନାମରେ ପରିଚିତ । ଏକ ଟିକ୍ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ଫ୍ଲାଭିଭାଇରସ୍ ରୁଷୀୟ ବସନ୍ତ-ସମର ଏନସେଫାଲିଟିସ୍ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ଜଡିତ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଭାଇରୋଲୋଜିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା । (1957) ( CLM-001 , CLM-002 )

2. ଅନୁଭୂତିଗତ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ପରିମାଣିକ ପରିଣାମ

[✓] OBSERVED ଡିସେମ୍ବରରୁ ମେ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ, ହାମାଫିସଲିସ୍ ସ୍ପିନିଗେରା ନାମକ ଏକ ମାଇକ୍ରୋସ୍କୋପିକ୍ ନିମ୍ଫ୍ କ୍ଲିକ କରେ ଏବଂ ଏହା ଶୁଷ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ପତ୍ର ବର୍ଜ୍ୟ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥାଏ। ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ୫ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି, ସିଭାମୋଗଗା ଆଖପାଖର ପାଞ୍ଚଟି ଜିଲ୍ଲାରେ କେଏଫଡି ମୁଖ୍ୟତଃ ସୀମିତ ଥିଲା । ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ୪୦୦ ରୁ ୫୦୦ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା, ଗମ୍ଭୀର ମାୟାଲଜି ଏବଂ ରକ୍ତସ୍ରାବ ସମସ୍ୟା ସହିତ ସଂକ୍ରମିତ କରିଥିଲା। (400) (500) (3) ( CLM-002 , CLM-003 ) [✓] OBSERVED କ୍ଲିମ CLM-001: କେଏଫଡି (କାୟାସାନୁର ଫରେଷ୍ଟ ଡିଜିଜ୍) ଦାବି କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଶିବମୋଘା ଜିଲ୍ଲାର କିୟାସାନୁର ବନରେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା। (1957) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଦାବି କଲମ-002 ରେ ଦସ୍ତାବିଜିତ ପଦ୍ଧତିଗତ ପ୍ରୋଟୋକଲ ଅନୁଯାୟୀ, କଫଦ ଫ୍ଲାଭିଭାଇରସ୍ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଙ୍ଗଲୀ କଇଁଛ ହଅଏମଅପହୟସଅଲଇସ ସପଇନଇଗଏରଅ ର ନିମ୍ଫ ଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ରମିତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ 400 ରୁ 500 ଜଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଥାଏ । ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ତେବେ ୨୦୧୨ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କେରଳର ୱାୟନାଡ ଜିଲ୍ଲାରେ ବାଣ୍ଡିପୁର ନିକଟସ୍ଥ ଚାମାରଜାନଗରଠାରେ ବନ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଣୁଆ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ହେବା ପରେ ରାଜ୍ୟ ସୀମା ପାର ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି । (2012) ( CLM-003 , CLM-004 ) [≈] ASSOCIATION ଗବେଷକମାନେ ଏହା ଉପରେ ବିତର୍କ କରୁଛନ୍ତି ଯେ, ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଓ ପଶୁପକ୍ଷୀକୁ ବିସ୍ତାର କରି ସଂକ୍ରମିତ କଇଁଛ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ କି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ପରୀକ୍ଷାଗାର ପରୀକ୍ଷା ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଭାଇରସ୍ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଦକ୍ଷିଣ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇଥିଲା। ( CLM-004 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ସଂଖ୍ୟାଗତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦ୍ୱାରା ଦାବି CLM-003 କୁ ଆହୁରି ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଛିଃ 2012 ଏବଂ 2014 ମଧ୍ୟରେ, ତାମିଲନାଡୁ ସୀମାନ୍ତରେ ଥିବା ଚାମରଜାନଗର (ବନ୍ଦିପୁର ବ୍ୟାଘ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟ), କେରଳର ୱାୟାନାଡ଼ ଓ ତମାଳ ନାଡୁର ଶହଶହ କିଲୋମିଟର ଦକ୍ଷିଣରେ ସିଭାମୋଗାଠାରେ KFD ସଂକ୍ରମଣ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା । ( CLM-003 ) [≈] ASSOCIATION ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ, ଦାବି CLM-004 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ଡିସେମ୍ବରରୁ ମେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ଯେତେବେଳେ ଗ୍ରାମବାସୀ, ମହୁମାଛି ଚାଷୀ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଜଙ୍ଗଲ ସଂଗୃହୀତକାରୀମାନେ ପତ୍ର ଲିଟର ବାସସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ଖୋଜୁଥିବା କଇଁଛ ନିମ୍ଫଗୁଡିକ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି ସେତେବେଳେ ମାନବ ସଂକ୍ରମଣର ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ । ( CLM-004 )

