) | DimaagiNational
English हिन्दी বাংলা मराठी తెలుగు தமிழ் ગુજરાતી اردو ಕನ್ನಡ ଓଡ଼ିଆ മലയാളം ਪੰਜਾਬੀ অসমীয়া मैथिली ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ کٲشُر नेपाली سنڌي कोंकणी डोगरी মৈতৈলোন্ बर’ संस्कृतम्
📅 PUBLISHED IN 2010 Foundational Baseline & Context Study 📍 State Study (Odisha)
Kuldiha Wildlife Sanctuary & Similipal-Hadagarh Corridor • Odisha • Eastern Ghats & Chota Nagpur Moist Deciduous Transition
🗺️ View on Official India Map →
🧭 HOW TO READ THIS DISPATCH — MODES, SCIENTIST'S LENS & VERIFIED CLAIMS Designed for effortless public reading and full scientific auditability
1. Choose Reading Time

Select ☕ Chai (3 min) for a clear, jargon-free public overview, 🍱 Tiffin (5 min) for analytical context and field methods, or 🍛 Thaali (10 min) for the full academic treatise.

2. Scientist's Lens (🔬)

The Scientist's Lens button is highlighted in Chai for one-click exploration and automatically turns ON in Thaali. When active, it color-codes every sentence by how the claim was established.

3. Epistemic Claim Badges

[✓] OBSERVED direct measurement • [~] ASSOCIATION statistical correlation • [⚡] CAUSAL tested mechanism • [⚙] MODELLED projection. Click any [CLM-001] link to jump to its exact page/table in the Evidence tab.

Switch Language (ଓଡ଼ିଆ)
📘 STUDY GLOSSARY (5 KEY TERMS) Paper-Specific Scientific Terminology Aids for This Study
Click to expand key concepts & CSTT triads ▾
Similipal-Hadagarh Corridor CSTT-ECOL-0561-OR
ସିମିଲିପାଲ-ହାଡାଗଡ଼ କରିଡର (Similipal-Hadagarh Galiyara)

ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲ ସଂଯୋଗ କୁଳଦୀହା ବନ୍ୟଜୀବ ଅଭୟାରଣ୍ୟକୁ ସିମିଲିପାଳ ବାୟୋସ୍ଫେୟାର ରିଜର୍ଭ ସହ ଯୋଡ଼ୁଛି ।

Cavity-Nesting Forest Birds CSTT-ZOOL-0529-OR
କାଠଗାରରେ ବସା କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀ (Vriksha-Kotar Pakshi)

ବଂଶୀ, ପାରା ଓ କଇଁଛ ଭଳି ପକ୍ଷୀମାନେ ବୃଦ୍ଧ ଗଛ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି।

Traditional Ritual Hunting (Akhand Shikar) CSTT-SOC-0405-OR
ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ଶିକାର (ଅଖଣ୍ଡ ଶିଖର) (Paramparik Shikar Pratha)

ସାମୟିକ ଜଙ୍ଗଲ ଶିକାରରେ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ମାଟିଆ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଛୋଟ କ୍ଷୀରଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ ଜନ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରାଯାଉଛି ।

Understory Ground Fire CSTT-FOREST-0488-OR
ଭୂତଳ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ (Van-Tal Satahi Davanal)

ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ପତ୍ର-ଲିଟର ନିଆଁ ମାହୁଆ ଗଛ ତଳେ ଭୂମିକୁ ସଫା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ତଳ ବୁଡ଼ିଥିବା ପକ୍ଷୀ ବସା ଏବଂ କୀଟ ଶିକାର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।

Biogeographic Transition Zone CSTT-GEOG-0381-OR
ଜୈବ-ଜାଗତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କ୍ଷେତ୍ର (Jaiv-Bhaugolik Sankraman)

ଚୋଟା ନାଗପୁର ପ୍ଲାଟୁନ ଶୁଖିଲା ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଘାଟଗୁଡ଼ିକର ମୃଦୁ ଲବଣଜାଗରଣ ସହିତ ପରସ୍ପରକୁ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଥିବା ପରିବେଶିକ ସାକ୍ଷାତସ୍ଥଳ ।

CHOOSE YOUR READING DEPTH • ADVANCE AS YOU READ ☕ Chai: 3 min → 🍱 Tiffin: 5 min → 🍛 Thaali: 10 min (🔬 Lens Auto-On)
READING MODE I • ☕ CHAI (QUICK PUBLIC ESSENCE) ⏱️ 3 MIN READ • PUBLISHED 2010

ସାଲ ଜଙ୍ଗଲର ପକ୍ଷୀ ଜୀବନ କୁଲ୍ଦିହା ବନ୍ୟଜୀବ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ

ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୪୭ଟି ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଜାତି, ମୂଳଦୁଆ ଥିବା କୋଣବୈଶାଖୀ ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଜଳ ଅଭାବକୁ ନେଇ ସର୍ଭେ (147)

Key Takeaway: କୁଲଦୀହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପକ୍ଷୀ ଅନୁସନ୍ଧାନ 147ଟି ପ୍ରଜାତିର ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ଏହି ତଥ୍ୟରୁ ଅର୍ଣ୍ଣବିଲ୍ ଏବଂ ବାରବେଟ୍ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ବୃକ୍ଷ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି ।

ସାଲ ଜଙ୍ଗଲର ଅଭୟାରଣ୍ୟ

[✓] OBSERVED ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେସୋର ଜିଲ୍ଲାରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା କୁଲଦିହା ବନ୍ୟଜୀବ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ୨୭୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ସବୁଜ ଲବଙ୍ଗ ଏବଂ ନରମ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ । (270) [✓] OBSERVED ୧୮ ମାସ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏକ ପକ୍ଷୀ ଗବେଷଣାରେ ଏହି ସଂରକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ରରେ ୧୪୭ଟି ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ବଂଶଧର ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। (18) (147) [✓] OBSERVED ଭାରତୀୟ ଗ୍ରେ ହର୍ଣ୍ଣବିଲ୍ ଏବଂ ବ୍ରାଉନ୍-ହେଡ୍ ବାର୍ବେଟ୍ମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ଜଙ୍ଗଲୀୟ ଡିମ୍ବିରି ଗଛର କଣା ଗୁଡ଼ିକରେ ସେମାନଙ୍କର କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲର ତଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିହନ ପ୍ରଚାର କରିଥାନ୍ତି।

[✓] OBSERVED ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ଅଳ୍ପ କେତେକ ପକ୍ଷୀ ପରିଦର୍ଶକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯେପରିକି ନେକ୍ସ ଧମକପ୍ରାପ୍ତ କଳା ପେଟର ତୃଣ, ଜଙ୍ଗଲ ଜଳ ମାର୍ଗ ଦେଇ ଛୋଟ ନଦୀ ମାଛ ପାଇଁ ଶିକାର କରନ୍ତି । [≈] ASSOCIATION ଶୀତଦିନେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ ରଙ୍ଗର କୂଅରେ ଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଫୁଲ ଫୁଟାଇଥାଏ।

ମରୁଡ଼ି, ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ

[✓] OBSERVED ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଯେତେବେଳେ ଖରାଦିନେ ଗରମ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ଜଙ୍ଗଲ ଜଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଖିଯାଏ। [≈] ASSOCIATION ଘନ ଗହଣା ଚରାଇବା ଏବଂ ଆକସ୍ମିକ ବସନ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡରେ ବନ କୁମ୍ଭୀର ଓ ବେବଲରଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଥିବା ତଳିଆ ବୁଶା ଲଗାତାର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। [i] CONTEXT ଜ୍ୟୋତିଷମାନେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲେ ଯେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଉତ୍ତାପର ଅନ୍ଧକାରପୂର୍ଣ୍ଣ ଲହରୀରେ କୌଣସି ନଜରରେ ଏହିପରି କିଛି କରାଯାଇନଥିଲା ଏବଂ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଭୂମିର ଧୂଆଁକୁ ଧରିବା ପାଇଁ ଚେକ୍ ଲିଷ୍ଟରେ ଭଲ କୁହୁଡ଼ି ଜାଲ ନଥିଲା (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)।

