ସହରାଞ୍ଚଳ ଏୟାରସେଲ୍ ଏବଂ କୃଷି କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର

[✓] OBSERVED ଆଧୁନିକ ଦୁନିଆରେ କେଉଁଠାରେ ବି ଦସ୍ତାବିଜିତ ଅତି ଭୟଙ୍କର କୀଟ ପ୍ରଦୂଷଣର ଶିକାର ହେଉଛି ଭାରତ-ଗଙ୍ଗୀୟ ତୃଣମୂଳ । [CLM-002] [✓] OBSERVED ସହରଗୁଡ଼ିକର ଯାନବାହନ ନିର୍ଗମନ ଓ ଶିଳ୍ପଗତ ଗ୍ୟାସ ପ୍ରଦୂଷଣର ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ମୂଳ ସୂଚକାଙ୍କ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଅକ୍ସିଜେଣ୍ଟ୍ ଶୀତଦିନେ ଧୂଆଁପାତ ଘଟଣା ଆଞ୍ଚଳିକ ବାହ୍ୟ ଜୈବସ୍ତୁ ଜଳିବା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । [CLM-001] [CLM-002] [✓] OBSERVED ଧାନ ସଂଗ୍ରହକୁ ଯାନ୍ତ୍ରିକକରଣ କରିବା ପରେ ପଞ୍ଜାବ ଏବଂ ହରିୟାଣାର କୃଷକମାନେ ଶୀତକାଳୀନ ଗହମ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ବିହନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଚାଉଳ ବଗିଚା ଜାଳିଛନ୍ତି । [CLM-001] [CLM-003] [✓] OBSERVED ଏହି ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର ମହାକାଶୀୟ ପରିସରକୁ ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ଗବେଷକମାନେ ତିନିଟି ପ୍ରମୁଖ ଭାରତୀୟ ମହାନଗର ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ବର୍ଷର ଉପଗ୍ରହ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ସ୍ଥଳ ନିରୀକ୍ଷଣ ତଥ୍ୟ ସେଟ୍ର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିଲେ । [CLM-001] [CLM-004]

[↗] MODELLED ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ୨୦୦୭ରୁ ୨୦୧୩ ମଧ୍ୟରେ ଦିଲ୍ଲୀ, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଏବଂ ପୁନେରେ ବିମାନ ପ୍ୟାକେଲର ଗତିବିଧିକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା ପାଇଁ HYSPLIT ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ପଛପଟ ଗତିପଥ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା । (2007) (2013) [CLM-003] [CLM-004] [✓] OBSERVED ଟେରା ଏବଂ ଆକ୍ବା ଉପଗ୍ରହରେ ନାସାର ମୋଡିସ୍ ସେନ୍ସର ଦ୍ୱାରା ମାପାଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନି ବିସ୍ତୃତ ଶକ୍ତି ସକ୍ରିୟ ନିଆଁ ଦ୍ବାରା ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ତାପଜ ଶକ୍ତିକୁ ପରିମାଣର କରିଥାଏ । [CLM-001] [✓] OBSERVED କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡ (ସିପିସିବି) ର ନିରନ୍ତର ପରିବେଶ ଅନୁଧ୍ୟାନ ନେଟୱାର୍କରୁ ଉପରିସ୍ଥ କୀଟନାଶକ ମାପ (PM10 ଏବଂ PM2.5) ହାସଲ କରାଯାଇଥିଲା । [CLM-002] [CLM-007] [✓] OBSERVED ବିମାନ ବନ୍ଦରର ଦୃଶ୍ୟମାନତା ଅବଲୋକନ ଏବଂ ଏୟରୋନେଟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଫୋଟୋମିଟର ଆଏରସଲ ଅପଟିକାଲ୍ ଗଭୀରତାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଏହି ଯାନଗୁଡ଼ିକ ସଫା ଧୂଆଁର ତୀବ୍ରତାର ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଓପ୍ଟିକ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲା। [CLM-007] [CLM-008]

ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ବିପରୀତ ଗତି ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ

[✓] OBSERVED ଉପଗ୍ରହ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ କୃଷି ଜଳିବା ଦ୍ୱାରା ଅଦ୍ଭୁତ ତାପମାତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର ବିକିରଣ ଶକ୍ତି ୧୨ ହଜାର ମେଗାୱାଟରୁ ଅଧିକ । (12) (000) [CLM-001] [↗] MODELLED ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ପଛ ପଥରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ପବନ ଏହି ଘଞ୍ଚ ଧୂଆଁକୁ ସିଧାସଳଖ ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିବହନ କରିଥାଏ । [CLM-003] [↗] MODELLED ସେହିପରି ଶୀତଦିନେ ଦିଲ୍ଲୀର ପ୍ଲାନେଟାର ସୀମା ସ୍ତର ରାତିରେ ୫୦୦ ମିଟର ତଳେ ଖସିପଡ଼ିବାର କାରଣ ହେଉଛି ପାଣିପାଗ । (500) [CLM-005] [↗] MODELLED ଏହି ତାପମାତ୍ରା ପରିବର୍ତ୍ତନର ସ୍ତର ଏକ ଅପରିଷ୍କାର ବାୟୁସେନା କଭର୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଯାହା ଭୂମି ନିକଟରେ ବିପଦଜନକ କଣିକାଗୁଡ଼ିକୁ ପତଳା କରିବା ଏବଂ ଭର୍ଟିକଲ ବିସ୍ତାରକୁ ରୋକିଥାଏ। [CLM-005] [CLM-008]

[✓] OBSERVED ଭୂମିରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଗମନାଗମନ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ: ପିଏମ୨.୫ ସ୍ତର ନିୟମିତ ଭାବେ ପ୍ରତି ଘନ ମିଟର ୩୦୦ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମରୁ ଅଧିକ, ଯାହା ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସୀମାଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ଅଧିକ । (5) (300) [CLM-002] [✓] OBSERVED ଏହାର ବିପରୀତ ଭାବେ, ଅର୍ଦ୍ଧଦ୍ୱୀପ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଋତୁସ୍ରାବ ପ୍ରଦୂଷଣର ଗତି ରହିଛି । [CLM-004] [✓] OBSERVED ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଏବଂ ପୁଣେରେ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଶୁଖିଲା ପୋକ ଜଳିବା କାରଣରୁ ଫେବୃଆରୀ ରୁ ଏପ୍ରିଲ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଗରମ ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବର ଶୁଖୁଆ ଋତୁରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ବାୟୋମାସ୍ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ । [CLM-004] [✓] OBSERVED ଉଚ୍ଚ ସୀମାରେଖା ସ୍ତର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ତଟୀୟ ପବନର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରବାହ ଦିଲ୍ଲୀର ପ୍ରବଳ ନାଇଟ୍ ପ୍ଲୁଏଣ୍ଟ ଫାଶନକୁ ରୋକିଥାଏ । [CLM-004] [CLM-005]

ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସୀମା ଏବଂ ବାୟୁସେନା ପରିଚାଳନା ନୀତି

[✓] OBSERVED ଭୂମିସ୍ତରୀୟ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ପରିମାଣରେ ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ମହାକାଶରେ ପ୍ରସାରିତ ଅପ୍ଟିକାଲ ସେନସର ଉପରେ ନିର୍ଭର କଲେ ରିମୋଟ ସନ୍ସିଂର ଏକ ଗୁରୁତର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରିବ । [CLM-001] [i] CONTEXT ଉପଗ୍ରହ ଅପ୍ଟିକାଲ ଯନ୍ତ୍ର ବିନା ସିଧାସଳଖ ଦୃଷ୍ଟି ରେଖା ସୌର ଆଲୋକରେ ଘନ ମେଘ ଡେକ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏରୋସୋଲ୍ ଅପ୍ଟିକ ଗଭୀରତାକୁ ମାପିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇ ନ ଥିଲା । [CLM-006] [✓] OBSERVED ତେଣୁ ଘନ ମେଘ ଓ କୁହୁଡ଼ିର ସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ଶିଖରକୁ ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ଉପରିସ୍ଥ ତଦାରଖ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ରହିଛି । [CLM-001] [CLM-007] [✓] OBSERVED ଉପଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ନିଆଁ ଚିହ୍ନଟକୁ ଭୂମିରେ ଥିବା କୀଟନାଶକ ମନିଟର ସହିତ ସଂଯୋଗ କରିବା ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ସତର୍କତା ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଆଧାର ପ୍ରଦାନ କରେ । [CLM-001] [CLM-007]

[≈] ASSOCIATION କାଣ୍ଡିଆଁରେ ପୋକ ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି ହେବା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ଋତୁସୂଚିତ ଫସଲ ଜଳିବା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଗଭୀର କ୍ଷତି ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କରେ । [CLM-009] [↗] MODELLED ଶୀତଦିନେ ଠପ୍ ହେବାର ସୂଚକାଙ୍କରେ ବାର୍ଷିକ ପରିବର୍ତ୍ତନରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ସମାନ ଜଳବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ପରିମାଣ ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ ବହୁତ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦୂଷିତ ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । [CLM-010] [✓] OBSERVED ନୀତିଗତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦଣ୍ଡନୀୟ ଫସଲ ଜାଳି ଜରିମାନାଠାରୁ ex-situ ବାୟୋ ପେଲେଟ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ସବସିଡିଯୁକ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ପାଇଁ ପ୍ରୋଆକ୍ଟିଭ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦିଗରେ ପରିବର୍ତିତ ହୋଇପାରେ । [CLM-001] [CLM-010] [↗] MODELLED ଆନ୍ତଃରାଜ୍ୟ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ପ୍ରଶାସନ ମାଧ୍ୟମରେ ବାୟୁପ୍ରଦୂଷଣର ପରିଚାଳନା ଭାରତ-ଗଙ୍ଗୀୟ ଉପତ୍ୟକାକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ବାୟୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଦିଗରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକରଣ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି । [CLM-003] [CLM-010] [✓] OBSERVED ଅକ୍ଟୋବର ଶେଷ ଭାଗରେ ଜଳୁଥିବା ସପ୍ତାହଗୁଡ଼ିକର ଶୀର୍ଷ ସମୟରେ ପଞ୍ଜାବ ଓ ହରିୟାଣାର ଗ୍ରାମୀଣ ଆକାଶ ଧୂଆଁର ଘନ କପତ ତଳେ ତମ୍ବା ରଙ୍ଗର ଦେଖାଯାଏ। [CLM-001] [CLM-008] [✓] OBSERVED ୨୦୦୯ରେ ପଞ୍ଜାବର ଭୂତଳ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ହେବା ପରେ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଜଳଭଣ୍ଡାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଧାନ ଚାଷ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିଲା । (2009) [CLM-001] [CLM-010]

[✓] OBSERVED ଏହି ଆଇନଗତ ବିଳମ୍ବ ଫଳରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ କେବଳ ୧୦ରୁ ୧୫ ଦିନ ସମୟ ବଳକା ଜମିରେ ଗହମ ବୁଣିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। [CLM-001] [CLM-010] [✓] OBSERVED ଚାଷ ପାଇଁ କଡ଼ା ସମୟସୀମା ଥିବା ବେଳେ ଧାନର ଚାରାକୁ ନିଆଁ ଲଗାଇବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ଶସ୍ତା ଉପାୟ ପାଲଟିଥିଲା। [CLM-001] [CLM-010] [✓] OBSERVED ବାୟୋମାସ୍ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡରେ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥିବା ଉତ୍ତମ କାର୍ବନଶକ୍ତ କୀଟନାଶକଗୁଡ଼ିକ କ୍ୟାନସରଜନକ ପଲିସାଇକ୍ଳିକ ଅରାମାୟନିକ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ୍ ଏବଂ ଭେଲାଲିକ୍ ଜୈବିକ ସଂଯୋଜନାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ । [CLM-002] [CLM-009] [✓] OBSERVED ଶିଶୁ ଓ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଧୂଆଁରେ ଥିବା ସମୟରେ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଆସ୍ଟମା ଆଟାକ ଏବଂ ଗମ୍ଭୀର ବ୍ରୋନ୍କାଇଟିସ୍ ସାମିଲ ଅଛି । [CLM-002] [CLM-009] [✓] OBSERVED ଦିଲ୍ଲୀର ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ଉଡ଼ାଣର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ରନୱେ ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି କମ୍ ଥିବାରୁ ବ୍ୟାଘାତ ଏବଂ ବାତିଲ୍ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ। [CLM-008] [✓] OBSERVED ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଆବାସିକ ଜୋନରେ ସିପିସିବି ପରିବେଶ ଅନୁଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ PM10 ଓ PM2.5 ଭାଗର ସମାନ୍ତରାଳ ବୃଦ୍ଧି ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଛି। [CLM-007]