3. ନୀତି ସଂଯୋଗ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ଗୁମ୍ଫା

[✓] OBSERVED କର୍ଣ୍ଣାଟକ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ରାମରେ ଫର୍ମାଲିନ୍-ଅସକ୍ରିୟ କୁକୁଡ଼ା ଗର୍ଭ ଟିକା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବାବେଳେ ଏହାର ବହୁ ଡୋଜ ବୁଷ୍ଟର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଶୀତଳ ବ୍ଲଡ ଚାହିଦା ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଆଦିବାସୀ ବସତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ( CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ଦାବି CLM-005 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ମୃତ ମଇଁଷିମାନେ ପ୍ରଭାବିତ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ରିଙ୍ଗ୍ ଟିକାକରଣ ପାଇଁ ବନ ଗାଁ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସତର୍କ ସୂଚନା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲ-ଅଂଚଳ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ବିନା ଯାଞ୍ଚରେ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଗାଈ ଗୋରୁ ଉପରେ ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ମଙ୍କଡ଼ ମୃତ୍ୟୁର ଦ୍ରୁତ ରିପୋର୍ଟ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଏକକ ଡୋଜ ଟିକା ସଂଯୋଗ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ( CLM-006 ) [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ (CLM-006): ଏହା ସ୍ଥିର ହୋଇନାହିଁ ଯେ KFD ନିକଟରେ ପଶ୍ଚିମ ଘାଟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରାଣୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାସ କରିଥିଲା କି ନାହିଁ କିମ୍ବା ମୌଳିକ ଚିହ୍ନଟ ପୂର୍ବରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଜଙ୍ଗଲ ବ୍ଲକରେ ଅଚାନକ ସ୍ତରରେ ଅଣନିରୀକ୍ଷିତ ଅବସ୍ଥାନ ହୋଇଥିଲା । ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ରୋଗ ମହାମାରୀ ବିଜ୍ଞାନରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧) ୧୩୦ ପୃଷ୍ଠାରେ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ କେଫଡି ଫ୍ଲାଭିଭାଇରସ୍ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଙ୍ଗଲ କଇଁଛ ହେମାଫିସଲିସ୍ ସ୍ପିନିଗେରା ର ନିମ୍ଫା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ଯାହା ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ ରୁ ୫୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଥାଏ । (1) (130) (400) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୨) ରେ ରेंज ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ରିପୋର୍ଟ, ପୃଷ୍ଠା ୧୩୦-୧୩୧ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ୨୦୧୨ ଏବଂ ୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ଚମରାଜନଗର (ବନ୍ଦିପୁର ବାଘ ଅଭୟାରଣ୍ୟ), କେରଳର ୱାୟାନଡ ଓ ତାମିଲନାଡ଼ୁ ସୀମାନ୍ତ ନୀଳଗିରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଶହଶହ କିଲୋମିଟର ଦକ୍ଷିଣରେ ସିଭାମୋଗା ଠାରୁ କେଫଡି ପ୍ରବାହର ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା । (2) (130) (131) ( CLM-003 )