[↗] MODELLED ଅଗ୍ନି ନିରାପତ୍ତା ଟାୱାର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଏବଂ ସୌରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଜଙ୍ଗଲ ଜଳ ପମ୍ପ ସ୍ଥାପନ କରି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ କ୍ଷତିକୁ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶରୁ ଅଧିକ ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରିବ । [✓] OBSERVED କୁଲଦୀହାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସିମିଲିପାଳ ବ୍ୟାଘ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଉପକୂଳ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସେତୁ ଖୋଲା ରହିଥାଏ । [✓] OBSERVED ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଜଳପ୍ରବାହ ବିନା, ଓଡ଼ିଶାର ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବର ଦୀର୍ଘଦିନର ଶୁଖିଲା ଗରମରେ ଛୋଟ ବଣ ପକ୍ଷୀ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ। [✓] OBSERVED ସ୍ଥାନୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ବିରଳ ଶୃଙ୍ଗାର ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବେ ।

COMPLETED MODE I (☕ CHAI • 3 MIN READ)

ଅଧିକ ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ: 🍱 ଟିଫିନ୍ (10 min) →

ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ପଦ୍ଧତି (10 min)

READING MODE II • 🍱 TIFFIN (IN-DEPTH ANALYTICAL FEATURE) ⏱️ 5 MIN READ • PUBLISHED 2010

ପତଙ୍ଗ ପ୍ରବାହରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଗତି: କୁଲଦୀହାଠାରେ ପରିବେଶ ଓ ବିପଦ

ପୂର୍ବ ଭାରତରେ କପୋ ଫ୍ରୁଜିଭୋର, ଶୀତଦିନେ ନେକ୍ଟର ଖୁଆଇବା ଏବଂ ଋତୁସ୍ରାବ ପାଣି ଅଭାବକୁ ଆକଳନ କରିବା

Analytical Synthesis: କୋଲଡିହା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ୧୮ ମାସର ଏକ କ୍ଷେତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ରେଖା କଣ୍ଟା ଏବଂ ସ୍ୱର ଚିହ୍ନଟକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ୧୪୭ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ରେକର୍ଡ କରିଛି । ଏହାଦ୍ୱାରା ବିପଦରେ ଥିବା କଳା ପେଟିଆ ପଙ୍ଗୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି ଓ କିପରି କୃତ୍ରିମ ଜଳଘାଟ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଟାୱାର ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁହାର ୨୮ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ କରିପାରିବେ ତାହା ମଡେଲିଂ କରାଯାଇଛି । (18) (147) (28)

ପୂର୍ବ ଅର୍ଦ୍ଧଦ୍ୱୀପ ସାଲ ଜୋନରେ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ବିବିଧତା

[✓] OBSERVED ଓଡିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା କୁଲଦୀହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୨୭୨.୭୫ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର । ଏହା ଚୋଟା ନାଗପୁର-ପୂର୍ବ ଘାଟ ସୀମାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ବୈଷୟିକ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଅଟେ । (272.75) [CLM-001] [CLM-010] [✓] OBSERVED ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ଅର୍ଦ୍ଧଦ୍ୱୀପ ସଲ (ସହଓରଏଅ ରଓବଉସତଅ) , ମିଶ୍ରିତ ପତଳା ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପାହାଡ଼ର କ୍ୱାର୍ଟସାଇଟ ପାହାଡ ରହିଛି । [CLM-001] [CLM-010] [✓] OBSERVED ସିମିଲିପାଳ ବାଘ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ହଡଗଡ଼ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାଗାର ସହିତ କୁଲଦୀହା ଏକ ନିରନ୍ତର ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ କରିଡର ଗଠନ କରେ ଯାହା ଏସୀୟ ହାତୀଙ୍କ ଋତୁଚକ୍ର ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । [CLM-010] [✓] OBSERVED ଏହାର ପ୍ରଚଳିତ ପରିବେଶଗତ ଗୁରୁତ୍ୱ ସତ୍ତ୍ୱେ, ପକ୍ଷୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପ୍ରକାଶିତ ଅନୁଭୂତିମୂଳକ ଚେକ୍ ଲିଷ୍ଟ ଏବଂ ଋତୁକାଳୀନ ଆକଳନଗୁଡ଼ିକ ଅଳ୍ପ ଥିଲା । [CLM-001]

[✓] OBSERVED ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୮ରୁ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୦ ମଧ୍ୟରେ, ପକ୍ଷୀ ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏକ ମାନକ ଲାଇନ ଟ୍ରାନ୍ସେକ୍ଟ ଏବଂ ଭୋକାଲ ବ୍ୟକ୍ତିଗତତା ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବିମାନଜନ୍ତୁ ସର୍ଭେ କରିଥିଲେ । (2008) (2010) [CLM-001] [✓] OBSERVED ପୂର୍ଣ୍ଣପାଣି, କୁଳଦୀହା ଓ ଜାଡଖାଇଦା ସମେତ ଜଙ୍ଗଲୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱକାରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ସକାଳ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ୧୦x୫୦ ବାଇନକ୍ଲାର୍ ବ୍ୟବହାର କରି ସର୍ଭେ କରାଯାଇଥିଲା । [CLM-001] [✓] OBSERVED ଏହି ବ୍ୟାପକ ତାଲିକା 147ଟି ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଜାତିର ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପରିବେଶ ସଙ୍ଗଠନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲେ । [CLM-001] [✓] OBSERVED ବିଶ୍ବର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ନଦୀରେ ଏହି ଧୂଳିର ପ୍ରବାହକୁ ଦେଖି ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ବଂଚୁଥିବା କଳାକୋଳା ପଶୁଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥାଏ । [CLM-002]

କାନୋପୀ ଫ୍ରୁଜିଭୋର, ନେକ୍ଟର ଖୁଆଇବା ଏବଂ ପାଣି ଅଭାବ

[✓] OBSERVED ବର୍ଦ୍ଧିତ ସାଲ କମ୍ବଳ ଏବଂ ଉଚ୍ଚତମ ବନ୍ୟ ଡିମ୍ବିରି ଗଛଗୁଡିକ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରେ ହର୍ଣ୍ଣବିଲ୍, ବ୍ରାଉନ୍-ହେଡ୍ ବାରବେଟ୍ ଓ କାପରସ୍ମିଥ୍ ବାରବେଟ ସମେତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଡ୍ୟାନିଫ୍ ଫ୍ରୁଜିଭୋରକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ । [CLM-003] [✓] OBSERVED ଏହି ବୃକ୍ଷରୋପଣ ପାଇଁ ପଶୁ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଜମିରେ ବିହନ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଜଙ୍ଗଲ ପୁନଃନିର୍ମାଣକୁ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । [CLM-003] [≈] ASSOCIATION ଶୀତଦିନେ, *ଏରୟତହରଇନଅ ସତରଇକତଅ* ଏବଂ *କଅଲଲଇସତଏମଓନ ଭଇମଇନଅଲଇସ* ର ସମନ୍ବିତ ପ୍ରଚୁର ଫୁଲ ଫୁଟିବା ଫଳରେ ଏକାଗ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବହୁପ୍ରଜାତିର ନେକ୍ଟାର ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। [CLM-008] [≈] ASSOCIATION ଚଉଦଟି ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଜାତି, ଯେଉଁଥିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପକ୍ଷୀ, ମିନିଭେଟ୍ସ, ଡ୍ରୋଙ୍ଗୋ ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଲିଂଗ ସାମିଲ ଅଛି, ଫୁଲିବା ବାଟବଣା ମଧ୍ୟରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ନିctar ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । [CLM-008]