[✓] OBSERVED ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଘାଟମାନଙ୍କରେ କୃଷି କ୍ଲିରିଂ ଏବଂ ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଯୋଗୁଁ ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବର ବାୟୋମାସ୍ ଜଳିବାରେ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି । [CLM-004] [✓] OBSERVED ପୁଣେରେ ଗଞ୍ଜେଇ ବଗାସ ଜଳାଇବା ଏବଂ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଯୋଗୁଁ ବସନ୍ତ ମାସରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ କୀଟ ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ । [CLM-004] [✓] OBSERVED ପାଣିପାଗ ମଡେଲରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଦକ୍ଷିଣ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପବନ ଅନୁଦାନ ଉତ୍ତର ନଦୀ ପାର୍ଶ୍ୱ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ରହିଛି। [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED ଏହି ସ୍ଥାନିକ ସୁବିଧା ଯୋଗୁଁ ଡେକାନ ପ୍ଲାଟୁନ ସହରରେ ବିପଦଜନକ ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀ ପଦାର୍ଥର ମାତ୍ରା ସପ୍ତାହ ଧରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ରୋକିଥାଏ । [CLM-004] [CLM-005] [↗] MODELLED ଦିଲ୍ଲୀ, ପଞ୍ଜାବ, ହରିୟାଣା ଏବଂ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ନିୟାମକ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ପରିଚାଳନା ଆୟୋଗ (CAQM) ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । [CLM-003] [CLM-010] [✓] OBSERVED ହାପି ସିଡର ମେସିନ ଏବଂ ଶୂନ୍ୟ-ପୋତି ଚାଷ କରୁଥିବା ବିହନ ଉତ୍ପାଦନକାରୀଙ୍କୁ ପୁଞ୍ଜି ସବସିଡି ପ୍ରଦାନ କରିବା କ୍ଷେତରେ ଜଳୁଥିବା ଜଳିଯିବା ସଂକ୍ରମଣକୁ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ଭରସା ଦେଇଛି । [CLM-001] [CLM-010]

[✓] OBSERVED କିନ୍ତୁ ଛୋଟ ଓ ଅଳ୍ପ ଚାଷୀମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ ଭାରି ଟ୍ରାକ୍ଟର ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଡିଜେଲ ଇନ୍ଧନ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ସଂଘର୍ଷ କରନ୍ତି । [CLM-001] [CLM-010] [✓] OBSERVED ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟାପକ ଉପଯୋଗ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା, ଯେଉଁଠାରେ ନାମାଙ୍କିତ ଦରରେ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଭଡ଼ାରେ ନିଆଯାଇପାରିବ । [CLM-001] [CLM-010] [✓] OBSERVED କୋଇଲା ସହିତ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫସଲ ଅବଶିଷ୍ଟ ପେଲେଟକୁ ମଧ୍ୟ ମିଶାଇ ଶସ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଆର୍ଥିକ ବଜାର ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଲାଗି ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି । [CLM-001] [CLM-010] [✓] OBSERVED ପରିବେଶ ବିପଦର ପରିଣାମ ସ୍ୱଚ୍ଛ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସାମଗ୍ରୀରେ କୃଷି ଆବର୍ଜନା ରୂପାନ୍ତର କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ଧୂଆଁ ସଂକଟକୁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ମିଳିପାରିବ । [CLM-001] [CLM-010] [✓] OBSERVED ଜନ ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ଏବଂ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରରେ କୃଷକ ମାନ୍ୟତା ପୁରସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଶୂନ୍ୟ ଜଳୁଥିବା ଚାଷ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଗର୍ବ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ । [CLM-001] [CLM-010] [✓] OBSERVED ଜାତୀୟ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ସୂଚକାଙ୍କରେ ନିରନ୍ତର ସୁଧାରକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଲାଗି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁଧ୍ୟାନ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନୀତିଗତ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିପାରିବ । [CLM-007] [CLM-010]

ଏରୋସଲ ମାଇକ୍ରୋଫିଜିକା, ଆଞ୍ଚଳିକ ପରିବହନ ଗତିଶୀଳତା ଓ ଜନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ

[✓] OBSERVED ଭାରତ-ଗଙ୍ଗୀୟ ଜଳବାୟୁରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ପରିବହନ କରିଡର, କୋଇଲା ଚାଳିତ ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ କେନ୍ଦ୍ର, ଇଟା ଅଗ୍ନିଶମ ପାତ୍ର ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁରୁ ବାରମ୍ବାର ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ପ୍ରଦୂଷଣ ନିରନ୍ତର ଭାବେ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବାବେଳେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟଜନକ ଶୀତଦିନିଆ ପ୍ରଦୂଷିତ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ କୃଷି ବାୟୋମାସ୍ ଜଳିଯିବା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ( CLM-001 , CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଧାନ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ରାଜ୍ୟରେ କମ୍ବାଇନ ଫସଲର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ପରେ, ଜମିରେ ବିଶାଳ ଧାନ ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶ ରହିଯାଏ । ( CLM-001 , CLM-003 ) [✓] OBSERVED ଏହି ଜଟିଳ ଦହନ ଦ୍ୱାରା ବହୁ ପରିମାଣର କାର୍ବୋନେସ ଏୟୋରାଜଲ୍ ବାହାରିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ତତ୍ତ୍ବଗତ କର୍ଣ୍ଣ, ଅର୍ଗାନିକ୍ କର୍ଣ ଏବଂ ଭ୍ଲାଟିଲିକ ଅଙ୍ଗାରକ ପ୍ରାକୃତିକ ପଦାର୍ଥ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଦ୍ବିତୀୟ ଫୋଟୋକେମିକାଲ ଅକ୍ସିଡେସନ୍ ଦେଇ ଗତି କରିଥାଏ । ( CLM-001 , CLM-007 ) [↗] MODELLED ଏହି ଧୂଆଁର ପ୍ରଭାବରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସିନୋପ୍ଟିକ୍ ପାଣିପାଗ ସହିତ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏବଂ ଶହଶହ କିଲୋମିଟର ବାୟୁ ପଥରେ ଗଭୀର କ୍ଷେତ୍ରୀୟ କୁହୁଡ଼ି ସ୍ତର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ( CLM-003 , CLM-008 ) [↗] MODELLED ପ୍ରଭାବୀ ବାୟୁ ଶୃଙ୍ଖଳା ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାନିକ ପଦଚିହ୍ନ, ସମୟର ଅବଧି ଏବଂ ପାଣିପାଗ ବିସ୍ତାର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବୁଝିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ( CLM-003 , CLM-004 , CLM-010 ) [✓] OBSERVED ଏହି ଅନୁସନ୍ଧାନ ଉତ୍ତର ଭାରତର ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ଡେକାନ ଉପଦ୍ୱୀପସ୍ଥ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଓ ପୁନେରେ ବାୟୋମାସ୍ ଧୂଆଁର ପ୍ରଭାବକୁ ପରୀକ୍ଷା କରି ଏକ ଅନୁଭୂତ ବହୁ-ସେନସର ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ । ( CLM-001 , CLM-004 )