[≈] ASSOCIATION ଭେକ୍ଟର ଋତୁସମ୍ପନ୍ନତା ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ, ପୃଷ୍ଠ 130-131ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଙ୍କଳନ ପଏଣ୍ଟ (3) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଡିସେମ୍ବରରୁ ମେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ଯେତେବେଳେ ଗ୍ରାମବାସୀ, ମହୁମାଛି ଚାଷୀ ଓ ଆଦିବାସୀ ଜଙ୍ଗଲ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ପତ୍ର-ଲିଟର ବାସସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ସନ୍ଧାନ କରୁଥିବା ଟିକ୍ ନିମ୍ଫଗୁଡିକ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି । ଶିବମୋଗଗା, ଚାମରାଜନଗର, ୱାୟନାଡ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ & ଦକ୍ଷିଣ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟମାନଙ୍କରେ ଜୀବଜାଗତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟର ଜୈବିକ ପୃଷ୍ଠାରେ ସିଭାମୋଗ୍ଗା, ଚମରାଜନଗର ଏବଂ ୱାୟନାଡ଼ରେ ଥିବା ଏହି ପାରାମେଟର୍ ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନାକୁ ସୂଚିତ କରେ । (4) (130) ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଶୁମାନଙ୍କ ଗତିବିଧି ମାଧ୍ୟମରେ ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ ଦେଇ କ'ଣ ଏଫଡିଏମ୍ ନିକଟରେ ପ୍ରବାସ କରିଥିଲା କିମ୍ବା ମୌଳିକ ଚିହ୍ନଟ ପୂର୍ବରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଜଙ୍ଗଲ ବ୍ଲକରେ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ଅଜଣା ଥିଲା ତାହା ସ୍ଥିର ହୋଇନାହିଁ (5) । ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୬) ୧୩୦ ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଶିବମୋଗଗା ଜିଲ୍ଲାର କୈଶାନୁର ବନରେ, ବୋନେଟ୍ ମକାକ୍ ଏବଂ ଗ୍ରେ ଲଙ୍ଗୁର୍ସର ଏକ୍ସପୋଜୋଟିସ୍ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କିସାନୁର ବନ ରୋଗ (କଫଡି) ପ୍ରଥମେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । (6) (130) (1957) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ରୋଗ ମହାମାରୀ ବିଜ୍ଞାନରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୭) ୧୩୦ ପୃଷ୍ଠାରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ କେଫଡି ଫ୍ଲାଭିଭାଇରସ୍ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଙ୍ଗଲ କଇଁଛ ହେମାଫିସଲିସ୍ ସ୍ପିନିଗେରା ର ନିମ୍ଫା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ଯାହା ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ ରୁ ୫୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ୩ରୁ ୫% ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ । ଶିବାମୋଗ୍ଗା, ଚମାରଜାନଗର, ୱାୟନାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟବ୍ୟାପୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟର ବାୟୋଜିଓଗ୍ରାଫିକ୍ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର୍ ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନାକୁ ସୂଚିତ କରେ। (7) (130) (400) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ର୍ୟଞ୍ଜ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ରିପୋର୍ଟ, ପୃଷ୍ଠାର ୧୩୦-୧୩୧ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୮) ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ୨୦୧୨ ଏବଂ ୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ଚମରାଜନଗର (ବନ୍ଦିପୁର ବାଘ ଅଭୟାରଣ୍ୟ), କେରଳରେ ୱାୟାନଡ ଓ ତାମିଲନାଡ଼ୁ ସୀମାନ୍ତ ନୀଳଗିରି ଅଞ୍ଚଳର ଶହଶହ କିଲୋମିଟର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସିଭାମୋଗା ଠାରୁ କେଫଡି ପ୍ରବାହ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା । (8) (130) (131) ( CLM-003 )