[✓] OBSERVED ତେବେ ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମେ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଖିଲା ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗୁରୁତର ମାଇକ୍ରୋ କ୍ଲିମାଟିକ୍ ଚାପ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । [CLM-005] [✓] OBSERVED ଋତୁସ୍ରାବର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଷ୍କତା ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ବଡ଼ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଉଭୟଙ୍କୁ ବଳକା ଜଳଖିଆ ଓ କଟକଣା ବ୍ୟଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଆଡ଼କୁ ଏକାଠି ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥାଏ। [CLM-005] [✓] OBSERVED ସୀମିତ ଜଳ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକର ଘନତ୍ୱ କାରଣରୁ ସୁଯୋଗ୍ୟ ମାଂସପେଶୀ ଶିକାର ଏବଂ ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରତି ଅଧିକ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । [CLM-005] [CLM-009] [≈] ASSOCIATION ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୩୨ଟି ଫ୍ରିନଜ ଗ୍ରାମରୁ ଆସିଥିବା ଗୃହପାଳିତ ଗାଈମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ଚରା ଚାପ ଯୋଗୁଁ ତଳଭୂମିରେ ପ୍ରବଳ ପାଦଚିହ୍ନ ଏବଂ ମାଟିର ସଙ୍କୋଚ ହୋଇଥାଏ । (32) [CLM-004]

ମାନବଜାତିର ଚାପ, ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ସୀମା ଏବଂ ହ୍ରାସ

[✓] OBSERVED ଏହି ଗବେଷଣାରେ ସେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ସୀମା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । [CLM-001] [i] CONTEXT ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ୪୨ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସରୁ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରାରେ ଟ୍ରାନ୍ସେକ୍ଟ ବୁଲି ଯିବା ମନା । (42) (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। [CLM-006] [i] CONTEXT ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକାରେ ନିୟମିତ କୁହୁଡ଼ି ଜାଲ କିମ୍ବା ରାତିରେ ଧ୍ୱନି ନିରୀକ୍ଷଣର ଅଭାବ ଥିଲା। [CLM-006] [✓] OBSERVED ବଫର୍ ଜୋନ୍ରେ ବାରମ୍ବାର ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ଭୂମିର ନିଆଁ ଲାଗିଥାଏ, ଅଶୋଧିତ କାଠ ଖସିବା ଏବଂ ଅଣ-କାଠ ଉତ୍ପାଦନର ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ କଟାକ ହୋଇଥାଏ। [CLM-007]

[↗] MODELLED ପରିଚାଳନା ଅନୁଧ୍ୟାନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଟାୱାର ଏବଂ ଗଭୀର ବୋରେଲ ରିଫିଲ୍ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରି ଶୀତଦିନେ ପକ୍ଷୀ ମୃତ୍ୟୁହାର ୨୮ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇବ। (28) [CLM-009] [≈] ASSOCIATION ବୃକ୍ଷରୋପଣକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ନେତାମାନଙ୍କ ସହିତ ପରିବେଶ ବିକାଶ କର୍ମଶାଳା ଆୟୋଜନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । [CLM-004] [CLM-007] [✓] OBSERVED ଓଡ଼ିଶାର ସୁନ୍ଦର ପତ୍ରବାଲି ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ କୁଲଦୀହର ପରିବେଶ ନିରନ୍ତରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । [CLM-001] [CLM-010] [✓] OBSERVED ଶୁଖିଲା ଅର୍ଦ୍ଧଦ୍ୱୀପୀୟ ସାଲ ଜଙ୍ଗଲରେ ଫେବୃଆରୀରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ ପତ୍ର ଝୁଲୁଥିବା ଘନ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ କବାଟ ରହିଛି, ଯାହା ବନ ମାଇକ୍ରୋ ଜଳବାୟୁକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ। [CLM-001] [CLM-005] [✓] OBSERVED ବୃହତ ଓ ଛୋଟ ସୁନାଗଛ ଥିବା ବୃହତ୍ତର ବୃହତ୍ ବୃହତର ବୃହ୍ତୁପକ୍ଷଙ୍କ ସମେତ ବୃହତମ ବୃହନ୍ତ ବୃହତି ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା, ମୂଳ ଜୋନଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଚୁର ଅମୃତ କାଠକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି । [CLM-001] [CLM-003] [✓] OBSERVED ନଦୀ ତଳୁ ଋତୁସ୍ରାବ ଶୁଖିବା ଫଳରେ କମ୍ ଗଭୀର ଖାଦ୍ୟ ପୋଖରୀଗୁଡ଼ିକର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଇଥାଏ। [CLM-002] [CLM-005]

[✓] OBSERVED ଉଚ୍ଚସ୍ଥ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଟାୱାରରୁ ତୁରନ୍ତ ଚିହ୍ନଟ ନହେବାରୁ, ହଠାତ୍ ପତ୍ର ଲିଟର ନିଆଁ ସମଗ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବ୍ୟାପିଗଲା । [CLM-007] [CLM-009] [✓] OBSERVED ଭୋକାଲ ଚିହ୍ନଟ ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ଲାଜକାଳି ସ୍ମିଟର-ବେବଲର ଏବଂ ଘନ ବାଉଁଶର ବ୍ରେକ୍ ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଅଦୃଶ୍ୟ ଉଉଷକୁ ରେକର୍ଡ କରିବା ପାଇଁ ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା। [CLM-001] [✓] OBSERVED ନଭେମ୍ବର ମାସ ସୁଦ୍ଧା ନୀଳ ପଥର-ଥ୍ରୁଶ ଏବଂ କଳା ଲାଲପଥର ଭଳି ପ୍ରବାସୀ କୀଟଜନ୍ତୁମାନେ ଶୀତଦିନେ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ପାହାଡିଆ ଉପତ୍ୟକା ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆସୁଛନ୍ତି। [CLM-001] [≈] ASSOCIATION ଅପରିଚିତ ଭାବେ ହଜାର ହଜାର ଗୃହପାଳିତ ଗାଈମାନେ ପାର୍ଶ୍ୱ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଘାସ ଚରାଉଛନ୍ତି, ଯାହା ପୋଷଣୀୟ ଘାସକୁ ଦୂର କରିଥାଏ ଏବଂ ଗହଳିର ତିକ୍ତତା ବଢ଼ାଇଥାଏ । [CLM-004] [CLM-007] [✓] OBSERVED ସୌରଶକ୍ତିରେ ଚାଳିତ ବୋରିଂ ପୋମ୍ଫ ସ୍ଥାପନ ଦ୍ୱାରା ପାର୍କ ଚେକ୍ ଡ୍ୟାମଗୁଡ଼ିକ ଆଖପାଖରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସ୍ଥିର ହୋଇଛି । [CLM-005] [CLM-009] [✓] OBSERVED ସାଇଜିଗିଆମ୍ କୁମିନି ଏବଂ ଟର୍ମିନାଲିଆ ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ବାରା ପରିଚାଳିତ ଉପକୂଳ ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ତାପଜ ସମୟରେ ଅତୁଳନୀୟ ଥଣ୍ଡା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । [CLM-001] [CLM-005]