[↗] MODELLED ଆଞ୍ଚଳିକ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପରିବହନ କରିଡର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ, ଜାତୀୟ ମହାସାଗର ଏବଂ ବାୟୁ ପ୍ରଶାସନ (NOAA) HYSPLIT ମଡେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରି କିନେମାଟିକ୍ ପଛ ପଥକୁ ସିମୁଲେଟ୍ କରାଯାଇଥିଲା। ( CLM-003 ) [↗] MODELLED ଭୂତଳସ୍ତରଠାରୁ ୫୦୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚରେ ପଥ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ନାଇଟର୍ଣ୍ଣଲ ବର୍ଡରୀ ଲେୟର କୋର୍ ସହିତ ସମାନ ଥିଲା । ତିନି ଦିନିଆ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ ୱିଣ୍ଡୋ ଉପରେ ବିମାନ ପାର୍କ୍ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଅନୁସରଣ କରି। (500) ( CLM-003 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଏକ କିଲୋମିଟରର ସ୍ପେଶାଲ ରିଜୋଲୁସନ ବିଶିଷ୍ଟ ମଓଦଇସ ତଏରରଅ ଏବଂ ଅକଉଅ ସକ୍ରିୟ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦ (ମଓଦ14/ମୟଦ14) ରୁ ନିଆଁ ଲାଗିବା ସ୍ଥାନ ଓ ଆକାଶରେ ବିସ୍ତାରିତ ଶକ୍ତି (ମେଗାୱାଟ୍ସରେ ମାପାଯାଇଥିବା ଫରପ) ନିର୍ଗତ କରାଯାଇଥିଲା। ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡ (ସିପିସିବି) ର ଶିଳ୍ପ, ବାଣିଜ୍ୟିକ ଏବଂ ଆବାସିକ ସହରୀ ଭୂମି ବ୍ୟବହାରକୁ ନେଇ ନିରନ୍ତର ତଦାରଖ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ମୃତ୍ତିକା ସ୍ତରର କୀଟନାଶକ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତ ହାସଲ କରାଯାଇଛି । ( CLM-002 , CLM-007 ) [↗] MODELLED ନ୍ୟାସାର ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ରିଟ୍ରୋସ୍ପେକ୍ଟିଭ୍ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଫର ରିସର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ (ମେରା) ର ପୁନଃ ବିଶ୍ଲେଷଣ ତଥ୍ୟ ସେଟ୍ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହ ସୀମା ସ୍ତରର ଉଚ୍ଚତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇଥିଲା । ( CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଆକାଶର ଅପ୍ଟିକାଲ ତ୍ବଚାରେ ଥିବା ଅନ୍ଧକାରରେ ଐତିହାସିକ ପ୍ରବାହକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବେସାମରିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଭୂ-ପୃଷ୍ଠ ଦୃଶ୍ୟମାନତା ମାପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ( CLM-008 ) [✓] OBSERVED ଏରୋନେଟ୍ର ଭୂମି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଫୋଟୋମେଟର୍ ଏବଂ ଉପଗ୍ରହ ମୋଡିସ୍ ସେନ୍ସରରୁ ଆଏରୋସଲ ଅପ୍ଟିକାଲ୍ ଡେବିଟ୍ (AOD) ରିଟେକ୍ମେଣ୍ଟ୍ ସମେତ ପୃଷ୍ଠ ଅନୁଧ୍ୟାନ ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା । ( CLM-001 , CLM-007 )

ତାପମାତ୍ରାରେ ନିଆଁ ଲାଗିବା, ସୀମା ସ୍ତରକୁ ଦମନ କରିବା ଏବଂ କଣିକା ସ୍ପିକ୍ସ

[✓] OBSERVED ପଞ୍ଜାବ ଏବଂ ହରିୟାଣାରେ ମୌସୁମୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ନିଆଁ ଲାଗିଥିବା ବେଳେ ଏହାର ଶକ୍ତି ୧୨,୦୦୦ ମେଗାୱାଟରୁ ଅଧିକ ରହିଛି। (12) (000) ( CLM-001 ) [↗] MODELLED HYSPLIT ଟ୍ରାକ୍ଟର ଜଳବାୟୁ ବିଜ୍ଞାନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ସିନୋପଟିକ୍ ପବନ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସିଧା ହିନ୍ଦୁ-ଗଙ୍ଗୀୟ ଭୂତଳ କରିଡରରେ ଧୂଆଁ ପାତ୍ରକୁ ଦିଲ୍ଲୀ ଆଡ଼କୁ ଟାଣୁଥିଲା । ( CLM-003 ) [↗] MODELLED ଅକ୍ଟୋବର ଓ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ, ମୌସୁମୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପାଣିପାଗ ପରିସ୍ଥିତି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଉଚ୍ଚ ଚାପର ପାହାଡ଼ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯାହା ଶାନ୍ତ ଭୂତଳ ପବନ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ରାତିରେ ଅବସ୍ତା ଦ୍ୱାରା ପରିଚିତ । ( CLM-003 , CLM-005 ) [↗] MODELLED ମେରାର ପାଣିପାଗ ପୁନଃ ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଦିଲ୍ଲୀ ଉପରେ ରାତିରେ ଗ୍ରହ ସୀମାର ସ୍ତରର ଉଚ୍ଚତା ୫୦୦ ମିଟରରୁ କମ୍ ହୋଇଯାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ତୃଣମୂଳ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ । (500) ( CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଏହି ଗମ୍ଭୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ କାଣକ୍ୟର ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତତା ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥିଲା, ଦିଲ୍ଲୀରେ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ହାରାହାରି ପିଏମ-୨.୫ ମାତ୍ରା ନିୟମିତ ଭାବେ ୩୦୦ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ ପ୍ରତି ଘନମିଟରରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। (24) (5) (300) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ସିପିସିବିର ଭୂମି ନିରୀକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ପିଆଜ ୧୦ ବିମୁଦ୍ରାକରଣ ପ୍ରତି ଘନ ମିଟର ପିଛା ୧୫୦ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମରୁ ଅଧିକ ଥିବା ବେଳେ ପବନରେ ଉଠିଥିବା କୃଷି ଏୟାରସେସ୍ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ଫ୍ଲୁଏଫର୍ ପ୍ରଦୂଷଣ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଘଟଣାରେ ସମନ୍ୱିତ ଭାବେ ଏହି ବିମୁଦ୍ରୀକରଣ କରାଯାଇଛି। (150) ( CLM-007 ) [✓] OBSERVED ବିମାନ ବନ୍ଦରର ଦୃଶ୍ୟମାନତା ଏକାସାଙ୍ଗରେ ହ୍ରାସ ପାଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଜଳୁଥିବା ଯାଗାରେ ୧.୫ କିଲୋମିଟର ତଳେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବହନ ନେଟୱାର୍କକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଥିଲା । (1.5) ( CLM-008 )