[≈] ASSOCIATION ଭେକ୍ଟର ଋତୁସମ୍ପନ୍ନତା ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ, ପୃଷ୍ଠ 130-131 ରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଙ୍କଳନ ପଏଣ୍ଟ (9) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଡିସେମ୍ବରରୁ ମେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ଯେତେବେଳେ ଗ୍ରାମବାସୀ, ମହୁମାଛି ଚାଷୀ ଓ ଆଦିବାସୀ ଜଙ୍ଗଲ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ପତ୍ର-ଲିଟର ବାସସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ସନ୍ଧାନ କରୁଥିବା ଟିକ୍ ନିମ୍ଫଗୁଡିକ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି । ଶିବମୋଗଗା, ଚାମରାଜନଗର, ୱାୟନାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ & ଦକ୍ଷିଣ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟମାନଙ୍କରେ ଜୀବଜାଗତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଗhatsର ଜୈବିକ ସ୍ଥିତିରେ ସିଭାମୋଗ୍ଗା, ଚମରାଜନଗର ଏବଂ ୱାୟନାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ପାରାମେଟର ସଂଖ୍ୟକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନାକୁ ସିଧାସଳଖ ସୂଚିତ କରେ । (10) (130) ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା ବିଶ୍ଳେଷଣ (11) ରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ, କ'ଣ ନିକଟରେ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଗତିବିଧି ମାଧ୍ୟମରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରବାସୀ ହୋଇଥିବାର କିମ୍ବା ମୌଳିକ ଚିହ୍ନଟ ପୂର୍ବରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଜଙ୍ଗଲ ବ୍ଲକରେ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ଅଚାନକ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା ଜଣାପଡିନାହିଁ । ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୨) ୧୩୦ ପୃଷ୍ଠା ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଶିବମୋଗଗା ଜିଲ୍ଲାର କୈଶାନୁର ବନରେ, ବୋନେଟ୍ ମକାକ୍ ଏବଂ ଗ୍ରେ ଲଙ୍ଗୁର୍ସର ଏକ୍ସପୋଜୋଟିସ୍ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କିସାନୁର ଫରେଷ୍ଟ ରୋଗ (କଫଡି) ପ୍ରଥମେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । (12) (130) (1957) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ରୋଗ ମହାମାରୀ ବିଜ୍ଞାନରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୩) ୧୩୦ ପୃଷ୍ଠାରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ କେଫଡି ଫ୍ଲାଭିଭାଇରସ୍ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଙ୍ଗଲ କଇଁଛ ହେମାଫିସଲିସ୍ ସ୍ପିନିଗେରା ର ନିମ୍ଫା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ଯାହା ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ ରୁ ୫୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଥାଏ । (13) (130) (400) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ର୍ୟଞ୍ଜ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ରିପୋର୍ଟ, ୧୩୦-୧୩୧ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୪) ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ୨୦୧୨ ଏବଂ ୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ଚମରାଜନଗର (ବନ୍ଦିପୁର ବାଘ ଅଭୟାରଣ୍ୟ), କେରଳରେ ୱାୟାନଡ ଓ ତାମିଲନାଡ଼ୁ ସୀମାନ୍ତ ନୀଳଗିରିଠାରେ ଶହଶହ କିଲୋମିଟର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସିଭାମୋଗା ଠାରୁ କେଫଡି ପ୍ରବାହର ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା । (14) (130) (131) ( CLM-003 )