[✓] OBSERVED ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ଅଗ୍ରଣୀ ବନ୍ୟ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହ ଅଂଶୀଦାର ପକ୍ଷୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ପଦଯାତ୍ରା ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନୀୟ ପରିବେଶ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ । [CLM-001] [CLM-010] [≈] ASSOCIATION ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଶସ୍ୟ ସଂଗ୍ରହକାରୀମାନେ ଅସୁର ବିହନ ଓ ଟେନଡୁ ପତ୍ରର ବେଆଇନ ଭାବେ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭୂମିରେ ବାସ କରୁଥିବା ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଫ୍ରଙ୍କୋଲିନ୍ ଏବଂ ପାଓ୍ବାର୍ଫୁଲଗୁଡିକ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ନ୍ତି । [CLM-004] [CLM-007] [✓] OBSERVED କଳା ପେଟର ତୃଣୀର ପ୍ରାୟ ବିପଦରେ ଥିବା ଅବସ୍ଥା କୁଲଦିହା ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅମୃତ ପ୍ରବାହୀ ପରିବେଶକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ବୋଲି ଦର୍ଶାଉଛି । [CLM-002] [✓] OBSERVED କୁଲଦୀହାରେ ବାଘ ଓ ସିଂହାସନକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ବ୍ୟାପକ କ୍ୟାମେରା ଫାଶୀ ନେଟୱାର୍କ ଏକାସଙ୍ଗରେ ଭୂମିରେ ରହୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟବାନ ଉପ-ପ୍ରଦାନର ରେକର୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । [CLM-001] [CLM-010] [✓] OBSERVED ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମକୁ ସବସିଡିଯୁକ୍ତ ଏଲପିଜି ଷ୍ଟୋଭ ଯୋଗାଇ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ଘରୋଇ କାଠ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲର ଛାତ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥାଏ । [CLM-007] [CLM-009] [≈] ASSOCIATION ସ୍ଥାୟୀ କଂକ୍ରିଟ୍ ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସାୟିକ ଇଟା ଅଗ୍ନିଶିଖାନାଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ କୃଷି ଜମିଗୁଡ଼ିକର ଆବରଣକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ। [CLM-004] [CLM-010]

[✓] OBSERVED କୁଲଦୀହାର ପରିବେଶ ସଂଯୋଗକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ଉପଦ୍ୱୀପର ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ଐତିହ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଅପୂରଣୀୟ କରିଡର ସୃଷ୍ଟି ହେବ । [CLM-001] [CLM-010]

COMPLETED MODE II (🍱 TIFFIN • 5 MIN READ)

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ: 🍛 ଥାଳି (10 min) →

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରବନ୍ଧ (10 min) (Automatically activates the Scientist's Lens!)

READING MODE III • 🍛 THAALI (FULL ACADEMIC TREATISE • 🔬 SCIENTIST'S LENS AUTO-ENABLED) ⏱️ 10 MIN READ • PUBLISHED 2010

କୁଲଦିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଏଭିଫାଉନା, ଓଡିଶା, ଭାରତ: ଏକ ଅନୁଭୂତ ସମାଜ ପରିବେଶ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଉପାଦାନ

ପ୍ରଜାତିର ଗଠନ, ଫଳଭକ୍ଷକ ଏବଂ ନେଟାରିଭରସ ଗିଲ୍ଡ, ଋତୁକାଳୀନ ଜଳ ଶୁଷ୍କତା ଓ ଅର୍ଦ୍ଧଦ୍ୱୀପୀୟ ସାଲ ଜଙ୍ଗଲରେ ବହୁ-କାରଣକାରୀ ମାନବିକ ଚାପର ବ୍ୟାପକ ଅନୁଭୂତ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ

Academic Treatise Abstract: କୁଲଦୀହା ବନ୍ୟଜୀବ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ 48ଟି ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ 147 ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ଏକ ପ୍ରମାଣିତ ଅନୁଭୂତ ପଶୁ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରବନ୍ଧ, ଯାହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ସମିଲିପାଳ-ହଡଗଡ଼ କରିଡରରେ ଜଳ ସଂଚରଣ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସୂଚିତ କରିବା ସହିତ ପରିପକ୍ବ ଲୁଣ ଏବଂ ବନ୍ୟ ଡିମ୍ବିରି କମ୍ବୋଲିଗୁଡିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳଭକ୍ଷଣ ଗିଲ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି ।

କୁଲଦୀହାର ଜୈବଭୌଗିକ ଦୃଶ୍ୟପଟ୍ଟ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ

[✓] OBSERVED ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଘନ ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ କୁଲଦୀହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ୨୭୨.୭୫ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପିଛି । (272.75) ( CLM-001 , CLM-010 ) [✓] OBSERVED ଚୋଟା ନାଗପୁର ପ୍ଲାଟୁନ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଘାଟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ପରିବେଶ ମାର୍ଗର କଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଅସାଧାରଣ ଜୈବ-ଭୌଗଳିକ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଗତି କରୁଛି । ( CLM-001 , CLM-010 ) [✓] OBSERVED ଏହି ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ଏକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ପରିବେଶିକ କରିଡର ଭାବେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ସିମିଲିପାଳ ବାୟୋସ୍ଫେୟାର ରିଜର୍ଭକୁ ହଡ଼ଗଡ଼ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ସହିତ ଯୋଡ଼ିଥାଏ । ( CLM-010 ) [✓] OBSERVED ଏହି ପରିସଙ୍ଗତ ପ୍ରଦେଶୀଯ କରିଡର ଏସିଆନ ହାତୀଙ୍କ ଋତୁକାଳୀନ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣକୁ ସହଜ କରିଥାଏ ଏବଂ ବୃହତ୍ ମାଂସପେଶୀମାନଙ୍କର ଜୀବନ୍ତ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ । ( CLM-010 ) [✓] OBSERVED ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟର ବୃକ୍ଷସୃଷା ମୁଖ୍ୟତଃ ଉତ୍ତର ତାପଜୀୟ ଅର୍ଦ୍ଧ- ସବୁଜିମା, ନର୍ଦାପୂର୍ବ ଉପଦ୍ୱୀପର ସାଲ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଶୁଖିଲା ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ଜଙ୍ଗଲରେ ନିର୍ମିତ । ( CLM-001 , CLM-002 )

[✓] OBSERVED ବୃକ୍ଷର ମୁଖ୍ୟ ବର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସାଲ (ସହଓରଏଅ ରଓବଉସତଅ) , ଆସାନ (ତଏରମଇନଅଲଇଅ ତଓମଏନତଓସଅ) ଓ କେଣ୍ଡୁ (ଦଇଓସପୟରଓସ ମଏଲଅନଓକ୍ସୟଲଓନ) ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ବାଉଁଶ ଗୋଷ୍ଠୀ ରହିଛି । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟର ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ମହାପ୍ରାଣୀ ଉପରେ ଐତିହାସିକ ଭାବେ ନଜର ରଖାଯାଇଥିବାବେଳେ, ଏହାର ପକ୍ଷୀଜନ୍ତୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଗଠନ ସମୀକ୍ଷା ସାହିତ୍ୟରେ ଦୁର୍ବଳ ଭାବରେ ଦସ୍ତାବିଜ୍ିତ ହୋଇ ରହିଛି । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ପକ୍ଷୀମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବାୟୋ ଇଣ୍ଡିକେଟର୍ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ଅନୁକୂଳ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ପରିଚାଳନା ଯୋଜନାକୁ ସୂଚାଇବା ପାଇଁ ମୂଳ ଶ୍ରେଣୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ତାଲିକା ଜରୁରୀ । ( CLM-001 , CLM-009 ) [✓] OBSERVED ଏହି ବହୁବର୍ଷୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସର୍ଭେରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଏକ ବ୍ୟାପକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନର ସଠିକତାକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଥିବା ଗୁରୁତର ମାନବ ଉତ୍ପତ୍ତିଜନିତ ଚାପରେ ଥିବା ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଲାଗି କରାଯାଇଥିଲା। ( CLM-001 , CLM-007 )

ସର୍ଭେ ପ୍ରୋଟୋକଲ, ଟ୍ରାନ୍ସେକ୍ଟ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ଫ୍ଲୋରାଲ୍ ଫିଡ୍ ଡାଇନାମିକ୍ସ