[✓] OBSERVED ଦିଲ୍ଲୀର ମୌସୁମୀ ପରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ସଙ୍କଟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ପେନିନ୍ସୁଲାର ସହରରେ ଥିବା ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଓ ପୁନେର ଜଳିବା ଶୈଳୀ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଫେବୃଆରୀରୁ ଏପ୍ରିଲ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଶୀତର ଶେଷ ଏବଂ ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବର ଶୁଖିଲା ମାସରେ ଜଙ୍ଗଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଓ କୃଷି କ୍ଷେତଗୁଡ଼ିକରେ ସଫାସୁତୁରା ଭାବେ ଆଞ୍ଚଳିକ ବାୟୋମାସ୍ ଜଳିବା ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED ତେବେ, ଅର୍ଦ୍ଧଦ୍ୱୀପ ଉପରମୁଣ୍ଡ ସହର ଉପରେ ଗ୍ରହ ସୀମା ସ୍ତରର ଉଚ୍ଚତା ଅଧିକ (ସାଧାରଣତଃ 1,200 ମିଟରରୁ ଅଧିକ) କାରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତାପିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ । ( CLM-004 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୀମା ସ୍ତରୀୟ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ସ୍ଥିର ଆଞ୍ଚଳିକ ପବନ ଆରବ ସାଗର ଓ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ନିର୍ଗତ ଏରୋସଲଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ରୁତ ବିସ୍ତାରକୁ ସୁଗମ କରିଥାଏ । ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED ତେଣୁ, ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବର ମାସରେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଓ ପୁଣେରେ ଏରୋସୋଲ ଅପ୍ଟିକାଲ୍ ଗଭୀରତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ବେଳେ ଭୂମି କୀଟ ପରିମାଣ ଭାରତ-ଗଙ୍ଗୀୟ ସ୍ତରରେ ବହୁତ କମ୍ ରହିଛି । ( CLM-004 , CLM-007 ) [✓] OBSERVED ଏହି ଅନୁଭୂତିଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ସହରାଞ୍ଚଳ ପ୍ରଦୂଷଣର ଦୁର୍ବଳତା ଆଂଚଳିକ ନିର୍ଗମନ ଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ଋତୁସୂଚୀ ସୀମା ସ୍ତରର ଗତିଶୀଳତାର କଡାକଡି ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ । ( CLM-004 , CLM-005 , CLM-010 )

ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କଟକଣା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରିଣାମ ଏବଂ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶାସନ

[✓] OBSERVED ଆଞ୍ଚଳିକ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ଗତିଶୀଳତାକୁ କଠୋର ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଉପଗ୍ରହ ରିମୋଟ ସେନ୍ସିଂ ଦ୍ୱାରା ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ( CLM-001 ) [i] CONTEXT ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଅପ୍ଟିକାଲ ରେଡିଓମିଟରଗୁଡିକ ମେଘମୁକ୍ତ କିମ୍ବା ଘନ କୁହୁଡ଼ି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିନା ମେଘ ମୁକ୍ତ ପିକ୍ସେଲ ୱିଣ୍ଡୋରେ ପୃଷ୍ଠାର ଏରୋଜୋଲ୍ ଅପ୍ଟिकल ଗଭୀରତାକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିପାରିନଥିଲେ । ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ପ୍ରବଳ ଶୀତ ଋତୁରେ ଧୂଆଁର ପ୍ରବାହ ସମୟରେ, ଲଗାତାର କୁହୁଡ଼ି-ମସ୍ତି ମିଶ୍ରଣ ଅନେକ ଥର ଉପଗ୍ରହର ପୃଷ୍ଠ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଅନ୍ଧକାରମୟ କରିଥାଏ ଏବଂ ଏହାଦ୍ୱାରା କକ୍ଷପଥରେ ଥିବା ଏରୋସଲ ରେକର୍ଡଗୁଡ଼ିକରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ତଥ୍ୟ ଅଭାବ ହୋଇଥାଏ । ( CLM-001 , CLM-007 ) [✓] OBSERVED ତେଣୁ କେବଳ ସ୍ବଚ୍ଛ ଆକାଶରେ ଉପଗ୍ରହ ପାସ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବଳ ଅସ୍ତିତ୍ବ ସମୟରେ ଉଚ୍ଚତମ ଏରୋସଲ ମାତ୍ରା ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ । ( CLM-001 , CLM-007 ) [✓] OBSERVED ଘଂଟା ଘଂଟାରେ ପୃଷ୍ଠର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ ଥିବା ଜଳବାୟୁକୁ ନିରନ୍ତର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ ସ୍ଥଳବିତ୍ତିକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ବାୟୁ ଗୁଣାତ୍ମକ ମାନକ (CAAQMS) ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ହୋଇ ରହିଛି । ( CLM-002 , CLM-007 )

[✓] OBSERVED ଦିଲ୍ଲୀରେ ହୋଇଥିବା ଗମ୍ଭୀର କୀଟନାଶକ ବୋଝ ସହରାଞ୍ଚଳ ଓ ଗ୍ରାମାଂଚଳରେ ଉଭୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ( CLM-002 , CLM-009 ) [≈] ASSOCIATION ମହାମାରୀ ବିଜ୍ଞାନ ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ହୃଦରୋଗ ଓ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ରୋଗ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ଏରୋସଲ ଅପ୍ଟିକାଲ୍ ଗଭୀରତା ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସେବାକୁ ଯିବା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ରହିଛି । ( CLM-009 ) [✓] OBSERVED ସବ-ମାଇକ୍ରୋନ କୀଟନାଶକ (PM1) ଆଲଭେଓଲାର ଫୁସଫୁସ୍ ପରିସରକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ ଏବଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ପ୍ରବାହରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସିଷ୍ଟମରେ ଦାହ ଓ ଅକ୍ସିଡେଟିଭ୍ ଷ୍ଟ୍ରେସ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ( CLM-002 , CLM-009 ) [✓] OBSERVED ସ୍କୁଲ ବୟସ ପିଲା, ବାହାରର ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଶ୍ରମିକ ଏବଂ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମେତ ଦୁର୍ବଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ଶୀତ ଋତୁରେ ଧୂଆଁପାତ ସମୟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଅପ୍ରତିଶତ ବୋଝ ଭୋଗୁଛନ୍ତି । ( CLM-002 , CLM-009 ) [≈] ASSOCIATION ଋତୁକାଳୀନ ଫସଲ ଜଳାଇବା ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ବୃହତ ଆର୍ଥିକ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ବ୍ୟୟକୁ ପରିମାଣରେ ବିବେଚନା କରିବା, ବ୍ୟାପକ କୃଷି ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପାଇଁ ଜରୁରି ଅର୍ଥନୈତିକ ସଠିକତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ( CLM-009 , CLM-010 )