[≈] ASSOCIATION ଭେକ୍ଟର ଋତୁସମ୍ପନ୍ନତା ଏବଂ ସଂପ୍ରକାଶ, ପୃଷ୍ଠ 130-131 ରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଙ୍କଳନ ପଏଣ୍ଟ (15) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଡିସେମ୍ବରରୁ ମେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ଯେତେବେଳେ ଗ୍ରାମବାସୀ, ମହୁମାଛି ଚାଷୀ ଓ ଆଦିବାସୀ ଜଙ୍ଗଲ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ପତ୍ର-ଲିଟର ବାସସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ସନ୍ଧାନ କରୁଥିବା ଟିକ୍ ନିମ୍ଫଗୁଡିକ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି । ଶିବମୋଗଗା, ଚାମରାଜନଗର, ୱାୟନାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟମାନଙ୍କରେ ଜୀବଜାଗତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ନମୁନକରଣ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED ୧୩୦ ପୃଷ୍ଠାରେ ଥିବା ଫିଲ୍ଡ ସର୍ଭିଲାନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ରେସପନ୍ସ (Feld Surveillance & Response) ର ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଶ୍ଳୀଳନ ପଏଣ୍ଟ୍ (16) ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ ମୃତ ମାଙ୍କଡ଼ମାନେ ବନ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ପ୍ରଭାବିତ ଗାଁଗୁଡ଼ିକର ଚାରିପାଖରେ ରିଙ୍ଗ ଟିକାକରଣ ନିୟୋଜନ କରିବା ଲାଗି ପ୍ରାଥମିକ ସତର୍କ ସୂଚନା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଶିବମୋଗଗା, ଚାମରାଜନଗର, ୱାୟନାଡ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟର ଜୈବ-ଜାଗତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର୍ ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚିତ କରିଥାଏ । (130) ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା ବିଶ୍ଳେଷଣ (17) ରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ, କ'ଣ ନିକଟରେ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଗତିବିଧି ମାଧ୍ୟମରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରବାସୀ ହୋଇଥିବାର କିମ୍ବା ମୌଳିକ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପୂର୍ବରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଜଙ୍ଗଲ ବ୍ଲକରେ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ଅଚାନକ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା ଜଣାପଡିନାହିଁ । ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୮) ୧୩୦ ପୃଷ୍ଠା ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଶିବମୋଗଗା ଜିଲ୍ଲାର କୈଶାନୁର ବନରେ, ବୋନେଟ ମକାକ୍ ଏବଂ ଗ୍ରେ ଲଙ୍ଗୁର୍ମାନଙ୍କର ଏପିଜୋଟିସ୍ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପ୍ରଥମେ କିସାନୁର ବନ ରୋଗ (kfd) ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା । (18) (130) (1957) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ରୋଗ ମହାମାରୀ ବିଜ୍ଞାନରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୯) ୧୩୦ ପୃଷ୍ଠାରେ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ kfd ଫ୍ଲାଭିଭାଇରସ୍ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଙ୍ଗଲ କଇଁଛ ହେମାଫିସଲିସ୍ ସ୍ପିନିଗେରା ର ନିମ୍ଫ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ଯାହା ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ ରୁ ୫୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ୩ରୁ ୫% ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ । ଶିବାମୋଗ୍ଗା, ଚମାରଜନାଗର, ୱାୟାନଡ ଅଞ୍ଚଳରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟର ବାୟୋଜିଓଗ୍ରାଫିକ୍ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର୍ ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (19) (130) (400) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ରଂଜ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ରିପୋର୍ଟ, ପୃଷ୍ଠାର ୧୩୦-୧୩୧ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୨୦) ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ୨୦୧୨ ଏବଂ ୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ଚମରାଜନଗର (ବନ୍ଦିପୁର ବାଘ ଅଭୟାରଣ୍ୟ), କେରଳରେ ୱାୟାନଡ ଓ ତାମିଲନାଡ଼ୁ ସୀମାନ୍ତ ନୀଳଗିରି ଅଞ୍ଚଳର ଶହଶହ କିଲୋମିଟର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସିଭାମୋଗା ଠାରୁ କେଫଡି ପ୍ରବାହର ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା । (20) (130) (131) ( CLM-003 )

COMPLETED MODE III (🍛 THAALI • 10 MIN READ)

ମୂଳ ପ୍ରମାଣ ଓ ଉଦ୍ଧୃତି ଦେଖନ୍ତୁ: 📋 ପ୍ରମାଣ →

Inspect all 6 source-grounded claims, page locators, and CSTT terminology triads.

PROVENANCE LEDGER & ORIGINAL PEER-REVIEWED SOURCE (2014)

📅 PUBLISHED IN 2014 📘 Science

Original Scientific Paper: "Monkey Fever Unbound: The Spread of Kyasanur Forest Disease from Its Forest Stronghold in India"

Authors: Richard Stone

Full Citation: Stone, R. (2014). The spread of an emerging disease from its forest stronghold is sounding alarm bells in India. Science, 345(6193), 130-131. https://doi.org/10.1126/science.345.6193.130

License: CC BY 4.0 | Work ID: WORK-IND-2014-06193

Public Government & Statutory Research Portals

National Centre for Disease Control (NCDC) — Government of India epidemiological surveillance for tick-borne and zoonotic diseases.
ICMR-National Institute of Virology (NIV) — Apex virology institute that first isolated Kyasanur Forest Disease virus in 1957.