[✓] OBSERVED ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଋତୁସ୍ରାବୀ ଫେନୋଲୋଜିକାଲ୍ ଚକ୍ରକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୮ରୁ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୦ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପକ୍ଷୀବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଇଥିଲା। (2008) (2010) ( CLM-001 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଫିଲ୍ଡ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱକାରୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ସାକ୍ଷାତ ପ୍ରୋଟୋକଲ ସହିତ ମିଶ୍ରିତ ମାନକୀକରଣ ଲାଇନ ଟ୍ରାନ୍ସେକ୍ଟ ପଦ୍ଧତିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲା । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଏହି ସର୍ଭେରେ ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚତା ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନର ପ୍ରକାର ସମେତ ପୁରୁନାପାଣି, କୁଲଦୀହା, ଜାଡଖାଇଦା, ଚେମଚାତା ଓ ନୀଳଗିରି ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ସକାଳ (୦୬ଃ୦୦-୯ଃ୩୦) ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା (୧୫ଃ୩০-୧୮:୦୦) ସମୟରେ ଆଖପାଖରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଧିରେ ଧିରେ ଚୟନିତ ଟ୍ରାନ୍ସେକ୍ଟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଯାଇଥିଲା। (06) (00) (09) ( CLM-001 )

[✓] OBSERVED ୧୦x୫୦ ଡିପିଏସଆଇ ଅଲମ୍ପସ ବାଇନକ୍ଲାର୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଭିଜୁଆଲ ଅବଲୋକନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଆଲି ଓ ରିପଲେ ଏବଂ ଗ୍ରୀମେଟ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ଫିଲ୍ଡ ଗାଇଡ୍ ସହିତ ସ୍ପଟ୍ ଚିହ୍ନଟକୁ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା। ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଅନେକ ଉଷ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲ ପକ୍ଷୀ ଘନ ପତ୍ରରେ ଦୃଶ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ରହସ୍ୟମୟ ହୋଇଥିବାରୁ, ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଡାକିବା ପାଇଁ ଭୋକାଲ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଗତତା ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED କେବଳ ସେହି ପ୍ରଜାତିର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ହିଁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମିକ ପରିଚୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ କିମ୍ବା ସ୍ପଷ୍ଟ ଧ୍ୱନି ପ୍ରମାଣ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିଲା । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ମାନକଦାନ ଏବଂ ପିଟିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ପଶୁ ଚେକ୍ ଲିଷ୍ଟରେ ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମିକ ସିକ୍ୱେନ୍ସିଂ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମକରଣ କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା । ( CLM-001 )

[✓] OBSERVED ଏହି ସର୍ଭେରେ ଫେନୋଲୋଜିକାଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ-ଜନ୍ତୁ ପାରସ୍ପରିକ ଗତିବିଧି ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପୁଷ୍ପିବାଡି ଓ ଫଳପ୍ରଦ ଗଛର ଷ୍ଟାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଅବଲୋକନ କରାଯାଇଥିଲା। ( CLM-003 , CLM-008 ) [≈] ASSOCIATION ଶୀତଦିନେ *ଏରୟତହରଇନଅ ସତରଇକତଅ*, *କଅଲଲଇସତଏମଓନ ଭଇମଇନଅଲଇସ*, *କଅଲଲଇଅନଦରଅ ହଅଏମଅତଓକଏପହଅଲଅ* ଓ *କହଓରଇସଇଅ ସପଏକଇଓସଅ*ର ସମନ୍ୱିତ ଫୁଲିବା ଫଳରେ ଏକାଗ୍ର ନେକ୍ଟାର ଖାଇବାକୁ ଥିବା ହଟସ୍ପଟ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ( CLM-008 ) [≈] ASSOCIATION ପାରାଦୀପ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପକ୍ଷୀ, କ୍ରିମସୋନ ସୂର୍ଯ୍ୟପକ୍ଷୀ, ପୂର୍ବତଟ ହ୍ବାଇଟ୍-ଇଜ୍, କଳା ଡ୍ରୋଙ୍ଗୋ ଏବଂ ସାଧାରଣ ମୀନାସ ସମେତ ୧୪ଟି ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀମାନେ ନିକ୍ଟରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିବା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି । ( CLM-008 ) [✓] OBSERVED ଫସଲ ଗଛଗୁଡିକ ଯେପରିକି *ଫିକସ୍ ହିସିପିଡା*, *ଫିକ୍ସ୍ ବେଙ୍ଗାଲେନସେସ୍* ଏବଂ *ଲାଣ୍ଟାନା କ୍ୟାମାରା* ଭଳି ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ବାର୍ବେଟ୍, ହର୍ଣ୍ଣବିଲ୍ ଓ ସବୁଜ କଇଁଛ ସମେତ ବିଶେଷ ଫଳପ୍ରଦ ଫଳ ରହିଥାଏ। ( CLM-003 , CLM-008 )

ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମିକ ଧନ, ଫ୍ରୁଜିଭୋର ଗିଲ୍ଡ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ବିପନ୍ନ ପ୍ରଜାତି

[✓] OBSERVED ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକାରେ ୪୮ଟି ପରିବାରରେ ବଣ୍ଟାଯାଇଥିବା ୧୪୭ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି । (147) (48) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଏହି ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା କଲମ୍ବାଇଡ (ପୋଫିଆ ଓ କଇଁଛ), ପିକାଇଡ଼ (ଅଁଳା) , ଆଲସେଡିନାଇଡ୍ (କିଙ୍ଗଫିସର୍), ମୁସ୍କାପାଇଡେ (ମହୁମାଛି ଏବଂ ରବିନ୍) ଏବଂ ଡିକ୍ରୁରିଡ (ଡ୍ରୋଙ୍ଗସ୍) । ( CLM-001 , CLM-003 ) [✓] OBSERVED ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ୧୮ଟି ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ହୋଇ ବୃକ୍ଷରେ ସେମାନଙ୍କର କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି । (18) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ନିକଟତର ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ କଳା ପେଟର ତୃଣ (ସତଏରନଅ ଅକଉତଇକଅଉଦଅ) ର ବାସସ୍ଥାନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷଣ ତଥ୍ୟ ଥିଲା । ( CLM-002 )

[✓] OBSERVED କାନୋପୀ ଫ୍ରୁଜିଭୋର ଗିଲ୍ଡର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରେ ହର୍ଣ୍ଣବିଲ୍ (* ଓସିସେରୋସ୍ ବିରାଷ୍ଟ୍ରିସ*), ବ୍ରାଉନ୍-ହେଡ୍ ବାରବେଟ୍ ଏବଂ କାପରମିଥ୍ ବାରବେଟ । ( CLM-003 ) [✓] OBSERVED ଏହି ପ୍ରାଥମିକ ଫଳପ୍ରସାରଗୁଡ଼ିକ କ୍ୱାଟି ନଡ଼ିଆ ପାଇଁ ବଡ଼, ପରିପକ୍ବ ହଳଦୀ-ନର୍ଭର ଗଛ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଏବଂ ବର୍ଷ ସାରା ବନ୍ୟ ଅଙ୍ଗୁର ଫଳର ଉପଲବ୍ଧତା। ( CLM-003 ) [✓] OBSERVED ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥାୟୀ ଉପସ୍ଥିତି ସୂଚିତ କରେ ଯେ ମୂଳ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ବଣ୍ଟନ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଣା ବୃକ୍ଷରସ ଏବଂ ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକର ଅବସ୍ଥାନ । ( CLM-001 , CLM-003 ) [✓] OBSERVED ପଶୁପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସମୂହ, ଯେଉଁଥିରେ ଛୋଟ ସୁନାଗଛ ଏବଂ ବଡ଼ ସୁନା ଗଛ ସାମିଲ ଥିଲା, ସେମାନେ ମୃତ କାଠର ଛାପୁଡ଼ି କଇଁଚ ଉପରେ ଅଧିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ । ( CLM-001 , CLM-003 )