[↗] MODELLED ଦିଲ୍ଲୀର ଶୀତକାଳୀନ PM2.5 ସ୍ତରରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଋତୁସ୍ରାବର ସୂଚକାଙ୍କ 45 ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥାଏ ବୋଲି ବାର୍ଷିକ ରିଗ୍ରେସନ୍ ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି । ( CLM-010 ) [↗] MODELLED ଏହି ଫଳାଫଳରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ସମାନ ପରିମାଣର ଫସଲ ଜଳିବା ଦ୍ୱାରା ପାଣିପାଗ ବିସ୍ତାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭୂମି ପ୍ରଦୂଷଣର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସୀମା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । ( CLM-005 , CLM-010 ) [↗] MODELLED ତେଣୁ, ସ୍ଥିର ଜଳିବା ନିଷେଧ କିମ୍ବା ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଯାନର ରାସନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତାରେ ସୁଧାର ଆଣିପାରିବ ନାହିଁ । ( CLM-010 ) [↗] MODELLED ବାୟୁ ସେକ୍ଟର ସ୍ତରରେ ପ୍ରଶାସନିକ ଢାଞ୍ଚାଗୁଡ଼ିକ, ଯେପରିକି ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତାର ପରିଚାଳନା କମିଶନ (CAQM) ରାଜ୍ୟ ସୀମା ପାର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଆଂଚଳିକ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସକୁ ଲାଗୁ କରିପାରିବେ । ( CLM-003 , CLM-010 ) [✓] OBSERVED କୃଷି ସମାଧାନରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଫସଲ ଅବଶିଷ୍ଟ ସାମଗ୍ରୀର ସମନ୍ୱୟ, ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ବ୍ରିକେଟ ଏବଂ ଇନ-ସିଟିଓ ବାୟୋ ଡିକମପୋଜରର ଗ୍ରହଣକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇପାରିବ । ( CLM-001 , CLM-010 ) [↗] MODELLED ଉତ୍ତର ଭାରତର ବାର୍ଷିକ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ସଙ୍କଟକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ବୈଜ୍ଞାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଛି ଆନ୍ତଃରାଜ୍ୟ ବାୟୁ ଶେଡ ପରିଚାଳନା ଢାଂଚାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା । ( CLM-003 , CLM-010 )

[↗] MODELLED ହିମାଳୟର ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ବିନ୍ଧିଆନ ପର୍ବତପର୍ବତର ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଇଣ୍ଡୋ-ଗଙ୍ଗେଟିକ ପ୍ଲେନ୍ ଏକ ଆଲୁଭୁଆଲ ମେଗା ଡିପ୍ରେସନ୍ । ( CLM-003 ) [↗] MODELLED ଏହି ପୃଥକ ଭୂ-ପ୍ରବଣୀୟ ବାସିନ୍ ସଂରଚନା ଏକ ସୀମିତ ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମରୁ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ପବନ ଅକ୍ଷରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ବାୟୁ ମାଂସକୁ ଚ୍ୟାନେଲ କରେ । ( CLM-003 ) [↗] MODELLED ମୌସୁମୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଭୂତଳ ପବନ ପ୍ରାୟତଃ ସେକେଣ୍ଡରେ ଦୁଇ ମିଟରରୁ କମ୍ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆଡଭେକ୍ସନ୍ ହାରକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ କମ କରିଥାଏ । ( CLM-003 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ମୃଦୁ ଖରିଫ ଧାନ ଚାଷରୁ ଶୁଖିଲା ରାବୀ ଗହମ ଚାଷକୁ ଯିବା ପାଇଁ କୃଷକମାନେ ମାଟିର ନରମତା ବାଷ୍ପ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଶୀଘ୍ର ପିଆଜ ସଫା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଧାନ ସଂଗ୍ରହରେ ହାତକୁ ଗାଇଥିବା ବେଳେ ପଶୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଗୃହପାଳିତ ଶସ୍ୟ ପାଇଁ ଲମ୍ବା ମୂଳଦୁଆ ଏବଂ ଡାଲି ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥାଏ। ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED କିନ୍ତୁ, ଏକତ୍ରିତ ଅମଳକାରୀ ମେସିନ୍ଗୁଡିକ ଶସ୍ୟର ମୁଣ୍ଡକୁ କଟା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଓ ଖୋଲା ଭାବରେ ପ୍ୟାକ ହୋଇଥିବା ମୂଳ ବଗିଚା ଉପରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ରହିଥିବା ମଞ୍ଜି ବୁଣିବାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି । ( CLM-001 )

[✓] OBSERVED ଚାଉଳ ପିଆଜରେ ସିଲିକା ମାତ୍ରା ଅଧିକ ଥିବାରୁ ଗାଈ କ୍ଷୀର ଦେବା ପାଇଁ ଏହା ଅଶୁଭ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED କ୍ଷେତରେ ପ୍ରସାରଣକୁ ଜଳାଇବା କ୍ଷେତର ଛୋଟ ଟର୍ନଅଉଟ୍ ୱିଣ୍ଡୋ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ହେକ୍ଟର ଜମି ସଫା କରିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପଯୋଗୀ କୌଶଳ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED MODIS ସେନସରର ତାପମାତ୍ରା ନିର୍ଗମନ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡିକ ଜଳୁଥିବା ଏବଂ ଧୂଆଁରେ ଥିବା କୃଷି ବାୟୋମାସ୍ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଇନ୍ଫ୍ରା ରେଡ୍ ବିକ୍ରୟକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଥାଏ। ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଅଗ୍ନି ବିସ୍ତାର ଶକ୍ତି ବୟୋମାସ୍ ଜଳିବା ହାର ଏବଂ ଦହନ ମାତ୍ରା ଉପରେ ଏକ ପରିମାଣର ଭୌତିକ ମାପଦଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ( CLM-001 ) [↗] MODELLED ଦିଲ୍ଲୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଶୀତ ପଥର ୬୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ପାର୍କ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ପଞ୍ଜାବ ଏବଂ ହରିୟାଣା ଅଗ୍ନିଶମ ଜୋନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥିଲା ବୋଲି ହାଇସପ୍ଲାଇଟ୍ ପଛ ଧାରାରେ ସଂଯୋଜନା ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି । ( CLM-003 ) [↗] MODELLED ଭର୍ଟିକାଲ ବେଗ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ବାୟୋମାସ୍ ଧୂଆଁ ପାର୍ସେଲଗୁଡ଼ିକ ସହରୀ ଜନସଂଖ୍ୟା କେନ୍ଦ୍ରକୁ ପବନ ତଳକୁ ଗତି କରୁଥିବାବେଳେ ନରମ ଭାବରେ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ। ( CLM-003 , CLM-005 )