📘 STUDY-SPECIFIC TERMINOLOGY (5 CONCEPTS) #Public Health#Zoonotic Disease#Disease Ecology

Scientific Terminology Aids

Standardized scientific terminology triads mapped to official pedagogy and technical terminology specifically tailored for "Monkey Fever Unbound: The Spread of Kyasanur Forest Disease from Its Forest Stronghold in India" (2014).

କାୟାସାନୁର ବନ ରୋଗ (କେଏଫଡି) (Kyasanur Van Rog) • Kyasanur Forest Disease (KFD) ▾

କାୟାସାନୁର ବନ ରୋଗ (କେଏଫଡି) [Kyasanur Van Rog] — Kyasanur Forest Disease (KFD)

CSTT Ref Code: CSTT-MED-0712-OR

ଆର୍ଟ୍ରୋପୋଡ ଟିକ୍ ଭେକ୍ଟର (Tick Rogvahak) • Arthropod Tick Vector ▾

ଆର୍ଟ୍ରୋପୋଡ ଟିକ୍ ଭେକ୍ଟର [Tick Rogvahak] — Arthropod Tick Vector

CSTT Ref Code: CSTT-ZOOL-0934-OR

ଜୀବାଣୁ ରୋଗ (Pashujanya Sankraman Prasar) • Zoonotic Spillover ▾

ଜୀବାଣୁ ରୋଗ [Pashujanya Sankraman Prasar] — Zoonotic Spillover

CSTT Ref Code: CSTT-MED-0804-OR

ଏପିଜୋଟିକ୍ ପ୍ରାଇମେଟ୍ ମୃତ୍ୟୁ (Vanar Mahamari Mrityu-Dar) • Epizootic Primate Mortality ▾

ଏପିଜୋଟିକ୍ ପ୍ରାଇମେଟ୍ ମୃତ୍ୟୁ [Vanar Mahamari Mrityu-Dar] — Epizootic Primate Mortality

CSTT Ref Code: CSTT-VET-0215-OR

ଗୋଟିଏ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷଣ (Ekikrit One Health Nigrani) • One Health Surveillance ▾

ଗୋଟିଏ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷଣ [Ekikrit One Health Nigrani] — One Health Surveillance

CSTT Ref Code: CSTT-MED-0918-OR

Atomic Claim Ledger & Evidential Grounding

Each claim is an atomic source-grounded assertion with its recorded locator.

[✓] [OBSERVED] CLM-001 • observed in study

"Kyasanur Forest Disease (KFD) was first discovered in 1957 in the Kyasanur forest of Shivamogga district, Karnataka, following epizootic die-offs of bonnet macaques and gray langurs."

Source Anchor: Historical Background, p. 130

[✓] [OBSERVED] CLM-002 • observed in study

"The KFD flavivirus is transmitted primarily by nymphs of the forest tick Haemaphysalis spinigera, infecting roughly 400 to 500 people annually with a historical case fatality rate of 3% to 5%."

Source Anchor: Disease Epidemiology, p. 130

[✓] [OBSERVED] CLM-003 • observed in study

"Between 2012 and 2014, KFD outbreaks were detected hundreds of kilometres south of Shivamogga in Chamarajanagar (Bandipur Tiger Reserve), Wayanad in Kerala, and Nilgiris bordering Tamil Nadu."

Source Anchor: Range Expansion Reports, p. 130-131

[≈] [ASSOCIATION] CLM-004 • estimated association

"Human infections peak during the dry season from December to May when villagers, beekeepers, and tribal forest gatherers enter leaf-litter habitats where questing tick nymphs congregate."

Source Anchor: Vector Seasonality & Exposure, p. 130-131

[✓] [OBSERVED] CLM-005 • observed in study

"Dead monkeys serve as early sentinel warnings for forest villagers and health departments to deploy ring vaccination around affected hamlets."

Source Anchor: Field Surveillance & Response, p. 130

[i] [CONTEXT] CLM-006 • editorial context

"It remains unresolved whether KFD recently migrated across the Western Ghats via animal movement or existed undetected at low levels in southern forest blocks prior to molecular diagnostics."

Source Anchor: Epidemiological Uncertainty, p. 131