[✓] OBSERVED ଅକ୍ଟୋବର ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଶୀତଦିନେ ପ୍ରବାସୀମାନେ ଆସିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳ ପକ୍ଷୀ, ପ୍ଲଭର, ୱାଗଟେଲ୍ ଏବଂ ହିମାଳୟ ଉପକୂଳରୁ ଶୀତ ଦିନକୁ ଫେରିବା ସମୟରେ ଫୁଲ ଧରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ । ( CLM-001 , CLM-002 ) [✓] OBSERVED ପ୍ରବାସୀ ଟ୍ୟାକ୍ସନରେ ସାଧାରଣ ବାଲିପାଇପର, କଳା ମୁଣ୍ଡର ଗଲ୍ଲ, ବ୍ଲୁ ରକ-ଥ୍ରୁଶ୍, ରୁଫସ୍ ସମର୍ଥିତ ଶ୍ରିକ ଏବଂ କଳା ଲାଲ ଷ୍ଟାର୍ଟ ସାମିଲ ଥିଲା। ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଏହି ଋତୁସ୍ରାବୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ କୂଳ ଆବାସ, ଖୋଲା ନୁଲା ଏବଂ ଜଳଭଣ୍ଡାରର ବ୍ୟାଙ୍କ ବ୍ୟବହାର କରି ରହୁଥିବା ପ୍ରଜାତିଙ୍କ ସହିତ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବାସ କରୁଥିଲେ । ( CLM-001 , CLM-005 )

ଜଳବାୟୁ ଶୁଷ୍କତା ଏବଂ ବହୁ-କାରକୀୟ ମାନବ ଉତ୍ପନ୍ନ ଚାପରେ

[✓] OBSERVED କୁଲଦିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପରିବେଶ ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ମେ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଘାତକ ଋତୁକାଳୀନ ଜଳ ଅଭାବ । ( CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଶୀତଦିନେ ଜଳସ୍ତର କମିବା ଫଳରେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଥିବା ଝରଣୀ ଓ ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଖିଯାଏ। ( CLM-005 ) [✓] OBSERVED ତେଣୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷୀଜନ୍ତୁ ଓ ବୃହତ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଜଙ୍ଗଲୀୟ ଜୀବମାନେ ୫ଟି ବହୁ ବର୍ଷୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ପଥର ପୋଖରୀରେ ସମନ୍ୱିତ ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି । ( CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଏହି ସ୍ଥାନର ସମନ୍ୱୟ ଜଳ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ତୀବ୍ର କରିଥାଏ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଥିବା ପତ୍ରପତ୍ର ନଷ୍ଟ କରି ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ବ୍ଲାକନ୍ୟାଡର ଓ ଶିକାରକାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ । ( CLM-005 , CLM-007 )

[≈] ASSOCIATION ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟର ପରିସୀମା ଉପରେ ୩୨ଟି ଆଖପାଖ ଗ୍ରାମରୁ ଆସିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନବୀୟ ଚାପ ରହିଛି। (32) ( CLM-004 , CLM-007 ) [≈] ASSOCIATION ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ପଶୁ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ ଚରା ଚାପ ଘାସର ସ୍ବାଦକୁ ଦୂର କରିଥାଏ, ମାଟି ସଙ୍କୋଚନ କରେ ଏବଂ ଭୂମିରେ ବସା ରଖିବା ପାଇଁ କଭର ବାହାର କରିଦିଏ । ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED ମହୁଆ ଫୁଲ ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହଜାର ହଜାର ହେକ୍ଟର ଜମିରେ ପତ୍ର ଆବର୍ଜନା ସଫା କରିବା ଲାଗି ସଂଗ୍ରାହକମାନେ ବାରମ୍ବାର ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ଜଙ୍ଗଲ ନିଆଁ ଲଗାଉଛନ୍ତି । ( CLM-007 ) [✓] OBSERVED ବେଆଇନ କାଠବୃକ୍ଷୀକରଣ, ଅଣ-କାଠ ବଗିଚା ଉତ୍ପାଦ ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ବେଳେବେଳେ ଶିକାରକାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରତିଶୋଧାତ୍ମକ ବିଷାକ୍ତିକରଣ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଗୁଣକୁ ଆହୁରି ଖରାପ କରିଥାଏ । ( CLM-007 )

ଏପିଷ୍ଟେମୋଲୋଜି ସୀମା, ବାସସ୍ଥାନ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଏବଂ କରିଡର ପ୍ରଶାସନ

[✓] OBSERVED ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ବୈଷୟିକ ସୀମା ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣୀୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଲେଖିକା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ । ( CLM-001 ) [i] CONTEXT ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଯେତେବେଳେ ତାପମାତ୍ରା ୪୨ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସରୁ ଅଧିକ ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଟ୍ରାନ୍ସେକ୍ଟ କରାଯାଇନଥିଲା । (42) (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। ( CLM-006 ) [i] CONTEXT ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ତାଲିକାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କୁହୁଡ଼ି ଜାଲ ଧାରଣ କିମ୍ବା ରାତିରେ ଅକ୍ୟୁଷ୍ଟିକ ରେକର୍ଡିଂ ମ୍ୟାଲେରୀର ଅଭାବ ଥିଲା। ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ତେଣୁ, ନୀରବ ଏବଂ ରାତ୍ରି ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଜାତିର ସଂଖ୍ୟାରେ ଅତି କମ୍ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ( CLM-001 )

[✓] OBSERVED ଅଧ୍ୟୟନରୁ ମିଳିଥିବା ଗୁରୁତର ପରିବେଶ ଚାପକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ପାର୍କ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଲକ୍ଷ୍ୟଭିତ୍ତିକ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପରିଚାଳନା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ । ( CLM-007 , CLM-009 ) [✓] OBSERVED ପରିଚାଳନା ମଡେଲଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ଯେ, ରଣନୈତିକ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ଅଗ୍ନିଶମ ୱାଚଟୱାର ନିର୍ମାଣ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ନିଆଁ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ନିରୋଧ ହୋଇପାରିବ। ( CLM-007 , CLM-009 ) [✓] OBSERVED ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ଜଳର ବହୁ ବର୍ଷୀୟ ପୋଲଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୌର ଫୋଟୋଭୋଲ୍ଟାଇକ ପମ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଗଭୀର ବୋରିଓଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ( CLM-005 , CLM-009 ) [↗] MODELLED ଅନୁମାନ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଜଳର ମିଶ୍ରଣ ଫଳରେ ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ପକ୍ଷୀ ମୃତ୍ୟୁହାର ୨୮ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇବ। (28) ( CLM-009 )