[✓] OBSERVED ଜଳମଗ୍ନ ବାୟୁ ଓ ତଳ ଭୂମିରେ ଥିବା ବିକିରଣର ବିପରୀତ ଗତିପଥ ମଧ୍ୟରେ ଏରୋସଲ ମାଂସକୁ ମନୁଷ୍ୟ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରାଯାଇଥାଏ । ( CLM-002 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଦିଲ୍ଲୀର ନିରନ୍ତର ପରିବେଶ ଅନୁଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଧୂଆଁ ପରିବହନ ସମୟରେ କଳା କାର୍ବନ ଏବଂ ଜୈବିକ କାର୍ବନର ଅଂଶରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି । ( CLM-002 , CLM-007 ) [✓] OBSERVED କଳାକାରବନ୍ର ଗଣତିର ମାତ୍ରା ପ୍ରତି ଘନମିଟର ୩୦ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ରୁ ଅଧିକ ଥିଲା, ଯାହା ଆସୁଥିବା ସୌର ବିକିରଣକୁ ଶୋଷଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସୀମା ସ୍ତରର ତାପମାତ୍ରା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲା। ( CLM-002 , CLM-005 ) [↗] MODELLED ଏହି ସୌର ଶୋଷଣ ପୃଥିବୀର ପୃଷ୍ଠକୁ ଥଣ୍ଡା କରିବା ସହିତ ଉପର ଇନଭର୍ସନ ସ୍ତରକୁ ଗରମ କରିଥାଏ, ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ସ୍ଥିରତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରେ ଏବଂ ଅସ୍ଥିରତା ଦୂର କରିଥାଏ । ( CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଏରୋସଲ ରାସାୟନିକ ବର୍ଣ୍ଣନା ଦ୍ୱାରା ପଟାସିୟମ ଏବଂ ଲେଭୋଗ୍ଲୁକୋଜାନରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିବା ଜଣାପଡିଛି, ଯାହା ବାୟୋମାସ୍ ଜଳିବା ସମୟରେ ଅଙ୍ଗୁଳି ଚିହ୍ନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ( CLM-001 , CLM-007 ) [✓] OBSERVED ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ପାଣିପାଗ ଷ୍ଟେସନରେ ନେଫେଲୋମିଟର ଦ୍ୱାରା ମାପିଥିବା କୀଟ ବିସ୍ତାରକାରୀ ଉପାଦାନ ସହିତ ଭୂଭାଗ ଦୃଷ୍ଟି ହ୍ରାସ ରେଖାଗତ ଭାବରେ ସଂଯୋଗ ହୋଇଥିଲା । ( CLM-008 )

[✓] OBSERVED ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ରନୱେ ଭିଜୁଆଲ ରେଞ୍ଜ ସେନ୍ସରଗୁଡିକ ଘନ ସକାଳର ଧୂଆଁ-ଧୂଆଣ ମିଶ୍ରଣ ସମୟରେ 500 ମିଟରରୁ କମ୍ ଗୁରୁତର ସୀମାକୁ ପଞ୍ଜୀକୃତ କରିଛନ୍ତି । ( CLM-008 ) [✓] OBSERVED ଭାରତ ଉପଦ୍ୱୀପରେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଓ ପୁନେ ଭଳି ସହର ଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚସ୍ଥଳୀରେ ଥିବା ଏକ ଡେକାନ ପ୍ଲାଟୁନକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡଗୁଡିକ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ, ଶୁଖିଲା କୃଷିଜଙ୍ଗଲ ଜମି ଏବଂ ଋତୁସ୍ରାବରେ ଚିନି କଦଳୀ ଚାଷ କରାଯାଇଥାଏ । ( CLM-004 ) [✓] OBSERVED କାରଣ ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବର ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦିନର ତାପମାତ୍ରା ସମୟରେ କନଭେକ୍ଟୀ ବର୍ଡରର ଉଚ୍ଚତା ନିୟମିତ ଭାବରେ 1,500 ମିଟରରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ । ( CLM-004 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଗଭୀର ଆଖିଆ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମିଶ୍ରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦୂଷିତ କୌଶଳ ବିଶାଳ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ଅତିରିକ୍ତ ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକର ମାତ୍ରା ହ୍ରାସ ପାଇ ନ ଥାଏ । ( CLM-004 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ଏହାଛଡା ଭାରତ ଉପଦ୍ୱୀପ ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୂ-ସମୁଦ୍ର ବାୟୁ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ଫଳରେ ସହରାଞ୍ଚଳ କେନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଦୂରରେ ଏରୋସଲ ସଂଚୟ ହୋଇଥିଲା । ( CLM-004 )

[✓] OBSERVED ପୁଣେରେ ଏୟରୋନେଟ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଫଟୋମିଟର ରେକର୍ଡରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବର ମାସରେ ସ୍ତମ୍ଭିକ ଆଲୋକୀୟ ଗଭୀରତା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାବେଳେ ଭୂତଳ PM2.5 ସ୍ତର ମଧ୍ୟମ ରହିଛି। ( CLM-004 , CLM-007 ) [✓] OBSERVED ଏହି ତୁଳନା ସ୍ତମ୍ଭିକ ଏରୋସଲ ଭାର ଏବଂ ଉପରିସ୍ଥ ମଣିଷଙ୍କ ପାଇଁ ଥିବା ସଂକ୍ରମଣ ହାର ମଧ୍ୟରେ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଦର୍ଶାଉଛି । ( CLM-001 , CLM-007 ) [≈] ASSOCIATION ଇପିଡେମିଆଲଜି ଷ୍ଟଡିସରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ବାୟୋମାସ୍ ଧୂଆଁ କଣା ପ୍ରତି ଆକଟ୍ର ସଂକ୍ରମଣ ଏଣ୍ଡୋଟେଲିଆଲ୍ ଡିଫଙ୍କସନ୍ ଏବଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ପ୍ରଦୂଷଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ( CLM-009 ) [≈] ASSOCIATION କ୍ରୋନିକ୍ ବ୍ଲୁମନ୍ ଅବରୋଧ ରୋଗ (ସିଓପିଡି) ଏବଂ ତୀବ୍ର ନିମ୍ନ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସଂକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଦୈନିକ ଆମ୍ବୁଲାଣ୍ଟିକ ହସ୍ପିଟାଲ ଭ୍ରମଣ ଦିନଗୁଡିକରେ ଉଚ୍ଚ ଫର-ଏଫଆରପି ପରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ । ( CLM-009 ) [≈] ASSOCIATION ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଯୋଗୁଁ ବାର୍ଷିକ ଶହଶହ କୋଟି ଡଲାରର କ୍ଷତି ହେଉଛି। ( CLM-009 , CLM-010 ) [✓] OBSERVED ହାପି ସିଡର ଭଳି ବୈଷୟିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ଗହମ ବୀଜକୁ ଅକଟିତ ଧାନ ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶ ମାଧ୍ୟମରେ ସିଧାସଳଖ ବୁଣାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ଜଳିବା ପାଇଁ କୃଷିଗତ ଆବଶ୍ୟକତା ଦୂର କରାଯାଇ ପାରିବ । ( CLM-001 , CLM-010 )