[≈] ASSOCIATION ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରତି ଥିବା ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ୩୨ଟି ଫ୍ରିନଚେନ୍ ଗ୍ରାମରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀ ସଚେତନତା ଏବଂ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ପରିବେଶ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇପାରିବ । (32) ( CLM-004 , CLM-007 ) [≈] ASSOCIATION ଘୁଞ୍ଚିଥିବା ଚାରାଭଣ୍ଡାର ଏବଂ ଷ୍ଟଲ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ପଶୁପାଳନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ପରିସୀମା ସ୍ତରରେ ଥିବା ଶସ୍ୟ ବିଭାଗ ଉପରେ ଘରୋଇ ପଶୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଚାପ ହ୍ରାସ ପାଇବ । ( CLM-004 , CLM-007 ) [✓] OBSERVED ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଫାନ୍ଦରେ ପକାଇବା ଏବଂ ବେଆଇନ କାଠବୋର୍ଡ କରିବା ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ କଠୋର ପ୍ରଜାପତି ବିରୋଧୀ ପାଟ୍ରୋଲିଂ ଓ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗୁଇନ୍ଦା ନେଟୱାର୍କକୁ ମଜବୁତ କରାଯାଇପାରିବ । ( CLM-007 , CLM-009 ) [✓] OBSERVED କୁଲଦୀହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶାର ପକ୍ଷୀ ଜୀବିକା ଐତିହ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସିମିଲିପାଳ ଏବଂ ହଡଗଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଦଳବଦଳୀୟ ପରିବେଶିକ କରିଡର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ( CLM-001 , CLM-010 ) [✓] OBSERVED ମୌସୁମୀ ସମୟରେ ଶୀତଦିନେ ଗଭୀର ପରିମାଣରେ ପତ୍ରପାତ ହେବା ପରେ ଖରାଦିନେ ସବୁଜ ବାୟୋମାସ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ଘନତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ( CLM-001 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଅର୍ଦ୍ଧଦ୍ୱୀପୀୟ ସାଲ ଜଙ୍ଗଲରେ ବିହନ ଚାଷ କରାଯାଇଥାଏ। ( CLM-001 , CLM-003 )

[✓] OBSERVED ନଦୀ ତୀର ଏବଂ କଙ୍ଗଫିସରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଏକ ସୁସ୍ଥ ଜଳଜ ମାକ୍ରୋ ଇନଭର୍ଟେବ୍ରେଟ ଓ ବହୁ ବର୍ଷୀୟ ପ୍ରବାହରେ ଥିବା ଟେଲିଷ୍ଟ ଫସଲ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥାଏ । ( CLM-001 , CLM-002 ) [✓] OBSERVED କ୍ୱାଟି-ନଷ୍ଟୀ ପକ୍ଷୀ ଯେପରିକି ବାରବେଟ ଏବଂ ପାରାକେଟ ବୃକ୍ଷର ପୁରୁଣା ଗଛରେ ଫଙ୍ଗସଙ୍କ କ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଖୋଲା ଶାଖା ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରନ୍ତି । ( CLM-001 , CLM-003 ) [✓] OBSERVED ଭୋକାଲ ପ୍ଲେ-ଅପ୍ ଟେକ୍ନିକ୍ସ ରାତିରେ ଥିବା ଷ୍ଟ୍ରିଗିଆଫର୍ମ ଏବଂ ଫ୍ରାଗମାଉଟ ପାଇଁ ଚିହ୍ନଟ ସମ୍ଭାବନାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ। ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ସିମିଲିପାଲ-କୂଳଦୀହା-ହଡଗଡ଼ ହାତୀ କରିଡର ପୂର୍ବ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାଜନ୍ତୁ ସଂଯୋଗ କରିଡରର ଏକ । ( CLM-001 , CLM-010 ) [≈] ASSOCIATION ଫ୍ରିଙ୍ଗ୍ ଗ୍ରାମର ଗାଈମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଦ୍ୱାରା ଗୋମାଂସ ରୋଗଜନକ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ବନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ ଭୋକିଲାମାନଙ୍କୁ ଧମକ ଦେଇଥାଏ। ( CLM-004 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ପାର୍କ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥଣ୍ଡା ଜଳିବା ଫଳରେ ଜଙ୍ଗଲୀ ନିଆଁ ଗଭୀର ବନ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ( CLM-007 , CLM-009 )

[✓] OBSERVED ବନ୍ୟଜନ୍ତୁମାନେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପଶୁପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଇ ଦେଇଥାନ୍ତି । ( CLM-003 , CLM-008 ) [✓] OBSERVED ଋତୁସ୍ରାବୀ ପତଳାଭୂମିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରବାସୀ ଚାରଡ୍ରିଅଫର୍ମ ୱାଡ଼ର ବାସ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପୋଲିଚେଟ ଏବଂ କୀଟ ଲାର୍ଭା ପାଇଁ ଉଦୀୟମାନ ମାଟିକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥାନ୍ତି । ( CLM-001 , CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଅଚଳ କାଠ ସଂଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ମୃତକ କାଠ ବାହାର କରାଯାଇଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଗଛରେ ଥିବା କଇଁଛ ଲାର୍ଭା ଓ ଫଙ୍ଗସଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ( CLM-003 , CLM-007 ) [≈] ASSOCIATION ଗାଁର କୃଷି ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ଉପରେ ସୌର ତାର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ହାତୀ ଫସଲ ଆକ୍ରମଣ ହ୍ରାସ ପାଇଛି ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଶତ୍ରୁତା ମଧ୍ୟ କମ୍ ହୋଇଛି । ( CLM-004 , CLM-010 ) [✓] OBSERVED ଡ୍ୟାମ ନିର୍ମାଣ ଓ ବାଲି ଖଣି ଯୋଗୁଁ ଏହି ବ୍ଲାକ-ବେଲଡ ଟର୍ନ ଉପଦ୍ୱୀପୀୟ ନଦୀ ଜଳଭାଗରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟଜନକ ପ୍ରଜନନ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସରେ ୪୪ ଡିଗ୍ରୀରୁ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରା ଆସୁଥିବା ବେଳେ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଗହଳିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଗଭୀର ପ୍ରାକୃତିକ ପଥର ପୋଖରୀଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ମାଇକ୍ରୋ-କ୍ଲିମାଟିକ୍ ଥର୍ମାଲ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ଯୋଗାଇଥାଏ। (44) ( CLM-005 )

[≈] ASSOCIATION ଭାଗିଦାରୀ ବନ ପରିଚାଳନା କମିଟି (ବାଣା ସମ୍ରକ୍ଷାନ ସାମିତୀ) ଅଭୟାରଣ୍ୟ ସୀମା ବାହାରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଚରାଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଶାସନ କରିପାରିବେ । ( CLM-004 , CLM-007 ) [✓] OBSERVED ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃକ୍ଷର ଗଛରେ ସ୍ଥାପିତ କୃତ୍ରିମ ବଗିଚା ବାକ୍ସଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଜନନ ପାଇଁ ହର୍ଣ୍ଣବିଲ୍ ଏବଂ ବାରବେଟ୍ ଆବର୍ଜନା ହ୍ରାସ କରିପାରେ। ( CLM-003 , CLM-009 ) [✓] OBSERVED ସଂରକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ବଫର୍ ଜୋନ୍ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଆନ୍ତଃଜିଲ୍ଲା ରାଜପଥ ଯାତାୟତ ରାତିରେ ଗତି ସୀମା ଏବଂ ପ୍ରଜାତିଗତ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ପଥରେ କଟକଣା ଲାଗୁ କରାଯାଇପାରିବ । ( CLM-007 , CLM-010 ) [✓] OBSERVED କୁଲଦୀହାରେ ଶୀତଦିନେ ପ୍ରବାସୀ ପାସେଞ୍ଜରମାନେ କଠୋର ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ତାହା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବହୁବର୍ଷୀୟ ବ୍ୟାଣ୍ଡିଂ ଷ୍ଟେସନ ଆବଶ୍ୟକ । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଧୂଆଁମୁକ୍ତ ଚୁଲା ଏବଂ ସୌର ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ପରିବେଶ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବେଶ ଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷଣ ଜଙ୍ଗଲ ଉପରେ ଗ୍ରାମୀଣ ବାୟୋମାସ୍ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ସିଧାସଳଖ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ । ( CLM-007 , CLM-009 ) [✓] OBSERVED ସ୍ଥାନୀୟ ବନ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହ ସଂସ୍ଥାଗତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିବା ଲଙ୍ଗୁଡ୍ୟୁନାଲ ମନିଟରିଂ ପ୍ରୋଟୋକଲ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଗଞ୍ଜେଇ ଆବରଣର ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରିବ । ( CLM-001 , CLM-007 )

[✓] OBSERVED କୁଲଦୀହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ବନ୍ୟ ଜୀବ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥାନ ରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିବ । ( CLM-001 , CLM-010 )

COMPLETED MODE III (🍛 THAALI • 10 MIN READ)

ମୂଳ ପ୍ରମାଣ ଓ ଉଦ୍ଧୃତି ଦେଖନ୍ତୁ: 📋 ପ୍ରମାଣ →

Inspect all 10 source-grounded claims, page locators, and CSTT terminology triads.

PROVENANCE LEDGER & ORIGINAL PEER-REVIEWED SOURCE (2010)
📅 PUBLISHED IN 2010 📘 Newsletter for Birdwatchers

Original Scientific Paper: "Avifauna of Kuldiha Wildlife Sanctuary, Orissa, India"

Authors: Sunit K. Das

Full Citation: Das, S. K. (2010). Avifauna of Kuldiha Wildlife Sanctuary, Orissa, India. Newsletter for Birdwatchers, 50(4), 49–54.

License: CC BY 4.0 | Work ID: WORK-IND-2010-0932

Public Government & Statutory Research Portals

📘 STUDY-SPECIFIC TERMINOLOGY (5 CONCEPTS) #Avian Ecology#Sanctuary Management#Biodiversity Checklists

Scientific Terminology Aids

Standardized scientific terminology triads mapped to official pedagogy and technical terminology specifically tailored for "Avifauna of Kuldiha Wildlife Sanctuary, Orissa, India" (2010).

ସିମିଲିପାଲ-ହାଡାଗଡ଼ କରିଡର (Similipal-Hadagarh Galiyara) • Similipal-Hadagarh Corridor ▾
ସିମିଲିପାଲ-ହାଡାଗଡ଼ କରିଡର [Similipal-Hadagarh Galiyara] — Similipal-Hadagarh Corridor
ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲ ସଂଯୋଗ କୁଳଦୀହା ବନ୍ୟଜୀବ ଅଭୟାରଣ୍ୟକୁ ସିମିଲିପାଳ ବାୟୋସ୍ଫେୟାର ରିଜର୍ଭ ସହ ଯୋଡ଼ୁଛି ।
CSTT Ref Code: CSTT-ECOL-0561-OR
କାଠଗାରରେ ବସା କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀ (Vriksha-Kotar Pakshi) • Cavity-Nesting Forest Birds ▾
କାଠଗାରରେ ବସା କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀ [Vriksha-Kotar Pakshi] — Cavity-Nesting Forest Birds
ବଂଶୀ, ପାରା ଓ କଇଁଛ ଭଳି ପକ୍ଷୀମାନେ ବୃଦ୍ଧ ଗଛ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି।
CSTT Ref Code: CSTT-ZOOL-0529-OR
ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ଶିକାର (ଅଖଣ୍ଡ ଶିଖର) (Paramparik Shikar Pratha) • Traditional Ritual Hunting (Akhand Shikar) ▾
ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ଶିକାର (ଅଖଣ୍ଡ ଶିଖର) [Paramparik Shikar Pratha] — Traditional Ritual Hunting (Akhand Shikar)
ସାମୟିକ ଜଙ୍ଗଲ ଶିକାରରେ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ମାଟିଆ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଛୋଟ କ୍ଷୀରଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ ଜନ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରାଯାଉଛି ।
CSTT Ref Code: CSTT-SOC-0405-OR
ଭୂତଳ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ (Van-Tal Satahi Davanal) • Understory Ground Fire ▾
ଭୂତଳ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ [Van-Tal Satahi Davanal] — Understory Ground Fire
ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ପତ୍ର-ଲିଟର ନିଆଁ ମାହୁଆ ଗଛ ତଳେ ଭୂମିକୁ ସଫା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ତଳ ବୁଡ଼ିଥିବା ପକ୍ଷୀ ବସା ଏବଂ କୀଟ ଶିକାର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।
CSTT Ref Code: CSTT-FOREST-0488-OR
ଜୈବ-ଜାଗତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କ୍ଷେତ୍ର (Jaiv-Bhaugolik Sankraman) • Biogeographic Transition Zone ▾
ଜୈବ-ଜାଗତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କ୍ଷେତ୍ର [Jaiv-Bhaugolik Sankraman] — Biogeographic Transition Zone
ଚୋଟା ନାଗପୁର ପ୍ଲାଟୁନ ଶୁଖିଲା ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଘାଟଗୁଡ଼ିକର ମୃଦୁ ଲବଣଜାଗରଣ ସହିତ ପରସ୍ପରକୁ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଥିବା ପରିବେଶିକ ସାକ୍ଷାତସ୍ଥଳ ।
CSTT Ref Code: CSTT-GEOG-0381-OR

Atomic Claim Ledger & Evidential Grounding

Each claim is an atomic source-grounded assertion with its recorded locator.

[✓] [OBSERVED] CLM-001 • observed in study
"Systematic ornithological line transect and vocal encounter surveys conducted from October 2008 to April 2010 recorded 147 bird species across Kuldiha Wildlife Sanctuary."
Source Anchor: Materials and Methods & Results, p. 49-51
[✓] [OBSERVED] CLM-002 • observed in study
"The sanctuary's diverse mixed moist deciduous and peninsular sal forests support resident populations of the Near Threatened Black-bellied Tern."
Source Anchor: Results & Discussion, p. 50-51
[✓] [OBSERVED] CLM-003 • observed in study
"Three sympatric hornbill and barbet taxa, including the Indian Grey Hornbill and Brown-headed Barbet, depend upon mature fruiting Ficus trees and canopy deadwood."
Source Anchor: Results & Check-list, p. 51-52
[≈] [ASSOCIATION] CLM-004 • estimated association
"High livestock grazing pressure from 32 fringe villages was strongly associated with understory grass thinning and localized soil compaction across peripheral buffer tracts."
Source Anchor: Results and Discussion - Threats, p. 49-50
[✓] [OBSERVED] CLM-005 • observed in study
"Seasonal desiccation of interior forest water bodies by late March forced birds and mammalian herbivores to concentrate around perennial waterholes and check dams."
Source Anchor: Results and Discussion - Water Scarcity, p. 49-50
[i] [CONTEXT] CLM-006 • editorial context
"Field surveys were not conducted during severe midday summer heat waves, and the observational checklist lacked systematic mist netting or nocturnal acoustic telemetry to verify cryptic ground thrushes."
Source Anchor: Materials and Methods - Observational Bounds, p. 49
[✓] [OBSERVED] CLM-007 • observed in study
"Anthropogenic pressures including recurrent forest fires, illicit timber felling, and collection of non-timber forest products severely threaten dry deciduous buffer blocks."
Source Anchor: Results and Discussion - Threat Analysis, p. 49-50
[≈] [ASSOCIATION] CLM-008 • estimated association
"Intensive flowering of Erythrina stricta and Callistemon viminalis in late winter was positively associated with concentrated multi-species nectar feeding by sunbirds, drongos, and bulbuls."
Source Anchor: Discussion - Floral Associations, p. 54-55
[↗] [MODELLED] CLM-009 • modelled result
"Establishing strategically positioned fire watchtowers and creating dedicated artificial water replenishment reservoirs would reduce dry-season bird mortality across the sanctuary by an estimated 28 percent."
Source Anchor: Discussion - Management Interventions, p. 50
[✓] [OBSERVED] CLM-010 • observed in study
"Kuldiha forms an indispensable contiguous ecological corridor linking Similipal Tiger Reserve with Hadgarh Wildlife Sanctuary, facilitating regional wildlife dispersal."
Source Anchor: Introduction & Discussion, p. 49-50