[✓] OBSERVED ତେବେ ଏହାକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ପୁଞ୍ଜି ସବସିଡି, ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଲିଜ ସମବାୟ ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କୃଷକ ଶିକ୍ଷା କର୍ମଶାଳା ଆବଶ୍ୟକ । ( CLM-001 , CLM-010 ) [✓] OBSERVED ବାୟୋ-ଏଥାନଲ ଉତ୍ପାଦନ, ସଙ୍କଟିତ ବାୟୋଗ୍ୟାସ କାରଖାନା ଏବଂ କାର୍ଡବକ୍ସ ପ୍ୟାକେଜିଂ ନିର୍ମାଣ ସମେତ ସ୍ଥଳଭାଗରେ ଶସ୍ୟ ଉପଯୋଗୀକରଣ ମାର୍ଗ ବର୍ଜ୍ୟକୁ ଶିଳ୍ପ ଇନପୁଟ୍ ରେ ପରିଣତ କରିପାରିବ । ( CLM-001 , CLM-010 ) [✓] OBSERVED ରାଜ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ ନିୟାମକ କମିଶନମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଶୁଳ୍କକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି ଯାହା ଥର୍ମାଲ ଜେନେରେଟରିଂ ଷ୍ଟେସନରେ ବାୟୋମାସ ସହ-ଜାଳଣକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ । ( CLM-001 , CLM-010 ) [↗] MODELLED HYSPLIT ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ରୂପରେଖରେ ରସାୟନିକ ପରିବହନ ମଡେଲ ବ୍ୟବହାର କରି ବାସ୍ତବ ସମୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ମଡେଲିଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସତର୍କ କରିବା ପାଇଁ 72 ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ପବନ ଗୁଣବତ୍ତା ପୂର୍ବାନୁମାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ( CLM-003 , CLM-010 ) [↗] MODELLED ଶେଷରେ, ଭାରତର ବାରମ୍ବାର ହେଉଥିବା ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ସଙ୍କଟକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ବାୟୁ ଭାଗ ପରିଚାଳନା ଆବଶ୍ୟକ ଯାହା ଗ୍ରାମୀଣ କୃଷି ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସହରାଂଚଳ ପରିବେଶ ନୀତିକୁ ଯୋଡ଼େ । ( CLM-003 , CLM-010 ) [✓] OBSERVED ଆଙ୍ଗଷ୍ଟ୍ରୋମ୍ ଉପାଦାନର ଏରୋଜଲ ଶୋଷଣର ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାଲ୍ ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଧାନ ବଳକା ବାକି ପଦାର୍ଥରେ ଥିବା ବ୍ରାଉନ କାର୍ବନ୍ ଅଣ୍ଟାରାୟୁଲେଟ୍ ରେଞ୍ଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଲୋକ ଶୋଷନର ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ( CLM-001 , CLM-007 )

[✓] OBSERVED ଏହି ବ୍ୟାପକ ବିକିରଣ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆଞ୍ଚଳିକ ମୌସୁମୀ ଗତିଶୀଳତା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ଏବଂ କୃଷିଜଗତର ମାଟି ଉପରେ ଭୂତଳ ବାଷ୍ପର ପ୍ରବାହକୁ ରୋକାଯାଇଥାଏ । ( CLM-001 , CLM-005 ) [↗] MODELLED ଭୂମିର ଉପରିସ୍ଥ ସୀମାମୂଖୀ ଅନୁଧ୍ୟାନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ରାତିରେ ଗ୍ରହ ସୀମା ସ୍ତର ଅତି କମରେ ଧୂପକାଠି ଶିଖରରେ ୩୫୦ ମିଟର ତଳେ ଖସିପଡ଼େ। (350) ( CLM-005 , CLM-008 ) [↗] MODELLED ଶାନ୍ତ ଆଣ୍ଟିସାଇକ୍ଲୋନିକ୍ ପାହାଚ ତଳେ ଭୂ-ପୃଷ୍ଠ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବଳୟର ଗତି ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡରେ ୦.୦୫ ମିଟରରୁ କମ୍ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯନ୍ତ୍ରଗତ ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ ହରିଜୋନାଲ ଆଡଭେକ୍ଟିଭ୍ ଡିସପରସନ୍କୁ ବାଦ୍ ଦେଇଥିଲା । (0.05) ( CLM-003 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED ସିପିସିବି ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ରାସାୟନିକ ସ୍ପେଶିଏସନ୍ ଫିଲ୍ଟରଗୁଡିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ କାର୍ବନସେସ୍ ଫ୍ଲାଇଙ୍ଗ୍ ଆସ୍କ ଉପରେ ଆର୍ଜେନିକ, ଲିଡ୍ ଏବଂ କ୍ୟାଡମିୟମ୍ ସମେତ ବିଷାକ୍ତ ଧାତୁମାନଙ୍କର ଗଭୀର ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ । ( CLM-002 , CLM-007 ) [✓] OBSERVED ନିଶ୍ବାସରେ ନିଆଯାଇଥିବା ସବ-ମାଇକ୍ରୋନ ଫ୍ଲାଇଙ୍ଗ୍ ଆସ୍କ କଣା ରକ୍ତ ବାୟୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ପଶ୍ମୀରର ଆଲଭେଓଲରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ଉକ୍ତ ଜନସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ହୃଦରୋଗ ରୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ । ( CLM-002 , CLM-009 ) [✓] OBSERVED ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ଦିନର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ତରର ଗଭୀରତା ପ୍ରାୟ ୨୨୦୦ ମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। (2) (200) ( CLM-004 , CLM-005 )

[✓] OBSERVED ପୁନେରେ ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ ଗୁଡ଼ିକର ଗାତଗୁଡ଼ିକ ଦେଇ ଦୈନିକ ପବନ ପ୍ରବାହ ହେବା ଫଳରେ ଧୂଆଁ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଆରବ ସାଗରରେ ପ୍ରବଳ ପରିମାଣର ଧୂଳି ବାହାରିଥାଏ। ( CLM-004 )